Chí công vô tư

Nghĩa & Ví dụ

tính từ

(Tư tưởng, đạo đức) hoàn toàn vì lợi ích chung, không vì lợi ích riêng.

Ví dụ: Anh ấy xử việc chí công vô tư, không để tư lợi chen vào.

Đặt câu với từ "Chí công vô tư"

Nghĩa: (Tư tưởng, đạo đức) hoàn toàn vì lợi ích chung, không vì lợi ích riêng.

Học sinh tiểu học

• Thầy hiệu trưởng xử lý việc công một cách chí công vô tư, không thiên vị bạn nào.
• Bạn lớp trưởng chia phần quà chí công vô tư, ai cũng nhận như nhau.
• Cô giám khảo chấm bài chí công vô tư, chỉ nhìn vào bài làm, không nhìn tên.

Học sinh THCS – THPT

• Trọng tài thổi còi chí công vô tư nên trận đấu diễn ra công bằng và sôi nổi.
• Bạn bí thư lớp giải quyết mâu thuẫn chí công vô tư, đặt lợi ích của tập thể lên trước tình cảm riêng.
• Người chấm thi làm việc chí công vô tư, bảo vệ sự công bằng cho mọi thí sinh.

Người trưởng thành

• Anh ấy xử việc chí công vô tư, không để tư lợi chen vào.
• Giữ được thái độ chí công vô tư trước chuyện của cơ quan là điều không dễ, nhưng đáng tin cậy nhất.
• Một nhà báo chí công vô tư sẽ viết vì sự thật, không vì ân huệ hay áp lực.
• Trong quản trị, chí công vô tư không chỉ là phẩm chất đạo đức mà còn là nền tảng của niềm tin công chúng.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến, thường chỉ dùng trong các cuộc trò chuyện nghiêm túc về đạo đức hoặc công việc.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường dùng để mô tả phẩm chất của một cá nhân hoặc tổ chức trong các bài viết về đạo đức, quản lý công.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện trong các tác phẩm văn học để khắc họa nhân vật có phẩm chất cao quý.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự trang trọng và nghiêm túc, thường dùng trong bối cảnh chính thức.
• Thường xuất hiện trong văn viết hơn là khẩu ngữ.
• Gợi lên cảm giác tôn trọng và ngưỡng mộ đối với người có phẩm chất này.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn nhấn mạnh sự công bằng và không thiên vị của một cá nhân hay tổ chức.
• Tránh dùng trong các tình huống không nghiêm túc hoặc không liên quan đến đạo đức.
• Thường dùng trong các bài viết hoặc phát biểu về đạo đức, quản lý công.

Lưu ý đặc biệt

• Người học dễ nhầm lẫn với các từ có nghĩa tương tự như "công bằng" nhưng "chí công vô tư" nhấn mạnh hơn về sự không thiên vị.
• Để dùng tự nhiên, cần chú ý đến ngữ cảnh và mức độ trang trọng của tình huống.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Tính từ, thường làm vị ngữ trong câu để mô tả tính chất của chủ ngữ.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép đẳng lập, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ trong câu; có thể làm trung tâm của cụm tính từ, ví dụ: "người lãnh đạo chí công vô tư".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường đi kèm với danh từ chỉ người hoặc tổ chức, ví dụ: "người", "lãnh đạo".

Từ liên quan:

• công bằng
• vô tư
• khách quan
• chính trực
• liêm khiết
• công tâm
• vị tha
• trong sạch
• minh bạch
• liêm chính