Cỗ bàn

Nghĩa & Ví dụ

danh từ

Cỗ, mâm cỗ (nói khái quát).

Ví dụ: Chiều ấy, cỗ bàn đã sẵn, khách vừa đến là vào mâm.

Đặt câu với từ "Cỗ bàn"

Nghĩa: Cỗ, mâm cỗ (nói khái quát).

Học sinh tiểu học

• Trưa nay nhà em có cỗ bàn, ai cũng vui.
• Bà bày cỗ bàn ngay ngắn trên chiếc chiếu sạch.
• Mẹ dặn em lau bàn ghế để chuẩn bị cỗ bàn.

Học sinh THCS – THPT

• Tiếng cười nói rộn ràng quanh cỗ bàn khiến sân nhỏ ấm hẳn lên.
• Mỗi dịp giỗ chạp, cỗ bàn như nối lại những câu chuyện của cả họ.
• Bạn bè góp tay bày biện, cỗ bàn giản dị mà thành ra đầm ấm.

Người trưởng thành

• Chiều ấy, cỗ bàn đã sẵn, khách vừa đến là vào mâm.
• Cỗ bàn đôi khi không ở món ngon, mà ở sự quây quần của những người ngồi quanh.
• Giữa nhịp sống hối hả, một bữa cỗ bàn quê nhà đủ ru lòng người xa xứ.
• Anh bảo cứ làm gọn thôi, cỗ bàn đừng rườm rà, miễn thật lòng là được.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng trong các cuộc trò chuyện về tổ chức tiệc tùng, lễ hội, đám cưới, đám giỗ.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến, thường chỉ xuất hiện trong các bài viết mang tính chất miêu tả văn hóa, phong tục.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Được sử dụng để tạo không khí truyền thống, gợi nhớ về các phong tục tập quán.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự trang trọng, truyền thống, thường gắn liền với các dịp lễ hội, sự kiện quan trọng.
• Thuộc khẩu ngữ và văn chương, ít dùng trong văn bản hành chính.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi nói về các bữa tiệc truyền thống, lễ hội, hoặc khi muốn nhấn mạnh sự trang trọng của bữa ăn.
• Tránh dùng trong ngữ cảnh hiện đại, không trang trọng hoặc khi nói về bữa ăn hàng ngày.
• Thường đi kèm với các từ chỉ sự kiện như "đám cưới", "đám giỗ" để chỉ rõ ngữ cảnh.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với "mâm cỗ" khi chỉ một bữa ăn cụ thể, trong khi "cỗ bàn" thường mang nghĩa khái quát hơn.
• Người học cần chú ý đến ngữ cảnh văn hóa để sử dụng từ một cách tự nhiên và chính xác.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau các từ chỉ định hoặc lượng từ; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: 'một mâm cỗ bàn', 'cỗ bàn thịnh soạn'.

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với tính từ (thịnh soạn, đầy đủ), lượng từ (một, hai), và động từ (bày, dọn).

Từ liên quan:

• cỗ
• tiệc
• mâm
• bữa
• thức ăn
• món ăn
• nấu
• ăn
• uống
• cơm