Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
DỰNG NHÀ
(Nguyễn Thúy Quỳnh)
| Trống trời trống đất trống người trong ta Dựng một cái nhà mở ra năm cửaCửa quay hướng núi bốn mùa tốt tươi theo dõi trời dài cùng mây khói có lúc về bên núi ta ngồi.Cửa trông ra biển rười rượi gió lành lỡ có ngày ta lầm lấp biển gột giùm cho tôi trong xanh.Cửa mở sang láng giềng ta mang hết thiện chân ra đối mong nhận về đôi kẻ tri âm khi tối đèn tắt lửa. | Cửa vọng ông bà nơi ta bước vào cúi đầu, bước ra dãi rộng gặp ghềnh đường xa, quanh co lối hẹp những chấn nặng đời theo nhắc lối thơm về.Cửa trở lên trời mai ngày không nợ nần chi nữa thuận đường mà rong chơi.(Nguồn: Trang thơ Nguyễn Thúy Quỳnh, Tạp chí Sông Hương online – số 342, ngày 25/08/2017) |
Nhà thơ Nguyễn Thúy Quỳnh sinh năm 1968 tại Nam Định, tốt nghiệp khoa Ngữ văn Đại học Sư phạm Việt Bắc; là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam từ 2005; hiện nay là Phó Chủ tịch Hội Văn nghệ Thái Nguyên, Tổng biên tập báo Văn nghệ Thái Nguyên. Thơ bà được đánh giá là giọng thơ nữ đẹp và trí tuệ, giàu tính nữ, giàu chất suy tưởng. Bài thơ “Dựng nhà” được trích trong tập thơ “Hai phía phù sinh” (NXB Hội Nhà văn, 2018).
Nêu dấu hiệu xác định thể thơ của văn bản.
Nêu dấu hiệu xác định thể thơ của văn bản.
- Vận dụng kiến thức về các thế thơ
- Căn cứ vào các đặc điểm hình thức: số chữ mỗi dòng, gieo vần, ngắt nhịp
- Văn bản được viết theo thể thơ tự do.
- Dấu hiệu nhận biết:
+ Số tiếng trong mỗi dòng thơ không đều nhau.
+ Số câu trong mỗi khổ không cố định.
+ Cách ngắt nhịp, gieo vần linh hoạt
Chỉ ra “năm cửa” được mở ra của ngôi nhà trong bài thơ.
Chỉ ra “năm cửa” được mở ra của ngôi nhà trong bài thơ.
- Đọc kỹ văn bản, phát hiện các dòng thơ có cấu trúc “Cửa…” hoặc “cửa…”.
- Liệt kê chính xác theo trình tự bài thơ.
“Năm cửa” của ngôi nhà trong bài thơ là:
+ Cửa quay hướng núi
+ Cửa trông ra biển
+ Cửa mở sang láng giềng
+ Cửa vọng ông bà
+ Cửa trở lên trời
Giải thích: “Năm cửa” không chỉ là những cánh cửa của một ngôi nhà vật chất mà còn là những cánh cửa của đời sống tinh thần, tâm hồn và nhân sinh quan của con người.
Phân tích hiệu quả của biện pháp điệp từ được sử dụng trong câu thơ đầu tiên của bài thơ.
Phân tích hiệu quả của biện pháp điệp từ được sử dụng trong câu thơ đầu tiên của bài thơ.
- Xác định biện pháp tu từ
- Chỉ ra biểu hiện và phân tích tác dụng
- Trong câu thơ đầu, tác giả sử dụng biện pháp điệp từ: từ “trống” được lặp lại ba lần.
- Hiệu quả:
+ Nhấn mạnh cảm giác trống vắng, cô đơn, thiếu hụt trong cả không gian rộng lớn của trời đất và trong chính nội tâm con người.
+ Gợi ra trạng thái tâm hồn như đang khuyết thiếu một chỗ dựa, một nơi nương tựa, một mái ấm tinh thần.
+ Làm cho giọng thơ trở nên day dứt, ám ảnh, giàu sức gợi.
Nêu ý nghĩa của “Cửa trông ra biển” qua hai câu thơ sau:
“lỡ có ngày ta lầm lấp
biển gột giùm cho tôi trong xanh.”.
Nêu ý nghĩa của “Cửa trông ra biển” qua hai câu thơ sau:
“lỡ có ngày ta lầm lấp
biển gột giùm cho tôi trong xanh.”.
- Đặt câu thơ trong mạch cảm xúc của bài thơ để phân tích và làm rõ nội dung tư tưởng
- Hình ảnh “Cửa trông ra biển” mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc.
- Ý nghĩa:
+ “Biển” tượng trưng cho sự bao la, rộng lớn, khoáng đạt và thanh sạch.
+ Hai câu thơ thể hiện mong muốn khi con người lỡ lầm, vấp ngã, bụi bặm trong cuộc sống thì vẫn có một nơi đủ rộng lượng để thanh lọc tâm hồn, giúp con người trở về trạng thái “trong xanh”.
+ Qua đó, tác giả gửi gắm niềm tin vào khả năng gột rửa, thức tỉnh, chữa lành của thiên nhiên và của những giá trị đẹp đẽ trong cuộc sống.
Từ đoạn thơ “Cửa quay hướng núi/ bốn mùa tốt tươi/ theo dõi trời dài cùng mây khói/ có lúc về bên núi ta ngồi”, anh/chị rút ra được thông điệp nào ý nghĩa nhất cho bản thân? Lí giải ngắn gọn vì sao.
Từ đoạn thơ “Cửa quay hướng núi/ bốn mùa tốt tươi/ theo dõi trời dài cùng mây khói/ có lúc về bên núi ta ngồi”, anh/chị rút ra được thông điệp nào ý nghĩa nhất cho bản thân? Lí giải ngắn gọn vì sao.
Gợi ý: Con người cần biết tìm về thiên nhiên, về những giá trị bền vững và bình yên để nuôi dưỡng tâm hồn.
Đoạn văn tham khảo:
Từ đoạn thơ "Cửa quay hướng núi", tôi rút ra thông điệp ý nghĩa nhất: Con người cần biết tìm về thiên nhiên như một chốn bình an để nuôi dưỡng tâm hồn và lắng đọng những giá trị đích thực. Hình ảnh "núi" vững chãi, trường tồn cùng "bốn mùa tốt tươi" và "mây khói" gợi một nhịp sống chậm, hài hòa, khác hẳn sự hối hả, bon chen của đời sống hiện đại. Câu thơ "có lúc về bên núi ta ngồi" như một lời nhắc nhẹ nhàng nhưng thấm thía: mỗi người hãy dành cho mình những khoảng lặng để trở về với thiên nhiên, với chính mình, để ngồi lại, suy ngẫm và chữa lành những tổn thương, mệt mỏi. Đó chính là cách để tâm hồn không bị cuốn trôi trong vòng xoáy vật chất, để sống sâu sắc và trọn vẹn hơn.
Danh sách bình luận