Cửu

• Từ đơn
• Từ Hán Việt
• Từ mượn

Nghĩa & Ví dụ

danh từ

Cửu phẩm (gọi tắt).

Ví dụ: Ông được ban chức cửu sau kỳ khảo hạch.

Đặt câu với từ "Cửu"

Nghĩa: Cửu phẩm (gọi tắt).

Học sinh tiểu học

• Cụ đồ được phong hàm cửu, cả làng kéo nhau đến chúc mừng.
• Ông nội hay kể ngày xưa ai đỗ đạt mới được vào hàng cửu.
• Trong chuyện cổ, nhân vật được ban chức cửu thì mặc áo thêu rồng phượng.

Học sinh THCS – THPT

• Trong xã hội phong kiến, người giữ bậc cửu chỉ ở mức thấp trong hệ thống quan lại.
• Ông đồ làng đỗ đạt, được ban hàm cửu, coi như có chỗ đứng trong nha môn.
• Người ta nhắc đến cửu để chỉ một nấc quan hàm khiêm tốn nhưng cũng là dấu mốc mở đầu đường làm quan.

Người trưởng thành

• Ông được ban chức cửu sau kỳ khảo hạch.
• Cả đời dạy học, cụ chỉ nhận cái hàm cửu như một tấm thẻ qua cửa, còn danh tiếng thì do học trò mà nên.
• Ở triều trước, cửu là bậc thấp, nhưng với người nhà quê, ấy là vạch mốc đổi đời.
• Trong gia phả, chữ cửu bên tên cụ cố kể một thời vào chốn quan trường bằng chữ nghĩa.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường xuất hiện trong các văn bản lịch sử hoặc nghiên cứu về hệ thống quan lại thời phong kiến.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện trong các tác phẩm văn học lịch sử hoặc tiểu thuyết lấy bối cảnh phong kiến.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Thường dùng trong nghiên cứu lịch sử, đặc biệt là về hệ thống quan lại và chức vụ thời phong kiến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự trang trọng và cổ kính, thường gắn liền với bối cảnh lịch sử.
• Thuộc văn viết, đặc biệt là trong các tài liệu nghiên cứu hoặc văn học lịch sử.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi đề cập đến hệ thống chức vụ thời phong kiến trong bối cảnh lịch sử.
• Tránh dùng trong giao tiếp hàng ngày hoặc các văn bản hiện đại không liên quan đến lịch sử.
• Thường đi kèm với các từ khác để chỉ rõ cấp bậc trong hệ thống quan lại.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ đồng âm khác không liên quan đến hệ thống chức vụ.
• Cần chú ý ngữ cảnh lịch sử để sử dụng chính xác.
• Không nên dùng một cách tùy tiện trong các ngữ cảnh hiện đại không phù hợp.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Danh từ, thường làm định ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ đơn, không có kết hợp với phụ từ đặc trưng.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng trước danh từ khác để tạo thành cụm danh từ, ví dụ: cửu phẩm.

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với danh từ khác để chỉ cấp bậc, ví dụ: cửu phẩm, cửu chương.

Từ liên quan:

• chín
• số
• phẩm
• bậc
• hạng
• cấp
• thứ
• chức
• vị
• đẳng cấp