Nặng lời

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ thuần việt
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

tính từ

Có những lời lẽ gay gắt quá đáng đối với người có quan hệ thân thiết, gần gũi.

Ví dụ: Anh đã nặng lời với vợ tối qua.

Đặt câu với từ "Nặng lời"

Nghĩa: Có những lời lẽ gay gắt quá đáng đối với người có quan hệ thân thiết, gần gũi.

Học sinh tiểu học

• Mẹ lỡ nặng lời với con, rồi xin lỗi ngay.
• Con đừng nặng lời với bạn thân khi bạn làm sai.
• Anh trai nặng lời với em, cả nhà buồn.

Học sinh THCS – THPT

• Cậu ấy nóng giận nên nặng lời với bạn thân, sau đó thấy hối hận.
• Trong lúc tranh cãi, mình đã nặng lời với em, khiến em khóc.
• Đừng nặng lời với người nhà chỉ vì điểm kém; nói nhẹ cũng đủ hiểu.

Người trưởng thành

• Anh đã nặng lời với vợ tối qua.
• Sự thân thiết đôi khi khiến ta chủ quan, nói nặng lời mà quên giữ chừng mực.
• Tôi chọn im lặng, vì biết thêm một câu nữa sẽ thành nặng lời với mẹ.
• Xin đừng nặng lời với người mình thương; vết xước trong lòng lâu lành hơn ngoài da.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Có những lời lẽ gay gắt quá đáng đối với người có quan hệ thân thiết, gần gũi.

Từ đồng nghĩa:

• nặng miệng
• nặng tiếng
• gay gắt

Từ trái nghĩa:

• nhẹ lời
• nhã nhặn
• dịu giọng

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
nặng lời	mức độ mạnh; sắc thái chê trách; ngữ vực khẩu ngữ–trung tính Ví dụ: Anh đã nặng lời với vợ tối qua.
nặng miệng	mức độ mạnh tương đương; khẩu ngữ; hơi thô mộc Ví dụ: Đừng nặng miệng với nó quá.
nặng tiếng	mức độ mạnh; khẩu ngữ miền Nam; thân mật Ví dụ: Anh đừng nặng tiếng với em nữa.
gay gắt	mạnh; trung tính–trang trọng; nhấn vào độ gắt của lời nói Ví dụ: Cô ấy trách móc gay gắt quá.
nhẹ lời	mức độ nhẹ; khẩu ngữ; khuyên nhủ dịu giọng Ví dụ: Mẹ nói nhẹ lời với con thôi.
nhã nhặn	mức độ nhẹ; lịch sự, trang trọng; văn phong mềm Ví dụ: Anh góp ý nhã nhặn với bạn ấy.
dịu giọng	nhẹ; trung tính; nhấn hành vi nói mềm lại Ví dụ: Cô dịu giọng khi nói với học trò.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng khi bày tỏ sự không hài lòng hoặc chỉ trích ai đó một cách gay gắt.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến, thường tránh dùng vì thiếu tính trang trọng.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện để thể hiện xung đột hoặc cảm xúc mạnh mẽ giữa các nhân vật.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện cảm xúc mạnh mẽ, thường là tiêu cực.
• Thuộc khẩu ngữ, ít trang trọng.
• Thường mang sắc thái chỉ trích hoặc phê phán.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn nhấn mạnh sự không hài lòng trong giao tiếp cá nhân.
• Tránh dùng trong các tình huống cần sự trang trọng hoặc lịch sự.
• Thường dùng trong các mối quan hệ thân thiết, nơi mà sự thẳng thắn được chấp nhận.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ gây hiểu lầm hoặc tổn thương nếu không dùng đúng ngữ cảnh.
• Khác biệt với "phê bình" ở chỗ mang tính cá nhân và cảm xúc hơn.
• Cần chú ý đến ngữ điệu và hoàn cảnh để tránh gây xung đột không cần thiết.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Tính từ, thường làm vị ngữ trong câu để mô tả cách nói chuyện hoặc thái độ của ai đó.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ và có thể làm trung tâm của cụm tính từ, ví dụ: "Anh ấy nặng lời với bạn bè."

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với các danh từ chỉ người hoặc đại từ nhân xưng, ví dụ: "nặng lời với anh ấy".

Từ liên quan:

• mắng
• chửi
• quát
• trách
• la
• gay gắt
• xúc phạm
• lăng mạ
• sỉ vả
• gắt gỏng