Tia alpha

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ mượn

Nghĩa & Ví dụ

danh từ

Bức xạ gồm các hạt alpha do một số chất phóng xạ phát ra.

Ví dụ: Tia alpha là bức xạ hạt nhân có khả năng xuyên thấu thấp.

Đặt câu với từ "Tia alpha"

Nghĩa: Bức xạ gồm các hạt alpha do một số chất phóng xạ phát ra.

Học sinh tiểu học

• Tia alpha là loại bức xạ phát ra từ vài chất phóng xạ.
• Thầy cô dạy rằng tia alpha không đi xa được trong không khí.
• Khi làm thí nghiệm, chúng ta phải đeo găng vì có tia alpha.

Học sinh THCS – THPT

• Trong bài học hạt nhân, cô nói tia alpha là dòng hạt bay ra từ hạt nhân phóng xạ.
• Tia alpha bị giấy mỏng chặn lại, nên người ta dùng nó để minh họa mức xuyên thấu thấp.
• Khi mô tả chuỗi phân rã, sách nêu hạt nhân có thể phát tia alpha và biến thành nguyên tố khác.

Người trưởng thành

• Tia alpha là bức xạ hạt nhân có khả năng xuyên thấu thấp.
• Trong an toàn bức xạ, tia alpha nguy hiểm nếu xâm nhập vào cơ thể qua hít hoặc nuốt.
• Các phép đo cổ địa niên thường dựa vào dấu vết do tia alpha để lại trong khoáng vật.
• Thiết bị giám sát đặt gần nguồn phóng xạ sẽ báo động khi mật độ tia alpha vượt ngưỡng.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Bức xạ gồm các hạt alpha do một số chất phóng xạ phát ra.

Từ đồng nghĩa:

• tia anpha

Từ trái nghĩa:

• tia beta
• tia gamma

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
tia alpha	thuật ngữ khoa học, trung tính, trang trọng Ví dụ: Tia alpha là bức xạ hạt nhân có khả năng xuyên thấu thấp.
tia anpha	chính tả Việt hoá, trung tính, cùng ngữ vực Ví dụ: Mẫu Uran phóng ra tia anpha mạnh.
tia beta	thuật ngữ đối lập theo loại hạt, trung tính, trang trọng Ví dụ: Mẫu này chủ yếu phát tia beta chứ không phải tia alpha.
tia gamma	thuật ngữ đối lập theo loại bức xạ điện từ, trung tính, trang trọng Ví dụ: Đồng vị này phát tia gamma mạnh hơn tia alpha.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường xuất hiện trong các tài liệu khoa học, báo cáo nghiên cứu về vật lý hạt nhân và phóng xạ.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Không phổ biến.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Rất phổ biến trong vật lý hạt nhân, y học hạt nhân và các ngành liên quan đến phóng xạ.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện tính chuyên môn cao, thường dùng trong ngữ cảnh khoa học và kỹ thuật.
• Phong cách trang trọng, không dùng trong giao tiếp hàng ngày.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi thảo luận về các chủ đề liên quan đến phóng xạ và vật lý hạt nhân.
• Tránh dùng trong ngữ cảnh không chuyên môn hoặc khi người nghe không có kiến thức về vật lý.
• Không có nhiều biến thể, thường được sử dụng nguyên bản.

Lưu ý đặc biệt

• Người học dễ nhầm lẫn với các loại bức xạ khác như tia beta hay tia gamma.
• Cần chú ý đến ngữ cảnh để sử dụng đúng, tránh nhầm lẫn với các thuật ngữ không liên quan.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, kết hợp giữa "tia" và "alpha".

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng đầu câu khi làm chủ ngữ hoặc sau động từ khi làm bổ ngữ; có thể làm trung tâm của cụm danh từ như "tia alpha mạnh".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với tính từ (mạnh, yếu), động từ (phát ra, hấp thụ), và lượng từ (một, nhiều).

Từ liên quan:

• tia X
• tia gamma
• tia beta
• phóng xạ
• hạt
• nguyên tử
• điện tử
• proton
• neutron
• năng lượng