Xay
Quảng cáo
Nghĩa & Ví dụ
động từ
Làm cho tróc vỏ, vỡ ra hay nhỏ mịn bằng cối quay.
Ví dụ:
Cô ấy xay cà phê ngay trước khi pha.
Nghĩa: Làm cho tróc vỏ, vỡ ra hay nhỏ mịn bằng cối quay.
1
Học sinh tiểu học
- Mẹ xay gạo để nấu cháo cho em.
- Cô xay đậu nành làm sữa.
- Bố xay tiêu cho món canh thơm hơn.
2
Học sinh THCS – THPT
- Máy đang xay đá thành vụn để làm sinh tố.
- Cậu ấy xay ngũ cốc mịn để nướng bánh mì.
- Quán nước xay xoài nhuyễn, uống rất mát.
3
Người trưởng thành
- Cô ấy xay cà phê ngay trước khi pha.
- Khi xay gạo, tôi nhớ mùi thơm dậy lên từ cám mới.
- Anh nhờ thợ xay thóc thật mịn để làm bột trẻ em.
- Tiếng cối xay đều tay, hạt vỡ ra, bột rơi xuống như mưa.
Đồng nghĩa & Trái nghĩa
Nghĩa : Làm cho tróc vỏ, vỡ ra hay nhỏ mịn bằng cối quay.
Từ đồng nghĩa:
| Từ | Cách sử dụng |
|---|---|
| xay | Trung tính, phổ biến, dùng để chỉ hành động chế biến thực phẩm hoặc vật liệu bằng cách làm nhỏ, làm nát hoặc tách vỏ bằng máy móc hoặc dụng cụ quay. (Không có từ trái nghĩa trực tiếp) Ví dụ: Cô ấy xay cà phê ngay trước khi pha. |
| nghiền | Trung tính, phổ biến, dùng để chỉ hành động làm cho vật chất trở nên nhỏ mịn, nát vụn bằng lực tác động (có thể bằng máy hoặc thủ công). Ví dụ: Mẹ tôi thường nghiền đậu nành để làm sữa. |
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng khi nói về việc chế biến thực phẩm, như xay gạo, xay bột.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Ít phổ biến, có thể xuất hiện trong các tài liệu hướng dẫn nấu ăn hoặc công thức chế biến.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Không phổ biến.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Thường gặp trong ngành công nghiệp thực phẩm, nông nghiệp.
2
Sắc thái & phong cách
- Thường mang sắc thái trung tính, không biểu lộ cảm xúc.
- Phong cách sử dụng chủ yếu là khẩu ngữ và chuyên ngành.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi mô tả quá trình chế biến thực phẩm cần làm nhỏ mịn.
- Tránh dùng trong ngữ cảnh không liên quan đến chế biến thực phẩm.
- Thường đi kèm với các danh từ chỉ nguyên liệu như gạo, bột, thịt.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với từ "xay" trong nghĩa khác như xay sinh tố, cần chú ý ngữ cảnh.
- Khác biệt với "nghiền" ở mức độ mịn và phương pháp thực hiện.
- Để dùng tự nhiên, cần kết hợp với các từ chỉ nguyên liệu cụ thể.
1
Chức năng ngữ pháp
Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ đơn, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau chủ ngữ và trước bổ ngữ; có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "xay gạo", "xay bột".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với danh từ chỉ vật liệu (gạo, bột) và có thể đi kèm với trạng từ chỉ cách thức (nhanh, chậm).
