Đề bài

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

Núi Voi - Danh thắng nổi tiếng đất Cảng

Núi Voi là một trong những quần thể danh lam thắng cảnh sở hữu nhiều giá trị văn hóa lịch sử lâu đời không chỉ riêng Hải Phòng mà của cả nước. Vào dịp hè, nơi đây là điểm đến được nhiều du khách lựa chọn, đặc biệt là trải nghiệm leo núi, khám phá thiên nhiên.

Với độ cao 143m, núi Voi là ngọn núi cao nhất Hải Phòng trong một quần thể trải dài qua 3 xã: Trường Thành, An Tiến, An Thắng, thuộc huyện An Lão và cách trung tâm thành phố chỉ khoảng 20km về hướng Tây Nam. Núi Voi bao gồm núi đá, núi đất xen lẫn nối đuôi nhau và có hình dáng như một ông voi khổng lồ, được Nhà nước xếp hạng là danh lam thắng cảnh cấp quốc gia vào ngày 28-4-1962.

Mang trong mình nét đẹp tự nhiên, ghi dấu lịch sử hào hùng, nơi đây còn lưu truyền những truyền thuyết bí ẩn được rất nhiều người dân truyền tai nhau.

Núi Voi có nhiều hang động đẹp như: hang Họng Voi, hang Chiêng, hang Cá Chép, hang Bể... Phía nam núi có động Nam Tào, phía bắc có động Bắc Đẩu. Trong hang động có nhiều nhũ đá, măng đá với muôn hình kỳ lạ như rồng chầu, hổ phục... Trên đỉnh núi Voi còn có một khoảng đất tương đối bằng phẳng gọi là bàn cờ tiên.

Không chỉ kỳ thú với những nét đẹp của cảnh sắc thiên nhiên, núi Voi còn là cái nôi của những người tiền sử và sơ sử. Núi đã được các nhà khảo cổ Pháp chứng minh là một di tích khảo cổ học với nhiều di vật tồn tại cách đây khoảng 3.000 năm như: rìu đá, bôn đá, quả cân đá, bàn mài đá hay những vũ khí là giáo đồng và dao găm đồng.

[…] Hàng năm khu di tích núi Voi đón một lượng khách du lịch lớn từ thập phương đổ về. Thời gian lý tưởng nhất để khám phá ngọn núi này là vào những ngày tháng giêng âm lịch, chính xác là ba ngày 13,14 và ngày 15. Đây là khoảng thời gian diễn ra lễ hội núi Voi với nhiều hoạt động hấp dẫn và thú vị.

(Theo Lan Phương, Báo An ninh Hải Phòng, ngày 22/06/2023)

Câu 1

Xác định thể loại của văn bản trong phần đọc hiểu?

Phương pháp giải

Xác định mục đích văn bản: cung cấp thông tin hay bộc lộ cảm xúc.

Lời giải của GV Loigiaihay.com

Thể loại: thuyết minh về một danh lam thắng cảnh

Giải thích:

Văn bản giới thiệu vị trí, đặc điểm, giá trị lịch sử – văn hóa của núi Voi → nhằm cung cấp thông tin

Mở rộng

- Văn bản thông tin được viết nhằm mục đích chủ yếu là cung cấp thông tin cho người đọc.

- Để truyền tải thông tin sinh động, hiệu quả, văn bản thông tin có thể sử dụng kết hợp nhiều nguồn thông tin, nhiều cách trình bày (dạng chữ, dạng hình ảnh/ sơ đồ/ bảng biểu,…), nhiều phương thức biểu đạt (thuyết minh, miêu tả, tự sự, biểu cảm, nghị luận,…)

- Các yếu tố hình thức: nhan đề - sapo - đề mục – chữ in nghiêng, in đậm – phương tiện phi ngôn ngữ

- Một số mô hình tổ chức thông tin chính:

+ Tổ chức thông tin theo trật tự thời gian

+ Tổ chức thông tin theo trật tự nhân quả

+ Tổ chức thông tin theo tầm quan trọng của vấn đề

+ Tổ chức thông tin theo quan hệ so sánh hoặc tương phản

Link tham khảo: Văn bản thông tin là gì? Một số yếu tố của văn bản thông tin

---

Xem thêm các câu hỏi cùng đoạn

Câu 2

Tìm và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ trong đoạn trích sau:

Núi Voi có nhiều hang động đẹp như: hang Họng Voi, hang Chiêng, hang Cá Chép, hang Bể... Phía nam núi có động Nam Tào, phía bắc có động Bắc Đẩu. Trong hang động có nhiều nhũ đá, măng đá với muôn hình kỳ lạ như rồng chầu, hổ phục...

Phương pháp giải

- Tìm các dấu hiệu: liệt kê (nhiều sự vật), so sánh (có “như”).

- Nêu tác dụng: làm rõ đặc điểm, tăng tính hình ảnh.

Lời giải của GV Loigiaihay.com

- Biện pháp tu từ: so sánh và liệt kê.

- Tác dụng: Giúp người đọc hình dung cụ thể, sinh động vẻ đẹp kỳ bí của hang động, thể hiện sự phong phú và độc đáo của cảnh quan thiên nhiên núi Voi.

Giải thích:

Đoạn văn dùng liệt kê (các hang động) và so sánh (“như rồng chầu, hổ phục”). Nhờ đó, cảnh vật hiện lên cụ thể, sinh động, làm nổi bật vẻ đẹp phong phú, kỳ thú của núi Voi.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Là biện pháp tu từ mà người nói, người viết kể ra nhiều sự vật, sự việc, hoạt động, tính chất, trạng thái,... trong cùng một câu, một đoạn để tạo nên ấn tượng mạnh, hiệu quả cao trong miêu tả, kể chuyện hoặc biểu lộ tình cảm, cảm xúc.

Link tham khảo:

Biện pháp tu từ Liệt kê

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

---

Câu 3

Nhận xét về thái độ của tác giả khi cung cấp thông tin trong văn bản trên.

Phương pháp giải

Đọc kỹ văn bản, tìm các từ ngữ, câu văn thể hiện sự đánh giá, cảm xúc của tác giả

Lời giải của GV Loigiaihay.com

Thái độ của tác giả:

- Ngợi ca vẻ đẹp thiên nhiên kỳ thú của núi Voi.

- Khẳng định, đề cao giá trị lịch sử, văn hóa lâu đời của núi Voi.

- Tự hào về núi Voi - một danh thắng nổi tiếng đất Cảng.

- …

Giải thích:

Tác giả thể hiện thái độ ngợi ca, trân trọng và tự hào về núi Voi. Qua cách miêu tả giàu cảm xúc, người đọc thấy rõ giá trị thiên nhiên và lịch sử của danh thắng này.

Mở rộng

- Văn bản thông tin được viết nhằm mục đích chủ yếu là cung cấp thông tin cho người đọc.

- Để truyền tải thông tin sinh động, hiệu quả, văn bản thông tin có thể sử dụng kết hợp nhiều nguồn thông tin, nhiều cách trình bày (dạng chữ, dạng hình ảnh/ sơ đồ/ bảng biểu,…), nhiều phương thức biểu đạt (thuyết minh, miêu tả, tự sự, biểu cảm, nghị luận,…)

- Các yếu tố hình thức: nhan đề - sapo - đề mục – chữ in nghiêng, in đậm – phương tiện phi ngôn ngữ

- Một số mô hình tổ chức thông tin chính:

+ Tổ chức thông tin theo trật tự thời gian

+ Tổ chức thông tin theo trật tự nhân quả

+ Tổ chức thông tin theo tầm quan trọng của vấn đề

+ Tổ chức thông tin theo quan hệ so sánh hoặc tương phản

Link tham khảo: Văn bản thông tin là gì? Một số yếu tố của văn bản thông tin

---

Câu 4

Thông điệp ý nghĩa nhất với em từ văn bản trên là gì? Vì sao?

Phương pháp giải

- Khái quát nội dung chính của văn bản (thiên nhiên + lịch sử).

- Rút ra thông điệp và lí giải ngắn gọn.

Lời giải của GV Loigiaihay.com

Thông điệp ý nghĩa nhất với em là: Cảnh quan thiên nhiên chỉ thực sự có hồn khi được kết tinh cùng chiều sâu lịch sử và văn hóa. Bởi lẽ, thiếu đi những giá trị ấy, núi chỉ là đá, động chỉ là hang; chính lớp trầm tích truyền thuyết, di chỉ khảo cổ và lễ hội dân gian đã thổi vào danh thắng một linh hồn sống động. Từ thông điệp đó, em càng ý thức rằng du lịch không chỉ là chiêm ngưỡng mà còn là trân trọng, gìn giữ những gì ông cha đã trao lại.

Giải thích:

Thông điệp: cần trân trọng và gìn giữ các danh lam thắng cảnh gắn với giá trị văn hóa, lịch sử. Vì đó không chỉ là cảnh đẹp mà còn là di sản quý giá của dân tộc.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

---

Câu 5

Em sẽ làm gì để bảo vệ và giữ gìn những di sản thiên nhiên của quê hương?

Phương pháp giải

- Liên hệ bản thân: nêu hành động cụ thể, thiết thực.

- Trình bày ngắn gọn theo hướng “ý thức + hành động”.

Lời giải của GV Loigiaihay.com

Những việc em sẽ làm để bảo vệ và giữ gìn những di sản thiên nhiên của quê hương:

- Giữ gìn vệ sinh cảnh quan quê hương

- Đến thăm quan các cảnh đẹp, di sản, di tích cần tuân thủ nội quy khu vực

- Tham gia các phong trào, hoạt động xây dựng và bảo vệ cảnh quan quê hương

- Lên án hành vi xả rác bừa bãi ra môi trường cảnh quan

…

Giải thích:

Em cần giữ gìn vệ sinh, không xả rác khi tham quan; tuân thủ quy định tại các di tích; tích cực tuyên truyền và tham gia bảo vệ môi trường. Những việc nhỏ nhưng góp phần giữ gìn lâu dài các di sản thiên nhiên.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

---