Cửu ngũ

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép đẳng lập
• Từ Hán Việt
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

danh từ

Từ dùng để chỉ ngôi vua.

Ví dụ: Triều thần tranh luận trước cửu ngũ về kế sách giữ nước.

Đặt câu với từ "Cửu ngũ"

Nghĩa: Từ dùng để chỉ ngôi vua.

Học sinh tiểu học

• Các quan quỳ lạy trước cửu ngũ trong buổi thiết triều.
• Nhà vua ngồi ở cửu ngũ, nhìn xuống trăm quan.
• Truyện kể rằng ai chạm đến cửu ngũ là phạm tội khi quân.

Học sinh THCS – THPT

• Trong sử Việt, cửu ngũ là biểu tượng của ngôi chí tôn, mọi quyền lực quy tụ về đó.
• Hoàng cung được bài trí để tôn vinh cửu ngũ, khiến ai bước vào cũng thấy nghiêm trang.
• Nhà thơ mượn hình ảnh cửu ngũ để nói về đỉnh cao quyền lực và trách nhiệm nặng nề.

Người trưởng thành

• Triều thần tranh luận trước cửu ngũ về kế sách giữ nước.
• Cửu ngũ là đỉnh bậc của trật tự phong kiến, nơi một người gánh tên của cả thiên hạ.
• Nhìn ngai vàng sáng lóa, ta hiểu cửu ngũ không chỉ là quyền lực mà còn là gánh nặng định mệnh.
• Trong văn bản cổ, cụm chữ cửu ngũ xuất hiện như một tín hiệu của ngôi vương, vừa linh thiêng vừa lạnh lẽo.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường xuất hiện trong các văn bản lịch sử hoặc nghiên cứu về triều đại phong kiến.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Được sử dụng trong các tác phẩm văn học cổ điển hoặc thơ ca để chỉ ngôi vua.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự trang trọng và cổ kính, thường gắn liền với bối cảnh lịch sử.
• Thuộc phong cách văn học và học thuật, không dùng trong giao tiếp hàng ngày.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi viết về lịch sử hoặc trong các tác phẩm văn học cổ điển.
• Tránh dùng trong ngữ cảnh hiện đại hoặc giao tiếp thông thường.
• Thường chỉ ngôi vua trong bối cảnh phong kiến, không áp dụng cho các hệ thống chính trị hiện đại.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ ngôi vị khác trong lịch sử.
• Không nên dùng để chỉ các vị trí lãnh đạo hiện đại.
• Cần chú ý ngữ cảnh lịch sử để sử dụng chính xác.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng ở đầu hoặc giữa câu; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "cửu ngũ chí tôn".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với tính từ, danh từ khác hoặc cụm từ chỉ phẩm chất, ví dụ: "vua cửu ngũ", "cửu ngũ chí tôn".

Từ liên quan:

• vua
• hoàng đế
• ngai
• thiên tử
• đế
• vương
• quân vương
• chúa
• triều đình
• hoàng gia