Dẫn chứng về ứng xử trên không gian mạng

Ứng xử trên không gian mạng là toàn bộ hành vi, thái độ, lời nói và cách tương tác của con người khi tham gia các nền tảng trực tuyến (mạng xã hội, diễn đàn, trò chơi, email,…).a

- Biểu hiện tích cực

+ Giao tiếp lịch sự, tôn trọng ý kiến khác biệt.

+ Chia sẻ thông tin có chọn lọc, kiểm chứng nguồn tin.

+ Lên tiếng bảo vệ người yếu thế, phản đối hành vi sai trái một cách văn minh.

+ Sử dụng mạng xã hội để học tập, kết nối, lan toả giá trị tốt đẹp.

- Biểu hiện tiêu cực

+ Văng tục, chửi bới, công kích cá nhân, miệt thị ngoại hình, giới tính, hoàn cảnh.

+ Bắt nạt trên mạng, đám đông tấn công một cá nhân.

+ Phát tán tin giả, thông tin sai lệch, chưa kiểm chứng.

+ Sống ảo, câu like bất chấp, sẵn sàng xúc phạm người khác để gây chú ý.

+ Thiếu ý thức về quyền riêng tư, chia sẻ hình ảnh, thông tin cá nhân của người khác.

- Ý nghĩa của ứng xử đúng mực

+ Góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh, nhân văn.

+ Thể hiện trình độ văn hoá và nhân cách của mỗi cá nhân.

+ Tạo nền tảng cho xã hội số phát triển bền vững.

+ Giúp con người kết nối tích cực, hỗ trợ nhau trong học tập và cuộc sống.

- Hậu quả khi ứng xử thiếu văn hoá

+ Gây tổn thương tinh thần, thậm chí đẩy nạn nhân vào trầm cảm, tự ti, cực đoan.

+ Làm suy giảm niềm tin xã hội, lan truyền năng lượng tiêu cực.

+ Ảnh hưởng đến uy tín, tương lai của chính người phát ngôn.

+ Có thể vi phạm pháp luật, bị xử phạt hành chính hoặc hình sự.

• Biểu hiện: Trong một thời gian dài, Sulli liên tục hứng chịu hàng ngàn bình luận ác ý, chửi bới, miệt thị ngoại hình và soi mói đời tư trên Instagram cá nhân chỉ vì cô sống phóng khoáng, không theo khuôn mẫu thần tượng.
• Kết quả: Sulli rơi vào trầm cảm nặng và đã chọn cách tự kết thúc cuộc đời mình. Sự kiện này là hồi chuông cảnh tỉnh toàn châu Á về mức độ sát thương của "bạo lực ngôn từ". Sau đó, tại Hàn Quốc đã dấy lên phong trào đòi ra đời "Đạo luật Sulli" nhằm trừng phạt nghiêm khắc những kẻ bình luận ác ý nặc danh.

• Biểu hiện: Một tài khoản Facebook tên "Trần Khoa" đã đăng tải câu chuyện hư cấu về việc bác sĩ quyết định rút ống thở của cha mẹ mình để cứu sản phụ song thai. Câu chuyện này lập tức được hàng ngàn người, trong đó có cả người nổi tiếng, chia sẻ lại với sự xúc động mạnh mà chưa kiểm chứng.
• Kết quả: Cơ quan chức năng vào cuộc và xác định đây là tin bịa đặt hoàn toàn nhằm mục đích trục lợi từ thiện và "câu like". Những người lan truyền tin giả bị xử phạt hành chính, nhưng hậu quả lớn hơn là làm nhiễu loạn thông tin chống dịch, gây hoang mang và làm mất uy tín của lực lượng y tế đang căng mình chống dịch lúc bấy giờ.

• Biểu hiện: Sau khi Mặt trận Tổ quốc Việt Nam công bố hàng chục nghìn trang sao kê tiền ủng hộ bão lụt, cộng đồng mạng đã cùng nhau soi chiếu (check var) để tìm ra những người "phông bạt" (khoe khoang ủng hộ số tiền lớn nhưng thực tế chuyển rất ít). Đồng thời, hàng triệu giao dịch từ 10.000đ đến hàng trăm triệu đồng được công khai minh bạch.
• Kết quả: Hành động này không chỉ giúp loại bỏ thói hư tật xấu "sống ảo" mà còn củng cố niềm tin của người dân vào hoạt động thiện nguyện. Nó chứng minh sức mạnh của Internet trong việc giám sát sự minh bạch và khơi dậy lòng yêu nước, tinh thần "lá lành đùm lá rách" thực chất.

Thay vì chỉ đơn thuần kiểm chứng tin tức,  tôi rèn luyện "tư duy phản biện độc lập" trước mọi trào lưu. Tôi ý thức rằng các thuật toán mạng xã hội thường ưu tiên nội dung gây sốc hoặc cực đoan để giữ chân người dùng. Do đó, tôi tự tạo ra một "màng lọc" tư tưởng: không để cảm xúc bị đám đông dẫn dắt và luôn đặt câu hỏi "Ai là người hưởng lợi từ thông tin này?" trước khi bấm nút chia sẻ. Điều này giúp tôi không trở thành công cụ lan truyền cho những kẻ thao túng dư luận, đồng thời giữ cho môi trường mạng của bạn bè và người thân tôi được "sạch" và chất lượng hơn.