Xì xèo

• Từ phức
• Từ láy
• Từ láy bộ phận
• Từ láy tượng thanh
• Từ thuần việt
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

động từ

Nói nhỏ và nói đi nói lại nhiều, với ý phàn nàn hoặc chê bai, gây cảm giác khó chịu.

Ví dụ: Cô ấy xì xèo chê dịch vụ suốt bữa ăn.

Đặt câu với từ "Xì xèo"

Nghĩa: Nói nhỏ và nói đi nói lại nhiều, với ý phàn nàn hoặc chê bai, gây cảm giác khó chịu.

Học sinh tiểu học

• Bạn ngồi sau cứ xì xèo phàn nàn về bài tập, làm cả lớp mất tập trung.
• Em đừng xì xèo chê món ăn của bạn, như vậy bạn buồn đấy.
• Cô nghe các bạn xì xèo trong giờ kể chuyện và nhắc cả lớp im lặng.

Học sinh THCS – THPT

• Bạn ấy xì xèo chê đội hình lớp trong giờ tập văn nghệ, khiến không khí nặng nề.
• Vừa nhận kết quả kiểm tra, vài bạn đứng cuối lớp xì xèo trách đề khó.
• Cứ mỗi lần phân công trực nhật là hành lang lại rộ lên tiếng xì xèo phản đối.

Người trưởng thành

• Cô ấy xì xèo chê dịch vụ suốt bữa ăn.
• Trong thang máy, mấy người xì xèo về quyết định của sếp, tiếng nhỏ mà gai người.
• Anh đừng đứng sau lưng tôi mà xì xèo, nói thẳng một lần cho xong.
• Cuộc họp vừa tan, hành lang ngập tiếng xì xèo, những mảnh phàn nàn lượn quanh như khói.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để miêu tả hành động nói nhỏ, lẩm bẩm với ý phàn nàn, thường thấy trong các cuộc trò chuyện không chính thức.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện để tạo hình ảnh sinh động về một nhân vật hay tình huống.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện cảm giác khó chịu, bực bội.
• Thuộc khẩu ngữ, thường mang sắc thái tiêu cực.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn diễn tả sự phàn nàn, lẩm bẩm gây khó chịu.
• Tránh dùng trong các văn bản trang trọng hoặc khi cần diễn đạt một cách lịch sự.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ âm thanh khác, cần chú ý ngữ cảnh để dùng đúng.
• Khác biệt với "xì xào" ở chỗ "xì xèo" thường mang ý phàn nàn, khó chịu hơn.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu, diễn tả hành động nói nhỏ và lặp lại nhiều lần.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ láy, không kết hợp với phụ từ đặc trưng nào.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ trong câu; có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "cô ấy xì xèo".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường đi kèm với danh từ chỉ người hoặc đại từ nhân xưng làm chủ ngữ, ví dụ: "họ xì xèo".

Từ liên quan:

• thì thầm
• lầm bầm
• lẩm bẩm
• rầm rì
• rì rầm
• thầm thì
• cằn nhằn
• làu bàu
• lải nhải
• phàn nàn