Cụ non

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ thuần việt
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

danh từ

Người có vẻ đạo mạo như người già, nhưng kì thật còn ít tuổi (hàm ý chê).

Ví dụ: Người ta bảo cậu ấy là cụ non vì cách nói năng quá đạo mạo so với tuổi.

Đặt câu với từ "Cụ non"

Nghĩa: Người có vẻ đạo mạo như người già, nhưng kì thật còn ít tuổi (hàm ý chê).

Học sinh tiểu học

• Cả lớp gọi bạn ấy là cụ non vì bạn hay nhăn mặt và nói giọng y như người lớn.
• Nó mới học tiểu học mà cứ dạy bảo bạn bè, nên tụi mình trêu là cụ non.
• Em chưa kịp chơi thì cụ non trong lớp đã nhắc: “Đến giờ học rồi đấy.”

Học sinh THCS – THPT

• Bạn ấy nói chuyện chậm rãi, luôn cau mày góp ý như người lớn, nên lũ bạn gắn cho biệt danh cụ non.
• Trong nhóm, hễ ai ồn ào là cụ non lại chỉnh tư thế ngồi và răn đe như thầy giáo.
• Mới mười mấy tuổi mà ăn mặc nghiêm nghị, nói năng kiểu răn đời, nghe đúng chất cụ non.

Người trưởng thành

• Người ta bảo cậu ấy là cụ non vì cách nói năng quá đạo mạo so với tuổi.
• Ngồi giữa đám bạn, nó phát biểu như một bậc trưởng bối, khiến ai cũng phì cười: đúng là cụ non.
• Em trai tôi chưa kịp lớn đã thích răn đời, cái vẻ cụ non ấy vừa buồn cười vừa hơi khó chịu.
• Giữa cuộc vui, cậu ta chợt nghiêm mặt rót lời dạy dỗ, lộ nguyên dáng dấp một cụ non.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để trêu chọc hoặc phê phán nhẹ nhàng những người trẻ tuổi có thái độ hoặc cách nói chuyện như người già.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện trong các tác phẩm văn học để miêu tả tính cách nhân vật.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thường mang sắc thái châm biếm, hài hước.
• Thuộc khẩu ngữ, không trang trọng.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn tạo không khí vui vẻ, thân mật trong giao tiếp.
• Tránh dùng trong các tình huống trang trọng hoặc khi cần giữ thái độ nghiêm túc.
• Thường dùng trong các nhóm bạn bè hoặc gia đình.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ gây hiểu lầm nếu người nghe không quen thuộc với cách nói này.
• Khác với "người già" ở chỗ chỉ mang tính chất tạm thời và hài hước.
• Cần chú ý ngữ điệu và ngữ cảnh để tránh gây khó chịu cho người nghe.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng ở đầu câu khi làm chủ ngữ hoặc sau động từ khi làm bổ ngữ; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "một cụ non".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với các từ chỉ định (như "một", "cái") và tính từ (như "đạo mạo").

Từ liên quan:

• già
• trẻ
• non
• cụ
• lão
• non nớt
• già dặn
• trưởng thành
• ngây thơ
• dại dột