Sọ dừa
Quảng cáo
Nghĩa & Ví dụ
1.
danh từ
Vỏ cứng bên trong quả dừa đựng cùi và nước dừa.
Ví dụ:
Anh rửa sạch sọ dừa, phơi nắng rồi dùng làm gáo múc nước.
2.
danh từ
Đầu người (hàm ý coi khinh).
Ví dụ:
Anh cẩn thận cái sọ dừa, va vào thành tủ là sưng ngay.
Nghĩa 1: Vỏ cứng bên trong quả dừa đựng cùi và nước dừa.
1
Học sinh tiểu học
- Bé gõ vào sọ dừa nghe tiếng cốc cốc.
- Bố khoét sọ dừa để múc nước dừa cho cả nhà.
- Con để sọ dừa vào góc sân cho khô rồi chơi đồ hàng.
2
Học sinh THCS – THPT
- Bà ngoại đốt sọ dừa làm than nhóm bếp rất bén.
- Cậu bạn tận dụng sọ dừa làm chậu trồng hoa nhỏ, nhìn mộc mạc mà đẹp.
- Trong giờ công nghệ, nhóm em mài nhẵn sọ dừa để làm muỗng thủ công.
3
Người trưởng thành
- Anh rửa sạch sọ dừa, phơi nắng rồi dùng làm gáo múc nước.
- Sọ dừa treo bên hiên nghe mưa gõ lách tách, một thứ nhạc quê bình dị.
- Người thợ khéo tay biến sọ dừa thành chiếc đèn ấm áp, ánh sáng lọt qua những lỗ đục li ti.
- Giữa căn bếp cũ, cái sọ dừa nằm cạnh bếp rơm, gợi nhớ mùi khói ngày xưa.
Nghĩa 2: Đầu người (hàm ý coi khinh).
1
Học sinh tiểu học
- Bạn ấy xoa nhẹ lên sọ dừa để đỡ đau sau khi va vào cửa.
- Thằng cu đội mũ vào cho ấm cái sọ dừa nhé!
- Cậu bé lấy tay che sọ dừa khi trời mưa to.
2
Học sinh THCS – THPT
- Cậu ta vừa chạy vừa ôm cái sọ dừa vì sợ bóng rơi trúng.
- Đừng cốc vào sọ dừa người khác, dù chỉ đùa, sẽ đau và thiếu tôn trọng.
- Anh chàng đội mũ bảo hiểm cho chặt, kẻo ngã lại sưng cái sọ dừa.
3
Người trưởng thành
- Anh cẩn thận cái sọ dừa, va vào thành tủ là sưng ngay.
- Có kẻ nóng nảy, chỉ chăm chăm bảo vệ cái sọ dừa tự ái của mình mà bỏ quên lẽ phải.
- Ông lẩm bẩm, trời cho mỗi cái sọ dừa, đừng để rỗng tuếch rồi nói oang oang.
- Trong cuộc cãi vã, lời mỉa mai nhắm thẳng vào cái sọ dừa của hắn, nghe chua chát.
Đồng nghĩa & Trái nghĩa
Nghĩa 1: Vỏ cứng bên trong quả dừa đựng cùi và nước dừa.
Từ đồng nghĩa:
vỏ dừa gáo dừa
Từ trái nghĩa:
ruột dừa nước dừa
| Từ | Cách sử dụng |
|---|---|
| sọ dừa | trung tính, thông dụng, khoa học-dân dã Ví dụ: Anh rửa sạch sọ dừa, phơi nắng rồi dùng làm gáo múc nước. |
| vỏ dừa | trung tính, phổ thông; chỉ lớp vỏ bao quanh phần trong Ví dụ: Đem vỏ dừa phơi khô làm chất đốt. |
| gáo dừa | trung tính, chuyên biệt; nói riêng phần vỏ cứng dùng làm đồ gia dụng Ví dụ: Cô ấy múc nước bằng gáo dừa. |
| ruột dừa | trung tính, đối lập thành phần trong ngoài; chỉ phần cùi Ví dụ: Ruột dừa được nạo để nấu cà ri. |
| nước dừa | trung tính, đối lập nội dung–vỏ; chỉ dịch lỏng bên trong Ví dụ: Nước dừa trong veo, uống rất mát. |
Nghĩa 2: Đầu người (hàm ý coi khinh).
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để chỉ đầu người với ý coi khinh hoặc đùa cợt.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện trong các tác phẩm văn học hoặc truyện dân gian để tạo hình ảnh sinh động.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Thường dùng trong ngành nông nghiệp hoặc chế biến thực phẩm để chỉ phần vỏ cứng của quả dừa.
2
Sắc thái & phong cách
- Có thể mang sắc thái tiêu cực hoặc hài hước khi chỉ đầu người.
- Thuộc khẩu ngữ khi dùng với nghĩa bóng.
- Trang trọng hơn khi dùng trong ngữ cảnh chuyên ngành.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng trong ngữ cảnh thân mật hoặc khi người nghe có thể hiểu rõ ý nghĩa hài hước hoặc châm biếm.
- Tránh dùng trong ngữ cảnh trang trọng hoặc khi có thể gây hiểu lầm.
- Trong chuyên ngành, từ này được dùng cụ thể để chỉ phần vỏ cứng của quả dừa.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ gây hiểu lầm nếu người nghe không quen với nghĩa bóng.
- Khác biệt với "đầu" ở chỗ mang ý nghĩa châm biếm hoặc hài hước.
- Để dùng tự nhiên, cần chú ý đến ngữ cảnh và mối quan hệ với người nghe.
1
Chức năng ngữ pháp
Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau động từ hoặc trước động từ trong câu; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "cái sọ dừa", "sọ dừa này".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với các từ chỉ định (cái, này, đó) và tính từ (to, nhỏ).
Danh sách bình luận