Dẫn chứng về áp lực học tập

Áp lực học tập là trạng thái căng thẳng về tâm lý và tinh thần của học sinh khi phải đối mặt với khối lượng kiến thức lớn, yêu cầu thành tích cao, sự so sánh điểm số, kì vọng từ gia đình, nhà trường và xã hội, cùng nỗi lo về tương lai học tập và nghề nghiệp.

• Biểu hiện: Theo báo cáo của UNICEF Việt Nam (Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc) năm 2022, có khoảng 29% trẻ vị thành niên Việt Nam có vấn đề về sức khoẻ tâm thần, trong đó áp lực học tập là một trong những nguyên nhân chính. Tại Bệnh viện Tâm thần TP.HCM, trong 9 tháng đầu năm 2023, số lượt bệnh nhân đến khám vì các vấn đề tâm lý (lo âu, trầm cảm do áp lực) lên tới gần 180.000 lượt, gia tăng đáng báo động so với các năm trước.
• Kết quả: Học sinh Việt Nam đang đối mặt với hội chứng "trầm cảm học đường". Thay vì tìm thấy niềm vui trong tri thức, nhiều em phải tìm đến bác sĩ tâm lý hoặc các phương pháp trị liệu từ rất sớm.

• Biểu hiện: Hàn Quốc có kỳ thi Đại học Suneung (CSAT) khốc liệt đến mức vào ngày thi (thường là tháng 11 hàng năm), cả đất nước phải "nín thở". Các chuyến bay bị cấm cất/hạ cánh trong khung giờ thi nghe tiếng Anh để tránh tiếng ồn. Thị trường chứng khoán và các công sở mở cửa muộn hơn 1 tiếng để đường phố thông thoáng cho thí sinh. Cảnh sát được huy động tối đa để "hộ tống" thí sinh đi muộn.
• Kết quả: Tạo ra một thế hệ thanh thiếu niên Hàn Quốc luôn sống trong sợ hãi thất bại. Tỷ lệ tự tử ở thanh thiếu niên Hàn Quốc thuộc nhóm cao nhất trong khối OECD, phần lớn nguyên nhân được xác định là do áp lực thành tích.

• Biểu hiện: Trường trung học Maotanchang (tỉnh An Huy) được mệnh danh là "công xưởng luyện thi đại học" lớn nhất châu Á. Tại đây, hơn 20.000 học sinh phải tuân thủ lịch trình: Dậy từ 6h sáng và học liên tục đến 11h đêm. Ký túc xá không có ổ cắm điện (để cấm dùng thiết bị điện tử), học sinh không được phép yêu đương hay giải trí. Camera giám sát được lắp đặt khắp nơi để đảm bảo không ai lơ là dù chỉ 1 phút.
• Kết quả: Biến học sinh thành những "cỗ máy giải đề" đúng nghĩa. Dù tỷ lệ đỗ đại học cao, nhưng phương pháp này đã triệt tiêu hoàn toàn sự sáng tạo và đời sống tinh thần phong phú của một con người, biến tuổi thanh xuân thành một cuộc chạy đua tàn khốc.

Bản thân tôi cũng từng chịu áp lực học tập khi phải đối mặt với nhiều bài kiểm tra liên tiếp. Có lúc tôi cảm thấy mệt mỏi, lo lắng vì sợ điểm số không như mong muốn. Tuy nhiên, nhờ biết sắp xếp thời gian hợp lý và chia sẻ với gia đình, tôi dần học cách cân bằng giữa học tập và nghỉ ngơi, từ đó học hiệu quả hơn.

Tôi nhận thấy áp lực học tập không chỉ đến từ bài vở mà còn từ sự so sánh giữa các bạn trong lớp. Điều đó khiến tôi từng cảm thấy tự ti. Sau này, tôi hiểu rằng mỗi người có khả năng riêng, điều quan trọng là cố gắng hết sức của bản thân chứ không phải chạy theo thành tích. Nhờ vậy, tôi học tập với tâm lý nhẹ nhàng và tích cực hơn.