Con nụ

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ ghép phân loại
• Từ thuần việt

Nghĩa & Ví dụ

danh từ

Người phụ nữ đi ở trong xã hội cũ.

Ví dụ: Ngày trước, con nụ là người đàn bà đi ở cho nhà giàu.

Đặt câu với từ "Con nụ"

Nghĩa: Người phụ nữ đi ở trong xã hội cũ.

Học sinh tiểu học

• Nhà địa chủ thuê một con nụ làm việc vặt trong bếp.
• Mẹ kể ngày xưa con nụ phải dậy sớm nhóm lửa nấu cơm.
• Ở truyện cũ, con nụ thường bị sai bảo quét sân, gánh nước.

Học sinh THCS – THPT

• Trong xã hội phong kiến, con nụ sống lệ thuộc, làm lụng quần quật trong nhà chủ.
• Nhà văn miêu tả con nụ với đôi tay nứt nẻ vì quanh năm chạm nước lạnh.
• Nhìn cảnh con nụ bị quở trách chỉ vì chậm tay, ta hiểu thân phận mỏng manh ấy.

Người trưởng thành

• Ngày trước, con nụ là người đàn bà đi ở cho nhà giàu.
• Những trang gia phả còn ghi, nhà họ từng nuôi một con nụ từ thuở thiếu thời cho đến lúc gả chồng.
• Nghe bà nội nhắc chuyện con nụ, tôi chợt thấy quá khứ như mùi khói bếp ám vào áo, bền bỉ mà chát đắng.
• Chữ con nụ nhỏ nhoi mà cất giấu một thời phận người, lầm lũi giữa sân gạch và tiếng roi mưa nặng hạt.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Người phụ nữ đi ở trong xã hội cũ.

Từ đồng nghĩa:

• đứa ở
• con ở
• người ở

Từ trái nghĩa:

• chủ
• gia chủ

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
con nụ	cổ, khẩu ngữ nặng sắc thái coi rẻ; không trung tính Ví dụ: Ngày trước, con nụ là người đàn bà đi ở cho nhà giàu.
đứa ở	trung tính xưa, phổ biến hơn, ít khinh miệt hơn “con nụ” Ví dụ: Nhà ông bà có một đứa ở trông coi việc bếp núc.
con ở	khẩu ngữ xưa, sắc thái nhẹ khinh; dùng phổ biến trong văn học cổ Ví dụ: Bà chủ sai con ở đi gánh nước.
người ở	trung tính xưa, bớt miệt thị; dùng trong miêu tả xã hội cũ Ví dụ: Ông phán thuê một người ở lo việc chợ búa.
chủ	trung tính, quan hệ đối lập trực tiếp: người sai khiến, sở hữu người làm Ví dụ: Chủ gọi, con nụ phải chạy ra thưa dạ.
gia chủ	trang trọng, văn viết; đối lập vai vế trong nhà với người ở Ví dụ: Gia chủ đối đãi người làm khá tử tế.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Thường xuất hiện trong các tác phẩm văn học miêu tả xã hội cũ.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự lạc hậu, gợi nhớ về xã hội phong kiến.
• Phong cách cổ điển, thường dùng trong văn học.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi miêu tả hoặc nghiên cứu về xã hội phong kiến Việt Nam.
• Tránh dùng trong ngữ cảnh hiện đại hoặc không liên quan đến lịch sử.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ phụ nữ khác trong xã hội hiện đại.
• Không nên dùng để chỉ phụ nữ trong bối cảnh hiện đại vì có thể gây hiểu lầm.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng ở đầu câu khi làm chủ ngữ hoặc sau động từ khi làm bổ ngữ; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "con nụ ấy", "một con nụ".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với lượng từ (một, hai, ba...), tính từ (nhỏ, xinh...), và động từ (là, có...).

Từ liên quan:

• hầu gái
• người ở
• a hoàn
• tì nữ
• đầy tớ
• gia nhân
• nô tì
• nô lệ
• tôi tớ
• người hầu