Đơn tính
Quảng cáo
Nghĩa & Ví dụ
tính từ
(Hoa) chỉ có nhị mà không có nhuỵ hoặc ngược lại.
Ví dụ:
Ở nhiều loài bầu bí, hoa đơn tính xuất hiện trên cùng một cây.
Nghĩa: (Hoa) chỉ có nhị mà không có nhuỵ hoặc ngược lại.
1
Học sinh tiểu học
- Trên giàn bầu, có hoa chỉ có nhị, đó là hoa đơn tính.
- Hoa đu đủ nhà em chỉ có nhuỵ, nên cũng là hoa đơn tính.
- Cô giáo chỉ vào bông bí và nói: bông này chỉ có nhị, là hoa đơn tính.
2
Học sinh THCS – THPT
- Quan sát cây bầu, em thấy hoa đực chỉ có nhị, hoa cái có nhuỵ; cả hai đều là hoa đơn tính.
- Trong vườn, hoa đu đủ đực rụng sớm vì chỉ mang nhị, biểu hiện điển hình của hoa đơn tính.
- Khi mổ xẻ bông bí, ta thấy có bông chỉ mang nhuỵ phình to thành quả, chứng tỏ đó là hoa đơn tính.
3
Người trưởng thành
- Ở nhiều loài bầu bí, hoa đơn tính xuất hiện trên cùng một cây.
- Nhìn cấu trúc nhị–nhuỵ sẽ biết ngay bông nào đơn tính, bông nào lưỡng tính.
- Những ruộng đu đủ trổ nhiều hoa đơn tính cái cần thụ phấn bổ sung để đậu quả tốt.
- Trong chọn giống, tỷ lệ hoa đơn tính ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và chiến lược thụ phấn.
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường xuất hiện trong các tài liệu học thuật về sinh học thực vật.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Không phổ biến.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Phổ biến trong sinh học, đặc biệt là thực vật học.
2
Sắc thái & phong cách
- Phong cách trang trọng, mang tính học thuật.
- Thường dùng trong ngữ cảnh chuyên ngành, không mang sắc thái cảm xúc.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi thảo luận về đặc điểm sinh học của hoa trong các tài liệu khoa học.
- Tránh dùng trong giao tiếp hàng ngày vì không phổ biến và có thể gây khó hiểu.
- Không có nhiều biến thể, thường dùng nguyên dạng.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với các thuật ngữ khác trong sinh học nếu không nắm rõ ngữ cảnh.
- Khác biệt với "lưỡng tính" là hoa có cả nhị và nhuỵ.
- Cần chú ý ngữ cảnh để sử dụng chính xác và phù hợp.
1
Chức năng ngữ pháp
Tính từ, thường làm định ngữ trong câu để mô tả đặc điểm của danh từ chỉ hoa.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng trước danh từ để bổ nghĩa, có thể làm trung tâm của cụm tính từ như "rất đơn tính".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với danh từ chỉ hoa, có thể đi kèm với các phó từ chỉ mức độ như "rất", "khá".
