Mã não

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép tổng hợp
• Từ Hán Việt
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

danh từ

Đá quý có nhiều vân màu khác nhau, rất cứng, dùng làm đồ trang sức, làm cối giã trong phòng thí nghiệm.

Ví dụ: - Tôi đeo chiếc mặt dây mã não đơn giản mà bền đẹp.

Đặt câu với từ "Mã não"

Nghĩa: Đá quý có nhiều vân màu khác nhau, rất cứng, dùng làm đồ trang sức, làm cối giã trong phòng thí nghiệm.

Học sinh tiểu học

• - Chiếc vòng mã não của mẹ lấp lánh nhiều vân đẹp.
• - Cô giáo cho xem hòn mã não, bọn em tròn mắt thích thú.
• - Bạn Lan nhặt được viên mã não trên bờ suối, vân như những đường sóng.

Học sinh THCS – THPT

• - Ánh đèn chiếu vào mặt nhẫn mã não, các lớp vân hiện lên như bản đồ thu nhỏ.
• - Em sờ thử hòn mã não trong tủ trưng bày, thấy mát lạnh và nặng tay.
• - Cậu ấy so sánh màu mã não với bầu trời sau mưa, vừa trầm vừa trong.

Người trưởng thành

• - Tôi đeo chiếc mặt dây mã não đơn giản mà bền đẹp.
• - Dưới ánh nắng, vân mã não chạy như mạch gỗ, khiến tôi nhớ những lớp trầm tích của thời gian.
• - Người thợ lật viên mã não trên lòng bàn tay, tìm hướng cắt để giữ lại đường vân đẹp nhất.
• - Trong phòng thí nghiệm, chiếc cối mã não gõ nhẹ cũng ngân ra âm khô, đều và chắc.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến, thường chỉ xuất hiện khi nói về trang sức hoặc đá quý.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường xuất hiện trong các bài viết về địa chất, khoáng sản hoặc trang sức.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Đôi khi được sử dụng để tạo hình ảnh hoặc biểu tượng trong thơ ca, văn học.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Phổ biến trong ngành địa chất, khoáng sản và hóa học.

Sắc thái & phong cách

• Thường mang sắc thái trung tính, không biểu lộ cảm xúc.
• Phong cách trang trọng, thường xuất hiện trong văn viết và chuyên ngành.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi nói về các loại đá quý, đặc biệt trong ngữ cảnh chuyên môn.
• Tránh dùng trong giao tiếp hàng ngày nếu không cần thiết, có thể thay bằng từ "đá quý" nếu không cần chỉ rõ loại.
• Thường không có biến thể, nhưng có thể đi kèm với các từ chỉ màu sắc hoặc hình dạng để mô tả chi tiết hơn.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các loại đá quý khác nếu không có kiến thức chuyên môn.
• Khác biệt với từ "ngọc" ở chỗ mã não có vân màu đặc trưng và độ cứng cao hơn.
• Cần chú ý đến ngữ cảnh để sử dụng từ một cách chính xác và phù hợp.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau các từ chỉ định hoặc lượng từ; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "một viên mã não", "mã não này".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường đi kèm với lượng từ (một, vài), tính từ (đẹp, quý), hoặc động từ (mua, bán).

Từ liên quan:

• ngọc
• kim cương
• hồng ngọc
• lam ngọc
• lục bảo
• thạch anh
• đá
• khoáng vật
• trang sức
• vàng