Xóc đĩa
Quảng cáo
Nghĩa & Ví dụ
danh từ
Lối chơi cờ bạc thời trước, dùng bốn đồng tiền xóc mạnh trong một cái đĩa úp kín, ai đoán trúng có mấy đồng sấp mấy đồng ngừa thì được.
Ví dụ:
Ở quán nước ven đường, họ rủ nhau lập chiếu xóc đĩa.
Nghĩa: Lối chơi cờ bạc thời trước, dùng bốn đồng tiền xóc mạnh trong một cái đĩa úp kín, ai đoán trúng có mấy đồng sấp mấy đồng ngừa thì được.
1
Học sinh tiểu học
- Chú kể ngày xưa ở làng có người chơi xóc đĩa để ăn thua.
- Ông nội dặn không được tò mò bắt chước người lớn chơi xóc đĩa.
- Cô giáo nói xóc đĩa là trò cờ bạc cũ, không nên tham gia.
2
Học sinh THCS – THPT
- Trong truyện làng, tối đến mấy tay đỏ đen tụ lại mở sòng xóc đĩa sau lũy tre.
- Cảnh xóc đĩa trong phim hiện lên với cái đĩa úp kín và tiếng đồng xu lạch cạch đầy kích thích.
- Anh họ bảo xóc đĩa chỉ là may rủi, càng lao vào càng thua sạch tiền tiêu vặt.
3
Người trưởng thành
- Ở quán nước ven đường, họ rủ nhau lập chiếu xóc đĩa.
- Tiếng đồng xu va nhau trong chiếc bát úp của cuộc xóc đĩa gợi cả một đêm đỏ đen và nín thở.
- Người ta vào xóc đĩa mong đổi đời trong một cú đoán trúng, rồi ra về với túi rỗng và mắt quầng.
- Đằng sau sới xóc đĩa là những món nợ, những cuộc chạy trốn và những mái nhà chờ cửa khép khuya.
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường được nhắc đến trong các câu chuyện về cờ bạc hoặc các trò chơi dân gian.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến, trừ khi đề cập đến lịch sử hoặc nghiên cứu về các trò chơi dân gian.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện trong các tác phẩm miêu tả đời sống xã hội hoặc văn hóa dân gian.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.
2
Sắc thái & phong cách
- Thường mang sắc thái không trang trọng, gắn liền với các hoạt động giải trí dân gian.
- Thuộc khẩu ngữ và văn chương hơn là văn bản chính thức.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi nói về các trò chơi dân gian hoặc trong ngữ cảnh không chính thức.
- Tránh dùng trong các văn bản trang trọng hoặc khi cần diễn đạt một cách nghiêm túc.
- Thường không có biến thể, nhưng có thể được dùng ẩn dụ để chỉ sự may rủi.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với các trò chơi cờ bạc khác nếu không nắm rõ đặc điểm.
- Khác biệt với "bầu cua" hay "tài xỉu" ở cách chơi và dụng cụ sử dụng.
- Để dùng tự nhiên, cần hiểu rõ bối cảnh văn hóa và lịch sử của trò chơi này.
1
Chức năng ngữ pháp
Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau các từ chỉ định hoặc lượng từ; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "trò xóc đĩa", "một ván xóc đĩa".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với các danh từ chỉ trò chơi, phó từ chỉ mức độ, hoặc động từ chỉ hành động liên quan như "chơi", "đánh".
