Chí lý

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ Hán Việt

Nghĩa & Ví dụ

tính từ

Hết sức có lí, hết sức đúng.

Ví dụ: Giữ lời hứa trước rồi mới tính chuyện xa, câu nói ấy chí lý.

Đặt câu với từ "Chí lý"

Nghĩa: Hết sức có lí, hết sức đúng.

Học sinh tiểu học

• Bạn nói phải đội mũ khi ra nắng là chí lý.
• Cô giáo dặn ôn bài mỗi ngày, nghe chí lý quá.
• Mẹ bảo đi ngủ sớm để mai khỏe, nghe chí lý lắm.

Học sinh THCS – THPT

• Bạn ấy đề nghị chia việc theo sở trường, nghe chí lý và công bằng.
• Thầy phân tích: đọc kỹ đề rồi mới làm, lời khuyên ấy chí lý khỏi bàn.
• Nhóm quyết định luyện tập ít nhưng đều, kế hoạch đó khá chí lý cho lịch học bận rộn.

Người trưởng thành

• Giữ lời hứa trước rồi mới tính chuyện xa, câu nói ấy chí lý.
• Anh bạn bảo: đừng chạy theo mọi xu hướng, chọn cái hợp mình thôi—nghe chí lý đến ngẫm mà gật.
• Cô ấy phân tích chi phí và rủi ro rất rành mạch; kết luận thì chí lý, khó bắt bẻ.
• Trong lúc nóng giận, một lời nhắc “im lặng cũng là lựa chọn” vang lên thật chí lý.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để tán thành hoặc công nhận ý kiến của người khác.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến, thường thay bằng từ ngữ trang trọng hơn.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Được sử dụng để nhấn mạnh sự đúng đắn của một quan điểm hoặc ý tưởng.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự đồng tình mạnh mẽ và tán thưởng.
• Thuộc khẩu ngữ, mang tính thân mật và gần gũi.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn bày tỏ sự đồng ý hoặc khen ngợi một ý kiến.
• Tránh dùng trong văn bản trang trọng hoặc học thuật.
• Thường xuất hiện trong các cuộc trò chuyện thân mật hoặc không chính thức.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ có nghĩa tương tự như "đúng đắn" hoặc "hợp lý" trong văn viết.
• Không nên lạm dụng để tránh làm giảm giá trị của sự đồng tình.
• Chú ý ngữ cảnh để sử dụng từ một cách tự nhiên và phù hợp.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Tính từ, thường làm vị ngữ trong câu để nhận xét hoặc đánh giá.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép đẳng lập, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ, có thể làm trung tâm của cụm tính từ, ví dụ: "lời nói chí lý".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường đi kèm với danh từ, động từ hoặc cụm danh từ, ví dụ: "ý kiến chí lý", "phát biểu chí lý".

Từ liên quan:

• hợp lý
• đúng
• phải
• chính xác
• xác đáng
• có lý
• thuyết phục
• chuẩn
• vô lý
• sai lầm