Dẫn chứng về Cao Bá Quát
Cao Bá Quát là nhà thơ lỗi lạc và là thủ lĩnh khởi nghĩa Mỹ Lương, biểu tượng cho khí phách hiên ngang trước cường quyền. Ông nổi tiếng với tài năng văn chương kiệt xuất và tâm hồn cao khiết, suốt đời không khuất phục trước uy quyền mà chỉ tôn thờ cái đẹp.
Quảng cáo
Hoàn cảnh
- Cao Bá Quát (1809–1855) tự Chu Thần, hiệu Cúc Đường, là nhà thơ, nhà văn lớn của văn học Việt Nam thế kỉ XIX, đồng thời là nhà nho có tư tưởng tiến bộ, sống dưới triều Nguyễn.
- Ông sinh ra trong một gia đình nhà nho nghèo ở Bắc Bộ, nổi tiếng thông minh, văn hay chữ tốt nhưng gặp nhiều trắc trở trên con đường khoa cử và quan trường.
- Xã hội phong kiến bảo thủ, bất công thời bấy giờ đã tác động sâu sắc đến tư tưởng, tính cách và con đường sáng tác của ông.
Một số dẫn chứng tiêu biểu về Cao Bá Quát
Rèn luyện ý chí
- Biểu hiện: Hối hận vì chữ xấu khiến một bà cụ không kêu được oan, ông bắt đầu hành trình khổ luyện đầy gian nan: đêm buộc tóc lên xà nhà để khỏi ngủ gật, mỗi ngày dùng hết hàng chục cây bút và viết hàng ngàn trang giấy. Sự kiên trì đó kéo dài suốt nhiều năm cho đến khi nét chữ trở nên uy nghi, rồng bay phượng múa.
- Kết quả: Trở thành một trong những người viết chữ đẹp nhất lịch sử Việt Nam, được dân gian xưng tụng là "Thánh Quát". Nét chữ của ông trở thành biểu tượng cho cốt cách thanh cao và bản lĩnh bền bỉ của người quân tử.
Khí phách hiên ngang
- Biểu hiện: Ông dũng cảm sửa bài thi cứu người tài dù biết sẽ bị triều đình tội chết; khi bị giam cầm, tra tấn, ông vẫn thản nhiên làm thơ với chí hướng đại bàng. Đỉnh cao của sự ngạo nghễ là quan niệm cả đời chỉ cúi đầu trước hoa mai (biểu tượng cái đẹp thanh khiết) chứ quyết không khom lưng trước quyền uy.
- Kết quả: Trở thành biểu tượng của sự tự do tư tưởng và khí tiết của kẻ sĩ Việt Nam. Nhân cách của ông cổ vũ tinh thần tự trọng, giữ gìn phẩm giá con người trước những bất công và giả dối của xã hội.
Tư tưởng canh tân
- Biểu hiện: Sau những chuyến đi ra nước ngoài, ông sớm nhận ra sự lạc hậu của đất nước và dũng cảm kêu gọi thay đổi, tiếp thu văn minh phương Tây. Ông phản đối lối học vẹt, coi trọng kiến thức thực tế và luôn trăn trở về việc học phải đi đôi với hành để giúp dân, giúp nước.
- Kết quả: Đặt những viên gạch đầu tiên cho tư tưởng mở cửa và hội nhập tại Việt Nam, ảnh hưởng sâu rộng đến tầng lớp trí thức tiến bộ. Ông để lại kho tàng văn chương đồ sộ với hơn 1.400 tác phẩm mang đậm hơi thở thời đại.
Câu nói nổi tiếng
"Thập tải luân giao cầu cổ kiếm/ Nhất sinh đê thủ bái mai hoa." (Mười năm giao thiệp tìm gươm cổ/ Cả đời chỉ cúi đầu lạy hoa mai.)
"Trời đã sinh ra ta, hẳn là phải dùng đến ta."
"Thà làm con chim đại bàng tung cánh giữa trời cao còn hơn làm con chim sẻ quanh quẩn bên mái nhà mượn gió."
"Học mà không đi đôi với hành thì chỉ là cái học mục rỗng."
"Văn hay chữ tốt không phải do trời cho, mà do công phu rèn luyện mà thành."
Danh sách bình luận