Rợ

Quảng cáo

Nghĩa & Ví dụ

danh từ

Tên gọi chung các bộ tộc nguyên thuỷ có đời sống và văn hoá lạc hậu (hàm ý khinh miệt, theo quan điểm kì thị dân tộc thời phong kiến).

Ví dụ: Từ "rợ" trong văn bản cổ mang sắc thái miệt thị, không nên dùng trong giao tiếp hiện nay.

danh từ

Những kẻ chuyên làm việc dã man, tàn bạo, trong quan hệ đối với các dân tộc khác (nói tổng quát).

Ví dụ: Một số văn bản cũ gọi quân xâm lược là "bọn rợ" nhằm nhấn mạnh sự dã man của chúng.

tính từ

(Màu sắc) quá sặc sỡ, trông không nhã, không hợp với thị hiếu thông thường.

Ví dụ: Tôi thấy bảng hiệu phối màu hơi rợ, đứng xa vẫn chói gắt.

Nghĩa 1: Tên gọi chung các bộ tộc nguyên thuỷ có đời sống và văn hoá lạc hậu (hàm ý khinh miệt, theo quan điểm kì thị dân tộc thời phong kiến).

Học sinh tiểu học

Trong bài sử xưa, sách có nhắc đến cách gọi "rợ" mà người xưa dùng để coi thường các bộ tộc khác.
Cô giáo dặn chúng mình không nên dùng từ "rợ" vì đó là cách gọi miệt thị trong thời phong kiến.
Bạn nhỏ thắc mắc vì sao người xưa gọi là "rợ", và cô giải thích đó là cách nhìn sai và thiếu tôn trọng.

Học sinh THCS – THPT

Bài học lịch sử phân tích vì sao từ "rợ" phản ánh thái độ kì thị của thời phong kiến.
Trong giờ thảo luận, lớp thống nhất rằng dùng chữ "rợ" là xúc phạm, nên chỉ nhắc đến trong ngữ cảnh học thuật.
Tác giả trích tư liệu cổ, cho thấy tầng lớp cầm quyền khi ấy xem các tộc người khác như "rợ" để khẳng định quyền lực.

Người trưởng thành

Từ "rợ" trong văn bản cổ mang sắc thái miệt thị, không nên dùng trong giao tiếp hiện nay.
Khi đọc sử, ta nên nhận ra chữ "rợ" là sản phẩm của hệ tư tưởng trung tâm văn hoá, hơn là mô tả khách quan.
Việc phê phán chữ "rợ" cũng là cách tôn trọng sự đa dạng văn hoá và phủ nhận cái nhìn thượng tôn.
Trong nghiên cứu, tôi chỉ giữ nguyên chữ "rợ" như một dữ kiện lịch sử, kèm chú giải để tránh tái tạo định kiến.

Nghĩa 2: Những kẻ chuyên làm việc dã man, tàn bạo, trong quan hệ đối với các dân tộc khác (nói tổng quát).

Học sinh tiểu học

Ông kể về bọn xâm lược dã man, nhiều người thời xưa gọi chúng là "rợ".
Trong truyện, kẻ tàn bạo bị dân làng sợ hãi và gọi là "lũ rợ".
Cô nói: dùng chữ "rợ" để chỉ kẻ tàn ác, nhưng chúng ta nên chọn cách nói lịch sự hơn.

Học sinh THCS – THPT

Sử gia mô tả đội quân tàn bạo ấy như "bọn rợ" trong văn liệu cũ, để lột tả mức độ hung hãn.
Nhân vật chính căm phẫn gọi kẻ xâm lăng là "lũ rợ", thể hiện thái độ lên án hành vi vô nhân.
Trong bài viết, mình thay chữ "rợ" bằng "kẻ tàn bạo" để tránh ngôn ngữ kích động thù hằn.

Người trưởng thành

Một số văn bản cũ gọi quân xâm lược là "bọn rợ" nhằm nhấn mạnh sự dã man của chúng.
Cách gọi ấy bộc lộ tâm thế đối kháng thời chiến, nhưng cũng có nguy cơ khơi gợi hằn thù giữa cộng đồng.
Khi phê bình, tôi tách hành vi tàn ác khỏi nhãn gọi kiểu "rợ" để giữ lập luận tỉnh táo.
Văn chương có thể dùng chữ "rợ" như biện pháp tu từ, song trong diễn ngôn công chúng, ta nên tiết chế.

Nghĩa 3: (Màu sắc) quá sặc sỡ, trông không nhã, không hợp với thị hiếu thông thường.

Học sinh tiểu học

Chiếc áo này màu rợ quá, con không muốn mặc đi học.
Bức tranh dán tường rợ nên mẹ bảo chọn màu dịu hơn.
Bạn chọn bút chì màu, cô nhắc: đừng tô rợ quá, nhìn mỏi mắt.

Học sinh THCS – THPT

Bạn Lan bảo nền điện thoại rợ quá, nhìn một lúc thấy chói mắt.
Cả nhóm góp ý: phối ba màu neon như thế bị rợ, nên giảm độ rực.
Bộ cánh lòe loẹt khiến bạn ấy bị chê là rợ, dù chất vải khá ổn.

Người trưởng thành

Tôi thấy bảng hiệu phối màu hơi rợ, đứng xa vẫn chói gắt.
Sự rợ của gam màu không chỉ do độ bão hoà, mà còn vì thiếu cân bằng giữa sáng và tối.
Căn phòng mới sơn trông rợ vì lạm dụng màu nóng, chỉ cần thêm chút trung tính là dịu ngay.
Trong thiết kế, ranh giới giữa nổi bật và rợ mỏng manh; quá tay một chút là thành phô trương.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa 1: Tên gọi chung các bộ tộc nguyên thuỷ có đời sống và văn hoá lạc hậu (hàm ý khinh miệt, theo quan điểm kì thị dân tộc thời phong kiến).

Từ đồng nghĩa:

mọi man di

Từ	Cách sử dụng
rợ	Khinh miệt, kì thị, mang tính lịch sử (thời phong kiến), miệt thị dân tộc. (Không có từ trái nghĩa trực tiếp) Ví dụ: Từ "rợ" trong văn bản cổ mang sắc thái miệt thị, không nên dùng trong giao tiếp hiện nay.
mọi	Khinh miệt, miệt thị, mang tính lịch sử (thời phong kiến). Ví dụ: Họ coi những người dân tộc thiểu số là mọi rợ.
man di	Khinh miệt, miệt thị, văn chương, mang tính lịch sử. Ví dụ: Kẻ man di mọi rợ từ phương Bắc tràn xuống.

Nghĩa 2: Những kẻ chuyên làm việc dã man, tàn bạo, trong quan hệ đối với các dân tộc khác (nói tổng quát).

Nghĩa 3: (Màu sắc) quá sặc sỡ, trông không nhã, không hợp với thị hiếu thông thường.

Từ đồng nghĩa:

loè loẹt

Từ trái nghĩa:

nhã nhặn trang nhã dịu mắt

Từ	Cách sử dụng
rợ	Chỉ màu sắc, tiêu cực, thiếu tinh tế, sặc sỡ quá mức, không nhã nhặn. Ví dụ: Tôi thấy bảng hiệu phối màu hơi rợ, đứng xa vẫn chói gắt.
loè loẹt	Tiêu cực, miêu tả sự thiếu tinh tế, khẩu ngữ. Ví dụ: Bộ quần áo lòe loẹt khiến cô ấy trông kém sang.
nhã nhặn	Tích cực, trang trọng, miêu tả sự tinh tế, hài hòa. Ví dụ: Cô ấy thích những gam màu nhã nhặn.
trang nhã	Tích cực, trang trọng, miêu tả sự thanh lịch, có gu thẩm mỹ. Ví dụ: Căn phòng được bài trí rất trang nhã.
dịu mắt	Tích cực, miêu tả cảm giác dễ chịu khi nhìn. Ví dụ: Màu xanh lá cây dịu mắt của khu vườn.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh sử dụng

Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến, thường mang tính xúc phạm.
Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến, có thể xuất hiện trong ngữ cảnh lịch sử hoặc phê phán.
Trong văn chương / nghệ thuật: Đôi khi được sử dụng để tạo hiệu ứng mạnh mẽ hoặc miêu tả nhân vật.
Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

Thường mang sắc thái tiêu cực, khinh miệt.
Phong cách cổ điển, có thể gây tranh cãi nếu không dùng đúng ngữ cảnh.
Thích hợp trong văn chương hoặc khi cần nhấn mạnh sự khác biệt văn hóa.

Cách dùng & phạm vi

Nên tránh dùng trong giao tiếp hàng ngày để tránh gây hiểu lầm hoặc xúc phạm.
Có thể thay thế bằng từ khác ít mang tính xúc phạm hơn khi miêu tả sự khác biệt văn hóa.
Thường dùng trong ngữ cảnh lịch sử hoặc khi cần nhấn mạnh sự tàn bạo.

Lưu ý đặc biệt

Dễ gây hiểu lầm hoặc xúc phạm nếu không dùng đúng ngữ cảnh.
Khác biệt với từ "man rợ" ở mức độ và ngữ cảnh sử dụng.
Cần chú ý đến ngữ cảnh lịch sử và văn hóa khi sử dụng để tránh gây tranh cãi.

Chức năng ngữ pháp

Danh từ: Đóng vai trò chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu. Tính từ: Đóng vai trò vị ngữ hoặc định ngữ.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Từ đơn, không có kết hợp với phụ từ đặc trưng.

Đặc điểm cú pháp

Danh từ: Thường đứng sau các từ chỉ định hoặc lượng từ. Tính từ: Thường đứng sau danh từ để bổ nghĩa hoặc đứng trước danh từ khi làm định ngữ.

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Danh từ: Thường đi kèm với các từ chỉ định (như "một", "những") hoặc động từ. Tính từ: Thường đi kèm với các trạng từ chỉ mức độ (như "rất", "quá").

Chúng tôi sẽ tiếp tục bổ sung câu ví dụ, từ đồng nghĩa trái nghĩa, từ liên quan và các phần mở rộng khác trong thời gian tới