Điển hình hoá

Nghĩa & Ví dụ

động từ

Làm cho có tính chất điển hình, xây dựng những tính cách và hoàn cảnh điển hình trong tác phẩm văn nghệ.

Ví dụ: Đạo diễn điển hình hoá nhân vật chính để truyền tải thông điệp rõ ràng.

Đặt câu với từ "Điển hình hoá"

Nghĩa: Làm cho có tính chất điển hình, xây dựng những tính cách và hoàn cảnh điển hình trong tác phẩm văn nghệ.

Học sinh tiểu học

• Nhà văn điển hình hoá nhân vật em bé dũng cảm để bạn nhỏ dễ nhớ.
• Cô giáo nói truyện cổ tích thường điển hình hoá người tốt và kẻ xấu.
• Họa sĩ điển hình hoá cảnh làng quê để bức tranh gần gũi với mọi người.

Học sinh THCS – THPT

• Tác giả điển hình hoá cô học trò chăm chỉ thành hình tượng sáng rõ, giúp người đọc nhận ra ngay phẩm chất.
• Trong truyện, bối cảnh mùa lũ được điển hình hoá để nói về nỗi vất vả của người dân miền sông nước.
• Nhà thơ điển hình hoá người mẹ bằng vài chi tiết tiêu biểu, khiến hình ảnh trở nên phổ quát.

Người trưởng thành

• Đạo diễn điển hình hoá nhân vật chính để truyền tải thông điệp rõ ràng.
• Nhà văn không sao chép đời sống y nguyên mà chọn lọc, điển hình hoá để khắc họa bản chất của thời đại.
• Khi điển hình hoá, họ bỏ bớt cái vụn vặt, giữ lại những đường nét tiêu biểu cho xung đột nghệ thuật.
• Việc điển hình hoá hoàn cảnh lao động giúp truyện vượt ra khỏi chuyện riêng lẻ và chạm tới kinh nghiệm chung.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường dùng trong các bài viết học thuật về văn học và nghệ thuật.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Phổ biến khi phân tích hoặc sáng tác tác phẩm văn học, nghệ thuật.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Thường xuất hiện trong nghiên cứu văn học và nghệ thuật.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự trang trọng và chuyên môn khi sử dụng trong văn học và nghệ thuật.
• Không mang sắc thái cảm xúc mạnh, thường mang tính phân tích và mô tả.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn mô tả quá trình tạo ra các nhân vật hoặc tình huống tiêu biểu trong tác phẩm.
• Tránh dùng trong ngữ cảnh không liên quan đến văn học hoặc nghệ thuật.
• Thường đi kèm với các từ ngữ liên quan đến phân tích văn học.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ có nghĩa tương tự như "biểu tượng hoá".
• Người học cần chú ý đến ngữ cảnh văn học để sử dụng chính xác.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu, có thể làm bổ ngữ cho các động từ khác.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ và trước tân ngữ trong câu; có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "điển hình hoá nhân vật", "điển hình hoá tình huống".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với danh từ (nhân vật, tình huống), trạng từ (nhanh chóng, rõ ràng) và có thể đi kèm với các từ chỉ mức độ (rất, khá).

Từ liên quan:

• điển hình
• tiêu biểu
• khái quát hoá
• tiêu biểu hoá
• mẫu mực
• hình mẫu
• đặc trưng
• khuôn mẫu
• cô đọng
• chắt lọc