Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:
… (1) Một viên sỏi nhỏ cũng có thể làm xáo động cả vùng nước. Nhỏ thôi, nhưng khi ta biết gieo một điều tốt, sự lan tỏa của nó là gần như không thể giới hạn. Nhỏ thôi, nhưng khi ta làm một điều xấu, tiếng của nó lan xa chẳng gì có thể ngăn được. Người xưa nói: Đừng thấy việc ác nhỏ mà làm. Đừng thấy việc thiện nhỏ mà không làm. Khi ta biết tránh làm điều ác, biết gieo mầm thiện, cho dù nhỏ thôi, thì ta cũng có cơ hội để thành người tử tế qua mỗi ngày lớn lên. Như những vòng tròn đồng tâm lan rộng, ta “start-up” cuộc đời mình theo cách nhẹ nhàng và lãng mạn, tỏa lan năng lượng tích cực, tạo nên những con sóng dù nhỏ nhưng có thể đánh động cả tự nhiên để tất cả biết rằng ta đang thực sự sống.
(2) Cuộc sống cũng nhắc ta không ngừng hành động. Ta khởi sự một việc dù nhỏ thì cũng có thể tạo ra những làn sóng tỏa lan, những vòng tròn đồng tâm nối nhau sống động. Đôi khi ta ném xuống mặt bến sông tĩnh lặng là tâm hồn ta một viên sỏi nhỏ để nhắc mình sống, nhắc những điều tốt cần được thể hiện, nhắc dám đối đầu với những kẻ ác và những hành động không tử tế. Khi còn trẻ là khi ta cần lan tỏa nguồn năng lượng sống tích cực cho người xung quanh, cho bè bạn, cho ánh sáng đẩy lùi bóng tối…
(Trích Bay xuyên những tầng mây - Hà Nhân, NXB Văn học, 2016, tr.191,192)
Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích?
Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích?
Xác định mục đích chính của đoạn: trình bày lí lẽ, quan điểm hay kể chuyện, miêu tả.
Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận
Giải thích:
Đoạn văn đưa ra quan điểm “gieo điều tốt – tránh điều xấu”, kèm lí lẽ và lời khuyên.
Không kể chuyện cụ thể mà nhằm thuyết phục người đọc => PTBĐ nghị luận
Phương thức biểu đạt là phương thức chủ yếu được dùng để bàn bạc phải trái, đúng sai nhằm bộc lộ rõ chủ kiến, thái độ của người nói, người viết rồi dẫn dắt, thuyết phục người khác đồng tình với ý kiến của mình.
Link tham khảo: Các phương thức biểu đạt trong văn bản
Xét về mặt cấu tạo, câu văn sau thuộc kiểu câu gì?
Khi ta biết tránh làm điều ác, biết gieo mầm thiện, cho dù nhỏ thôi, thì ta cũng có cơ hội để thành người tử tế qua mỗi ngày lớn lên.
Xét về mặt cấu tạo, câu văn sau thuộc kiểu câu gì?
Khi ta biết tránh làm điều ác, biết gieo mầm thiện, cho dù nhỏ thôi, thì ta cũng có cơ hội để thành người tử tế qua mỗi ngày lớn lên.
Xác định số cụm chủ – vị trong câu; nếu có từ hai cụm trở lên và có quan hệ với nhau → câu ghép.
Chú ý các quan hệ từ như “khi… thì…”.
Xét về mặt cấu tạo, câu văn thuộc kiểu: Câu ghép
Giải thích:
Câu có hai vế: “Khi ta biết…” và “thì ta cũng có cơ hội…”, mỗi vế đều có chủ – vị.
Hai vế nối bằng quan hệ từ → đây là câu ghép.
- Câu ghép là câu có từ hai cụm chủ ngữ – vị ngữ nòng cốt trở lên, mỗi cụm chủ ngữ – vị ngữ được gọi là một vế câu.
- Phân loại câu ghép: câu ghép đẳng lập, câu ghép chính phụ
- Mối quan hệ giữa các vế trong câu ghép:
+ Quan hệ nguyên nhân và kết quả
+ Quan hệ giả thiết – kết quả
+ Quan hệ tương phản
+ Quan hệ mục đích
+ Quan hệ tăng tiến
Link tham khảo: Câu ghép là gì? Phân loại và mối quan hệ giữa các vế trong câu ghép
Theo tác giả: Khi ta biết tránh làm điều ác, biết gieo mầm thiện, cho dù nhỏ thôi thì điều gì sẽ xảy ra?
Theo tác giả: Khi ta biết tránh làm điều ác, biết gieo mầm thiện, cho dù nhỏ thôi thì điều gì sẽ xảy ra?
Đọc kĩ câu hỏi và tìm đúng câu chứa thông tin trong đoạn (1).
Theo tác giả: Khi ta biết tránh làm điều ác, biết gieo mầm thiện, cho dù nhỏ thôi thì ta cũng có cơ hội để thành người từ tế và mỗi ngày lớn lên, tạo nên những con sóng dù nhỏ nhen có thể đánh động cả tự nhiên để tất cả biết rằng ta đang thực sự sống.
Giải thích:
Đoạn viết rõ: nếu “tránh điều ác, gieo điều thiện” thì “có cơ hội thành người tử tế…”.
- Văn nghị luận là thể loại văn được viết ra nhằm xác lập cho người đọc, người nghe một tư tưởng, tưởng tượng nào đó đối với các sự việc, hiện tượng trong đời sống hay trong văn học bằng các lập luận
- Trong văn bản nghị luận, bên cạnh ý kiến lớn (quan điểm chính mà người viết muốn thuyết phục người đọc), còn có những ý kiến nhỏ nêu ra để bổ trợ cho ý kiến lớn. Mối quan hệ giữa ý kiến lớn, ý kiến nhỏ, lí lẽ và bằng chứng trong văn bản nghị luận được thể hiện qua sơ đồ sau:
Link tham khảo: Văn bản nghị luận là gì? Các yếu tố cơ bản trong văn bản nghị luận
Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ điệp cấu trúc được sử dụng trong các câu văn: "Nhỏ thôi, nhưng khi ta biết gieo một điều tốt, sự lan tỏa của nó là gần như không thể giới hạn. Nhỏ thôi, nhưng khi ta làm một điều xấu, tiếng của nó lan xa chẳng gì có thể ngăn được.”
Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ điệp cấu trúc được sử dụng trong các câu văn: "Nhỏ thôi, nhưng khi ta biết gieo một điều tốt, sự lan tỏa của nó là gần như không thể giới hạn. Nhỏ thôi, nhưng khi ta làm một điều xấu, tiếng của nó lan xa chẳng gì có thể ngăn được.”
Xác định cấu trúc lặp lại giữa các câu, sau đó phân tích: lặp để nhấn mạnh điều gì.
Liên hệ nội dung hai vế để rút ra ý nghĩa.
- Điệp cấu trúc: Nhỏ thôi nhưng khi ta biết gieo một điều tôt…/ Nhỏ thôi, nhưng khi ta làm một điều xấu
- Tác dụng:
+ Tạo nhịp điệu rõ ràng và sự liên kết chặt chẽ giữa các câu văn, làm cho cách diễn đạt được sinh động, lời văn thêm gắn kết, câu văn giàu hình ảnh, giàu giá trị biểu cảm, gây hấp dẫn với người đọc.
+ Nhấn mạnh về tầm quan trọng của việc làm những điều tốt dù nhỏ nhoi và chỉ ra hậu quả đáng tiếc nếu ta có những hành động, việc làm xấu
+ Tác giả khuyên răn con người hãy có hành động đúng đắn, tốt đẹp để từ đó lan tỏa giá trị tích cực.
Giải thích:
Cấu trúc “Nhỏ thôi, nhưng khi…” lặp lại hai lần, đặt song song “điều tốt” và “điều xấu”.
Qua đó nhấn mạnh: việc nhỏ vẫn có sức lan tỏa lớn, vừa khẳng định giá trị điều tốt, vừa cảnh báo hậu quả điều xấu.
- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.
- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.
- Phân loại điệp ngữ:
+ Điệp ngữ cách quãng
+ Điệp ngữ nối tiếp
+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)
Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ
Từ văn bản, em hãy rút ra thông diệp có ý nghĩa nhất với bản thân. Lí giải vì sao?
Từ văn bản, em hãy rút ra thông diệp có ý nghĩa nhất với bản thân. Lí giải vì sao?
Từ nội dung chính (sức lan tỏa của hành động nhỏ), rút ra thông điệp phù hợp với bản thân.
Sau đó lí giải dựa trực tiếp vào hình ảnh, ý nghĩa trong văn bản.
Thông điệp: Luôn lan tỏa giá trị và làm những việc thiện dù nhỏ nhoi.
Vì những điều điều thiện lành chúng ta gửi trao có thể làm thay đổi thế giới này khi ai ai cũng có sự lan tỏa, tận tâm và tốt bụng. Chúng ta không hẹp hòi, không ích kỉ, chúng ta tràn ngập tin tưởng vào tương lai. Sự thiện lương gắn kết trái tim với trái tim và giúp tình người thêm ấm áp…
Giải thích:
Văn bản nhấn mạnh “một viên sỏi nhỏ cũng làm xáo động mặt nước” → hành động nhỏ cũng lan tỏa mạnh.
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gì?
Danh sách bình luận