Giải SGK, SBT, VTH Khoa học tự nhiên 8 Bài 7. Tốc độ phản ứng và chất xúc tác Kết nối tri thức

Dùng đại lượng nào để đặc trưng cho sự nhanh, chậm của 1 phản ứng? Yếu tố nào ảnh hưởng đến sự nhanh, chậm này?

Quan sát hình 7.1 và 7.2 trả lời câu hỏi

 Một học sinh thực hiện thí nghiệm và ghi lại hiện tượng như sau:

Cho cùng một lượng hydrochloric acid vào hai ống nghiệm đựng cùng một lượng đá vôi ở dạng bột ống nghiệm (1) và dạng viên (ống nghiệm (2). Quan sát hiện tượng thấy rằng ở ống nghiệm (1) bọt khí xuất hiện nhiều hơn và đá vôi tan hết trước. Phản ứng giữa hydrochloric acid với đá vôi dạng bột xảy ra nhanh hơn hay chậm hơn so với phản ứng giữa hydrochloric acid với đá vôi dạng viên?

Phản ứng ở ống nghiệm nào xảy ra nhanh hơn?

Nồng độ ảnh hưởng đến tốc độ phản ứng như thế nào?

Phản ứng ở ống nghiệm nào xảy ra nhanh hơn?

Nhiệt độ ảnh hưởng đến tốc độ phản ứng như thế nào? 

1.       Phản ứng ở ống nghiệm nào xảy ra nhanh hơn? Giải thích

2.       Kích thước hạt ảnh hưởng đến tốc độ phản ứng như thế nào?

Phản ứng ống nghiệm nào xảy ra nhanh hơn?

Than cháy trong bình khí oxygen nhanh hơn cháy trong không khí. Yếu tố nào ảnh hưởng đến tốc độ của phản ứng đốt cháy than?

Khi “bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh để giữ thực phẩm tươi lâu hơn” là đã tác động vào yếu tố gì để làm chậm tốc độ phản ứng?

Trong quá trình sản xuất sulfuric acid có giai đoạn tổng hợp sulfur trioxide (SO₃).

Phản ứng xảy ra như sau: 2SO₂ + O₂ → 2SO₃

Khi có mặt vanadium(V) oxide thì phản ứng xảy ra nhanh hơn.

a) Vanadium(V) oxide đóng vai trò gì trong phản ứng tổng hợp sulfur trioxide?

b) Sau phản ứng, khối lượng của vanadium(V) oxide có thay đối không? Giải thích.

Một bạn học sinh thực hiện thí nghiệm như sau: Lấy một ít cơm nguội để trong một cái bát (chén) và bọc kín. Một bát để trong tủ lạnh (khoảng 5 °C), một bát để ở nhiệt độ phòng (khoảng 35 °C). Bạn đó theo dõi thấy cơm ở nhiệt độ phòng bắt đẩu thiu sau 12 giờ, trong khi đó cơm ở tủ lạnh bắt đầu thiu sau 84 giờ (3,5 ngày). Tốc độ phản ứng cơm bị oxi hoá (cơm thiu) ở nhiệt độ phòng lớn hơn ở nhiệt độ tủ lạnh bao nhiêu lần?

7  Phản ứng phân huỷ H₂O₂ xảy ra như sau: 2H₂O₂ → 2H₂O + O₂.

Người ta cho 5 mL dung dịch H₂O₂ (cùng nồng độ) vào 5 ống nghiệm. Sau đó lần lượt cho vào 4 ống nghiệm lượng nhỏ các chất Fe, MnO₂, KI, SiO₂ và một ống giữ nguyên. Đun nóng 5 ống nghiệm ở cùng một nhiệt độ và đo thời gian đến khi phản ứng kết thúc. Kết quả thu được được trình bày trên biểu đồ như sau:

Từ biểu đồ trên hãy cho biết:

a) chất nào có tác dụng xúc tác tốt nhất (làm phản ứng xảy ra nhanh nhất).

b) chất nào không có tác dụng xúc tác.

Thực hiện thí nghiệm sau:

Lấy hai ống nghiệm giống hệt nhau, kí hiệu lần lượt là A và B.

Cho vào 2 ống nghiệm cùng một khối lượng dung dịch HCl nhưng nồng độ các dung dịch khác nhau.

Cho cùng một lượng đá vôi dạng viên vào 2 ống nghiệm trên. Phản ứng xảy ra như sau:

CaCO₃ + 2HCl → CaCl₂ + H₂O + CO₂

Sau 1 phút, cân lại khối lượng hai ống nghiệm. Thu được kết quả sau:

- Ống nghiệm A: khối lượng giảm 0,44 g.

- Ống nghiệm B: khối lượng giảm 0,56 g.

Hãy cho biết dung dịch trong ống nghiệm nào có nồng độ cao hơn. Giải thích.

Cho hai miếng kẽm giống nhau vào hai ống nghiệm đựng dung dịch H₂SO₄ cùng nồng độ. Một ống để ở nhiệt độ phòng, một ống ngâm trong cốc nước nóng. Phản ứng xảy ra như sau:

Zn + H₂SO₄ → ZnSO₄ + H₂.

Đo thể tích khí thoát ra tại mỗi ống nghiệm sau 30 giây, thu được kết quả như sau:

- Ống nghiệm 1: thu được 5 mL khí.

- Ống nghiệm 2: thu được 7 mL khí.

Hãy cho biết ống nghiệm nào được đặt trong cốc nước nóng. Giải thích.

Có hai thanh kim loại nikel cùng khối lượng. Một thanh có nhiều lỗ rỗng trên bề mặt, thanh kia có bề mặt mịn và chắc. Ngâm hai thanh vào cốc đựng dung dịch HCl. Phản ứng xảy ra như sau: Ni + 2HCl → NiCl₂ + H₂.

Sau một thời gian phản ứng, lấy hai thanh kim loại ra cân, thu được kết quả như sau:

- Thanh kim loại thứ nhất: khối lượng giảm 0,15 g.

- Thanh kim loại thứ hai: khối lượng giảm 0,21 g.

Hãy cho biết thanh kim loại nikel nào có diện tích bề mặt tiếp xúc với acid lớn hơn.

Trong các câu sau, câu nào đúng, câu nào sai?

a) Phản ứng giữa nước chanh và nước rau muống (xuất hiện màu hồng nhạt) là phản ứng hoá học xảy ra nhanh.

b) Phản ứng lên men rượu xảy ra chậm.

c) Phản ứng cháy nổ xảy ra chậm.

d) Phản ứng đốt cháy than trong không khí nhanh hơn phản ứng sắt bị gỉ trong không khí.

Để điều chế CO₂ trong phòng thí nghiệm, người ta cho đá vôi (rắn) phản ứng với dung dịch hydrochloric acid. Phản ứng xảy ra như sau:

CaCO₃ + 2HCl → CaCl₂ + H₂O + CO₂.

Biện pháp nào sau đây không làm phản ứng xảy ra nhanh hơn?

A. Đập nhỏ đá vôi.        B. Tăng nhiệt độ phản ứng.

C. Thêm CaCl₂ vào dung dịch.    D. Dùng HCl nồng độ cao hơn.

Than cháy trong bình khí oxygen nhanh hơn cháy trong không khí. Yếu tố đã làm tăng tốc độ của phản ứng này là

A. tăng nhiệt độ.               B. tăng nồng độ.

C. tăng diện tích bề mặt tiếp xúc.    D. dùng chất xúc tác.

Có hai thanh sắt kích thước giống hệt nhau, một thanh là khối lượng sắt đăc, một thanh có nhiều lỗ rỗng nhỏ li ti bên trong và trên bề mặt. Thả hai thanh sắt vào hay cốc đựng dung dịch HCl cùng thể tích và nồng độ. Đo thể tích khí thoát ra sau 1 phút thu được kết quả sau:

- Thanh sắt 1: thu được 6ml khí

- Thanh sắt 2: thu được 8ml khí

Thanh sắt nào có nhiều lỗ rỗng xốp. Giải thích

Tại sao vào mùa hè quả nhanh chín hơn so với mùa đông?

Trong quá trình sản xuất sulfuric acid có giai đoạn tổng hợp sulfur trioxide (SO₃).

Phản ứng xảy ra như sau: 2SO₂ + O₂ → 2SO₃

Khi có mặt vanadium(V) oxide thì phản ứng xảy ra nhanh hơn.

a) Vanadium(V) oxide đóng vai trò gì trong phản ứng tổng hợp sulfur trioxide?

b) Sau phản ứng, khối lượng của vanadium(V) oxide có thay đối không? Giải thích.

Khi “bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh để giữ thực phẩm tươi lâu hơn” là đã tác động vào yếu tố gì để làm chậm tốc độ phản ứng?

Than cháy trong bình khí oxygen nhanh hơn cháy trong không khí. Yếu tố nào ảnh hưởng đến tốc độ của phản ứng đốt cháy than?

Quan sát hiện tượng xảy ra ở thí nghiệm 4. Ảnh hưởng của chất xúc tác đến tốc độ phản ứng (SGK KHTN 8) và trả lời câu hỏi sau:

1. Phản ứng ống nghiệm nào xảy ra nhanh hơn?

Quan sát hiện tượng xảy ra ở thí nghiệm 3. Ảnh hưởng của diện tích bề mặt tiếp xúc đến tốc độ phản ứng (SGK KHTN 8) và trả lời câu hỏi sau:

Phản ứng ở ống nghiệm nào xảy ra nhanh hơn? Giải thích

Kích thước hạt ảnh hưởng đến tốc độ phản ứng như thế nào? 

Quan sát hiện tượng xảy ra ở thí nghiệm 2. Ảnh hưởng của nhiệt độ đến tốc độ phản ứng (SGK KHTN 8) và trả lời câu hỏi sau:

1.    Phản ứng ở ống nghiệm nào xảy ra nhanh hơn 

2.    Nhiệt độ ảnh hưởng đến tốc độ phản ứng như thế nào? 

Quan sát hiện tượng xảy ra trong thí nghiệm 1. Ảnh hưởng của nồng độ đến tốc độ phản ứng (SGK KHTN 8) và trả lời câu hỏi sau:

• Phản ứng ở ống nghiệm nào xảy ra nhanh hơn 
• Nồng độ ảnh hưởng đến tốc độ phản ứng như thế nào?                    

Một học sinh thực hiện thí nghiệm và ghi lại hiện tượng như sau:

Cho cùng một lượng hydrochloric acid vào hai ống nghiệm đựng cùng một lượng đá vôi ở dạng bột ống nghiệm (1) và dạng viên (ống nghiệm (2). Quan sát hiện tượng thấy rằng ở ống nghiệm (1) bọt khí xuất hiện nhiều hơn và đá vôi tan hết trước. Phản ứng giữa hydrochloric acid với đá vôi dạng bột xảy ra nhanh hơn hay chậm hơn so với phản ứng giữa hydrochloric acid với đá vôi dạng viên?

Quan sát hình 7.1 và 7.2, SGK KHTN 8 thảo luận nhóm và trả lời câu hỏi sai:

Phản ứng sắt bị gỉ xảy ra nhanh hơn hay chậm hơn phản ứng đốt cháy cồn?