Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:
Mấu chốt của thành đạt là ở đâu? Có người nói thành đạt là do gặp thời, có người lại cho là do hoàn cảnh bức bách, có người cho là do có điều kiện được học tập, có người lại cho là do có tài năng trời cho. Các ý kiến đó mỗi ý chỉ nói tới một nguyên nhân, mà lại đều là nguyên nhân khách quan, họ quên mất nguyên nhân chủ quan của con người.
Thật vậy. Gặp thời tức là gặp may, có cơ hội, nhưng nếu chủ quan không chuẩn bị thì cơ hội cũng sẽ qua đi. Hoàn cảnh bức bách tức là hoàn cảnh khó khăn buộc phải khắc phục. Nhưng gặp hoàn cảnh ấy có người bi quan, thất vọng, chán nản, thối chí; có người lại gồng mình vượt qua. Điều kiện học tập cũng vậy, có người được cha mẹ tạo cho mọi điều kiện thuận lợi, nhưng lại mải chơi, ăn diện, kết quả học tập rất bình thường. Nói tới tài năng thì ai cũng có một chút tài, nhưng đó chỉ mới là một khả năng tiềm tàng, nếu không tìm cách phát huy thì nó cũng bị thui chột. Rút cuộc mấu chốt của thành đạt là ở bản thân chủ quan mỗi người, ở tinh thần kiên trì phấn đấu, học tập không mệt mỏi, lại phải trau dồi đạo đức cho tốt đẹp. Không nên quên rằng, thành đạt tức là làm được một cái gì có ích cho mọi người, cho xã hội, được xã hội thừa nhận.
(Nguyên Hương, Trò chuyện với bạn trẻ; Ngữ văn 9, tập 2, tr.11-12)
Theo tác giả, mấu chốt của thành đạt là ở đâu?
Theo tác giả, mấu chốt của thành đạt là ở đâu?
- Tìm câu mang tính khái quát, kết luận (thường ở cuối đoạn).
- Xác định cụm từ trả lời trực tiếp “mấu chốt… là…”.
Theo tác giả, mấu chốt của thành đạt là ở bản thân chủ quan của mỗi người, tức là sự kiên trì phấn đấu, học tập không ngừng nghỉ, kết hợp với việc rèn luyện đạo đức tốt đẹp.
Giải thích:
Câu “Rút cuộc mấu chốt của thành đạt…” nêu rõ trọng tâm.
- Văn nghị luận là thể loại văn được viết ra nhằm xác lập cho người đọc, người nghe một tư tưởng, tưởng tượng nào đó đối với các sự việc, hiện tượng trong đời sống hay trong văn học bằng các lập luận
- Trong văn bản nghị luận, bên cạnh ý kiến lớn (quan điểm chính mà người viết muốn thuyết phục người đọc), còn có những ý kiến nhỏ nêu ra để bổ trợ cho ý kiến lớn. Mối quan hệ giữa ý kiến lớn, ý kiến nhỏ, lí lẽ và bằng chứng trong văn bản nghị luận được thể hiện qua sơ đồ sau:
Link tham khảo: Văn bản nghị luận là gì? Các yếu tố cơ bản trong văn bản nghị luận
Xác định một phép liên kết được sử dụng trong hai câu văn in nghiêng ở trên và chỉ ra từ ngữ dùng làm phương tiện liệt kê
Xác định một phép liên kết được sử dụng trong hai câu văn in nghiêng ở trên và chỉ ra từ ngữ dùng làm phương tiện liệt kê
- Xác định phép liên kết giữa các câu (lặp, nối, thế…).
- Tìm các từ ngữ dùng để liệt kê (có người…, có người…, nhưng…).
- Phép liên kết: phép lặp (lặp cấu trúc “có người… có người…”).
- Từ ngữ liệt kê: “có người…, có người…”.
Giải thích:
Việc lặp lại cấu trúc giúp liên kết các ý chặt chẽ và làm nổi bật sự đối lập giữa các cách ứng xử khác nhau của con người.
- Liên kết là một trong những tính chất quan trọng của văn bản, có tác dụng làm cho văn bản trở nên mạch lạc, hoàn chỉnh cả về nội dung và hình thức.
- Các phép liên kết trong câu:
+ Phép nối: sử dụng ở câu đứng sau các từ ngữ biểu thị quan hệ với câu trước.
+ Phép thế: sử dụng ở câu đứng sau các từ ngữ có tác dụng thay thế từ ngữ đã có ở câu trước.
+ Phép lặp từ ngữ: lặp lại ở câu đứng sau các từ ngữ đã có ở câu trước.
+ Phép liên tưởng: sử dụng ở câu đứng sau các từ ngữ cùng trường liên tưởng với từ ngữ đã có ở câu trước.
Một số link tham khảo:
Theo tác giả, khi gặp “hoàn cảnh bức bách”, con người có những cách ứng xử nào?
Theo tác giả, khi gặp “hoàn cảnh bức bách”, con người có những cách ứng xử nào?
Tìm đoạn có cụm “hoàn cảnh bức bách”.
Xác định các biểu hiện ứng xử được nêu sau đó.
Theo tác giả, những cách cư xử của con người khi gặp “hoàn cảnh bức bách”: “có người bi quan, thất vọng, chán nản, thối chí; có người lại gồng mình vượt qua”
Giải thích:
Tác giả đưa ra hai hướng trái ngược: tiêu cực (bi quan, chán nản) và tích cực (vượt qua). Qua đó nhấn mạnh vai trò lựa chọn của mỗi người.
- Văn nghị luận là thể loại văn được viết ra nhằm xác lập cho người đọc, người nghe một tư tưởng, tưởng tượng nào đó đối với các sự việc, hiện tượng trong đời sống hay trong văn học bằng các lập luận
- Trong văn bản nghị luận, bên cạnh ý kiến lớn (quan điểm chính mà người viết muốn thuyết phục người đọc), còn có những ý kiến nhỏ nêu ra để bổ trợ cho ý kiến lớn. Mối quan hệ giữa ý kiến lớn, ý kiến nhỏ, lí lẽ và bằng chứng trong văn bản nghị luận được thể hiện qua sơ đồ sau:
Link tham khảo: Văn bản nghị luận là gì? Các yếu tố cơ bản trong văn bản nghị luận
Thao tác lập luận chủ yếu được sử dụng trong văn bản là?
Thao tác lập luận chủ yếu được sử dụng trong văn bản là?
- Xem tác giả làm gì với vấn đề (giải thích, chứng minh hay phân tích).
- Nếu chia nhỏ từng yếu tố để làm rõ => phân tích.
Thao tác lập luận chủ yếu được sử dụng trong văn bản là phân tích. Tác giả phân tích các yếu tố như gặp thời, hoàn cảnh, điều kiện học tập, tài năng, để chỉ ra mấu chốt của sự thành đạt là ở tinh thần tự phấn đấu và nỗ lực bản thân.
Giải thích:
Tác giả lần lượt phân tích các yếu tố như thời cơ, hoàn cảnh, điều kiện, tài năng => từ đó rút ra kết luận.
Thao tác lập luận phân tích là cách chia nhỏ đối tượng thành nhiều yếu tố bộ phận để đi sâu xem xét một cách toàn diện về nội dung, hình thức của đối tượng.
Link tham khảo: Các thao tác lập luận trong văn nghị luận
Theo em, bức thông điệp mà đoạn trích trên muốn gửi đến chúng ta là gì?
Theo em, bức thông điệp mà đoạn trích trên muốn gửi đến chúng ta là gì?
- Khái quát toàn bộ nội dung văn bản.
- Rút ra bài học hoặc lời nhắn gửi chung.
Thông điệp rút ra là sự thành công không chỉ dựa vào yếu tố khách quan mà quan trọng nhất vẫn là ở sự nỗ lực và cố gắng của bản thân. Để đạt được thành công, mỗi người cần kiên trì học hỏi, không ngừng rèn luyện, trau dồi cả về kiến thức lẫn phẩm chất đạo đức.
Giải thích:
Đoạn trích nhấn mạnh: thành công phụ thuộc chủ yếu vào ý chí, sự nỗ lực bản thân. Đây là thông điệp định hướng thái độ sống tích cực cho mỗi người.
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gì?
Danh sách bình luận