Dẫn chứng về Chu Văn An
Chu Văn An (1292–1370) là người thầy mẫu mực tiêu biểu cho cốt cách thanh cao và sự nghiệp giáo dục vĩ đại thời Trần. Ông nổi tiếng với tinh thần liêm khiết, chính trực qua sự kiện "Thất trảm sớ" và là người đặt nền móng vững chắc cho đạo học nước nhà.
Quảng cáo
Hoàn cảnh
- Chu Văn An (1292 – 1370), tên thật là Chu An, tự Linh Triệt, hiệu Tiều Ẩn. Ông quê ở Thanh Trì, Hà Nội.
- Sống trong thời kỳ nhà Trần bắt đầu có dấu hiệu suy thoái, ông nổi tiếng là người có học vấn uyên thâm và tính cách cương trực, trọng nghĩa khinh tài.
- Suốt cuộc đời, ông cống hiến cho giáo dục với tư cách là thầy giáo và từng giữ chức Tư nghiệp Quốc Tử Giám. Ông được người đời tôn vinh là "Vạn thế sư biểu"
Một số dẫn chứng tiêu biểu về Chu Văn An
Tinh thần hiếu học và tận tâm với nghề
- Biểu hiện: Chu Văn An nổi tiếng là người ham học từ nhỏ, dù học vấn uyên thâm nhưng ông không dùng nó làm công cụ cầu vinh hoa mà mở trường Huỳnh Cung để dạy dỗ học trò khắp nơi. Ông không phân biệt đối tượng, tận tuỵ uốn nắn từng người từ kiến thức đến đạo đức. Ngay cả khi đã về hưu tại núi Phượng Hoàng, ông vẫn tiếp tục dạy học, viết sách, cống hiến trọn đời cho sự nghiệp "trồng người".
- Kết quả/Ý nghĩa: Sự tận tâm của ông đã đào tạo nên những nhân tài kiệt xuất cho đất nước, tạo nên một thế hệ học trò biết kính trọng thầy và yêu nước thương dân.
Lòng chính trực, dũng cảm đấu tranh
- Biểu hiện: Đỉnh cao của tinh thần chính trực ở Chu Văn An chính là bản "Thất trảm sớ". Trước cảnh triều đình bị lũng đoạn bởi những kẻ nịnh thần, ông không chọn cách im lặng để bảo toàn vị trí quan trường mà dũng cảm yêu cầu nhà vua chém đầu 7 kẻ nịnh thần. Khi lời can gián không được thực hiện, ông dứt khoát treo ấn từ quan, thể hiện thái độ quyết liệt, không thoả hiệp với cái ác, cái xấu.
- Kết quả/Ý nghĩa: Hành động này là một hồi chuông cảnh tỉnh về trách nhiệm của người trí thức đối với vận mệnh quốc gia. Chu Văn An đã dựng lên một tượng đài về lòng dũng cảm và khí tiết, nhắc nhở chúng ta về bản lĩnh bảo vệ lẽ phải trong bất cứ hoàn cảnh nào.
Lối sống thanh cao, không màng danh lợi
- Biểu hiện: Sau khi rời bỏ quan trường, Chu Văn An chọn cuộc sống ẩn dật tại núi Phượng Hoàng. Dù vua nhiều lần mời trở lại triều đình nhưng ông đều từ chối. Ông sống một cuộc đời giản dị, lấy việc đọc sách, làm thuốc giúp dân và tiếp tục dạy học.
- Kết quả/Ý nghĩa: Chu Văn An đã đặt đạo đức cao hơn địa vị, đặt sự trong sạch của tâm hồn cao hơn vinh hoa phú quý. Từ đó, ông trở thành biểu tượng của khí tiết thanh liêm, trong sạch ở người trí thức.
Câu nói nổi tiếng
"Nếu thịnh đức của trời đất là sinh thành, thì cái gốc của đạo lý con người là đạo đức, luân lý con người là nhân, người có đạo nhân là bậc quân tử. Nước có đạo nhân thì bền vững như núi sông."
"Phàm học thành đạt cho mình là để thành đạt cho người, công đức tới dân, ân huệ để lại đời sau"
"Ta chưa từng nghe nước nào coi nhẹ sự học mà khá lên được."
