Nói mát

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ thuần việt

Nghĩa & Ví dụ

động từ

Nói dịu nhẹ như khen, nhưng thật ra là mỉa mai, chê trách.

Ví dụ: Anh nói mát: “Khéo tay ghê, cắm hoa mà nghiêng cả bình.”

Đặt câu với từ "Nói mát"

Nghĩa: Nói dịu nhẹ như khen, nhưng thật ra là mỉa mai, chê trách.

Học sinh tiểu học

• Cô ấy cười rồi nói mát: “Em giỏi quá, làm rơi hết sách kìa.”
• Bạn Minh nói mát: “Bàn của cậu sạch ghê, bụi bay như mưa.”
• Chị trêu em bằng cách nói mát: “Ăn nhanh thế, bát còn nguyên cơm.”

Học sinh THCS – THPT

• Nó vỗ vai bạn, nói mát: “Ôn chăm thật, vào lớp ngủ ngon ghê.”
• Cậu ta nhếch môi, nói mát: “Trưởng nhóm mẫu mực, giao việc rồi biến mất.”
• Cô bạn nói mát: “Áo cậu nổi bật quá, ai cũng nhìn vì nhăn hết.”

Người trưởng thành

• Anh nói mát: “Khéo tay ghê, cắm hoa mà nghiêng cả bình.”
• Cô ấy châm biếm bằng cách nói mát: “Đúng là người đúng giờ, đến khi họp đã xong.”
• Ông ta nói mát như rót mật: “Làm sâu sắc lắm, đọc mà không hiểu chữ nào.”
• Thỉnh thoảng, ta nói mát để hạ giận, nhưng dư vị cay lại ở rất lâu.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Nói dịu nhẹ như khen, nhưng thật ra là mỉa mai, chê trách.

Từ đồng nghĩa:

• mỉa mai

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
nói mát	Khẩu ngữ, mang sắc thái mỉa mai, châm biếm, thường dùng để chỉ trích một cách gián tiếp. Ví dụ: Anh nói mát: “Khéo tay ghê, cắm hoa mà nghiêng cả bình.”
mỉa mai	Trung tính, thường dùng để chỉ hành động châm biếm, chế giễu. Ví dụ: Anh ta mỉa mai cách làm việc chậm chạp của đồng nghiệp.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng khi muốn bày tỏ sự không hài lòng một cách gián tiếp.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Đôi khi xuất hiện để thể hiện sự tinh tế trong cách diễn đạt cảm xúc.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự mỉa mai, châm biếm nhẹ nhàng.
• Thuộc khẩu ngữ, thường không trang trọng.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn bày tỏ sự không hài lòng mà không muốn trực tiếp chỉ trích.
• Tránh dùng trong các tình huống cần sự rõ ràng và minh bạch.
• Thường dùng trong các mối quan hệ thân thiết hoặc khi người nói muốn giữ không khí nhẹ nhàng.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ gây hiểu lầm nếu người nghe không nhận ra ý mỉa mai.
• Khác biệt với "nói thẳng" ở chỗ không trực tiếp chỉ trích.
• Cần chú ý ngữ điệu và ngữ cảnh để tránh gây khó chịu cho người nghe.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ; có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "Anh ấy nói mát".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường đi kèm với các danh từ chỉ người hoặc đại từ nhân xưng làm chủ ngữ, ví dụ: "cô ấy", "họ".

Từ liên quan:

• mỉa mai
• châm biếm
• đá xoáy
• nói móc
• nói xỏ
• nói đểu
• kháy
• châm chọc
• giễu cợt
• chê bai