Tuỳ cơ ứng biến

Nghĩa & Ví dụ

động từ

Tùy theo tình hình cụ thể mà có cách ứng phó cho thích hợp.

Ví dụ: Quán hết nguyên liệu, bếp trưởng tuỳ cơ ứng biến, đổi món mà vẫn vừa miệng khách.

Đặt câu với từ "Tuỳ cơ ứng biến"

Nghĩa: Tùy theo tình hình cụ thể mà có cách ứng phó cho thích hợp.

Học sinh tiểu học

• Cô giáo quên phấn, thầy giám thị tuỳ cơ ứng biến, mượn ngay bút dạ để viết lên bảng.
• Trời đổ mưa bất chợt, cả lớp tuỳ cơ ứng biến, chuyển buổi đá bóng thành trò đố vui trong lớp.
• Bạn Minh quên hộp bút, nên tuỳ cơ ứng biến, mượn bạn bên cạnh để làm bài.

Học sinh THCS – THPT

• Đội bóng bị mất điện ở sân, nên tuỳ cơ ứng biến, dời sang sân trường bên cạnh để tiếp tục thi đấu.
• Khi đề văn khác dự đoán, mình tuỳ cơ ứng biến, chọn hướng lập luận mới mà vẫn bám yêu cầu.
• Gặp câu khó trong thuyết trình, bạn Lan tuỳ cơ ứng biến, chuyển sang ví dụ đời thường để giải thích.

Người trưởng thành

• Quán hết nguyên liệu, bếp trưởng tuỳ cơ ứng biến, đổi món mà vẫn vừa miệng khách.
• Thị trường biến động, người bán hàng tuỳ cơ ứng biến, điều chỉnh chiến lược chứ không cố chấp bám kế hoạch cũ.
• Trong chuyến phượt, cả nhóm tuỳ cơ ứng biến trước đường sạt lở, đổi lộ trình để kịp trời sáng.
• Người có kinh nghiệm không hoảng loạn; họ quan sát, tuỳ cơ ứng biến, và biến thế bí thành cơ hội.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng khi khuyên ai đó linh hoạt trong tình huống bất ngờ.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Ít phổ biến, nhưng có thể xuất hiện trong các bài viết về kỹ năng mềm hoặc quản lý.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Thỉnh thoảng xuất hiện để miêu tả nhân vật có khả năng thích ứng tốt.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự linh hoạt, khéo léo trong xử lý tình huống.
• Thường mang sắc thái tích cực, khuyến khích sự sáng tạo.
• Phù hợp với ngữ cảnh không trang trọng, gần gũi.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi cần nhấn mạnh khả năng thích ứng nhanh chóng.
• Tránh dùng trong ngữ cảnh yêu cầu sự chính xác và kế hoạch cụ thể.
• Thường dùng trong các tình huống không thể dự đoán trước.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ sự linh hoạt khác như "linh động" nhưng "tuỳ cơ ứng biến" nhấn mạnh vào sự ứng phó theo tình huống cụ thể.
• Người học cần chú ý đến ngữ cảnh để sử dụng từ một cách tự nhiên.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu, diễn tả hành động hoặc trạng thái của chủ thể.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép đẳng lập, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ trong câu; có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "anh ấy tuỳ cơ ứng biến".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với danh từ chỉ người hoặc sự vật làm chủ ngữ, có thể đi kèm với trạng ngữ chỉ thời gian hoặc điều kiện.

Từ liên quan:

• thích nghi
• linh hoạt
• ứng phó
• xoay xở
• đối phó
• biến đổi
• thay đổi
• điều chỉnh
• thích ứng