Ngã ngửa

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ thuần việt
• Từ toàn dân
• Từ đa nghĩa

Nghĩa & Ví dụ

động từ

Hết sức ngạc nhiên, sửng sốt trước sự việc chủ quan không thể ngờ được rằng lại có thể xảy ra.

Ví dụ: Tôi ngã ngửa khi nghe tin dự án được duyệt ngay lập tức.

Đặt câu với từ "Ngã ngửa"

Nghĩa: Hết sức ngạc nhiên, sửng sốt trước sự việc chủ quan không thể ngờ được rằng lại có thể xảy ra.

Học sinh tiểu học

• Tưởng bé mèo trốn, ai ngờ nó mở cửa tủ chui ra, em ngã ngửa.
• Bạn hiền nhất lớp bỗng hát rap cực hay, cả bọn ngã ngửa.
• Cô phát kẹo cho cả lớp vào cuối giờ, tụi mình ngã ngửa vì vui mừng.

Học sinh THCS – THPT

• Thằng bạn luôn im lặng bỗng đứng lên tranh biện như gió, cả nhóm ngã ngửa.
• Tưởng bài kiểm tra khó, ai dè đề lại trúng đúng phần ôn, cả lớp ngã ngửa.
• Đứa hay đi muộn hôm nay đến sớm nhất trường, mình nhìn mà ngã ngửa.

Người trưởng thành

• Tôi ngã ngửa khi nghe tin dự án được duyệt ngay lập tức.
• Anh ấy vốn dè dặt, vậy mà cầu hôn giữa quán cà phê, tôi thật sự ngã ngửa.
• Đọc báo thấy người tưởng vô danh đoạt giải lớn, tôi ngã ngửa rồi bật cười vì đời đúng là biết đùa.
• Nghe bảng giá mới, cả phòng ngã ngửa, mỗi người một vẻ hoang mang.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Hết sức ngạc nhiên, sửng sốt trước sự việc chủ quan không thể ngờ được rằng lại có thể xảy ra.

Từ đồng nghĩa:

• sững sờ
• choáng váng

Từ trái nghĩa:

• điềm nhiên
• thản nhiên

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
ngã ngửa	Khẩu ngữ, sắc thái mạnh, giàu hình ảnh, có chút hài hước/đột ngột Ví dụ: Tôi ngã ngửa khi nghe tin dự án được duyệt ngay lập tức.
sững sờ	Trung tính, mức mạnh vừa, dùng cả viết và nói Ví dụ: Nghe tin, tôi sững sờ không nói nên lời.
choáng váng	Khẩu ngữ, mạnh, thiên về cảm giác bất ngờ đến choáng Ví dụ: Nó choáng váng khi biết kết quả.
điềm nhiên	Trung tính, nhẹ, thái độ bình thản trước sự việc Ví dụ: Cô ấy điềm nhiên trước tin dữ, không hề ngã ngửa.
thản nhiên	Trung tính, nhẹ, bình thản, không ngạc nhiên Ví dụ: Anh ta thản nhiên nghe phán quyết, chẳng ngã ngửa.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để diễn tả sự ngạc nhiên tột độ trong các cuộc trò chuyện hàng ngày.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến, thường tránh dùng vì tính chất không trang trọng.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện để tạo hiệu ứng bất ngờ hoặc hài hước.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện cảm xúc ngạc nhiên mạnh mẽ, thường mang sắc thái hài hước hoặc bất ngờ.
• Thuộc khẩu ngữ, ít trang trọng, thường dùng trong giao tiếp hàng ngày.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn nhấn mạnh sự ngạc nhiên hoặc bất ngờ trong tình huống không chính thức.
• Tránh dùng trong văn bản trang trọng hoặc khi cần diễn đạt một cách nghiêm túc.
• Thường đi kèm với các tình huống hài hước hoặc bất ngờ.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ diễn tả sự ngạc nhiên khác như "sửng sốt" hay "kinh ngạc" nhưng "ngã ngửa" thường mang tính hài hước hơn.
• Người học cần chú ý ngữ cảnh để tránh dùng sai trong các tình huống trang trọng.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ, có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "Anh ấy ngã ngửa vì tin tức đó."

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với các trạng từ chỉ mức độ như "hết sức", "rất".

Từ liên quan:

• ngạc nhiên
• sửng sốt
• kinh ngạc
• bất ngờ
• sững sờ
• bàng hoàng
• giật mình
• há hốc
• trố mắt
• tròn mắt