Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Cây bàng mùa đông
Trong nắng hạ vàng cây mặc áo xanh
Trắng trời mưa đông lại thay áo đỏ
Tinh nghịch gió giật ra từng mảnh nhỏ
Vãi đầy sân muôn đốm lửa phập phù.
Chẳng ngược về thu nấp bóng sương mù
Cũng không thiết tìm xuân phơi nắng ấm
Từng cánh rơi - từng cánh rơi - chầm chậm
Lá bàng rưng rưng ôm ủ gốc bàng ...
Nhìn run rẩy cây - mưa gió phũ phàng,
Chạnh thương mẹ bao mùa đông sũng ướt
Một vòng tay cũng không cho người được
Con giận mình thua cả lá bàng khô!
- Phan Ngọc Hưng -
Xác định thể thơ của văn bản trên.
Xác định thể thơ của văn bản trên.
Đếm số chữ trong mỗi dòng thơ.
Nếu các dòng đều 8 chữ → xác định thể thơ 8 chữ
Thể thơ 8 chữ
Giải thích:
Mỗi dòng thơ đều có 8 chữ, số câu trong bài không giới hạn, bài thơ không chia khố; ngắt nhịp linh hoạt; gieo vần chân liên tiếp “đỏ-nhỏ, phù-mù, ấm-chậm...” là những dấu hiệu đế xác định thế thơ tám chữ của bài thơ
- Thơ tám chữ là thể thơ trong đó mỗi dòng thơ có tám chữ (tiếng), thường được sử dụng để diễn đạt tình cảm, miêu tả cảnh vật, hoặc kể chuyện, mang tính nhạc và dễ nhớ.
- Đặc điểm thơ tám chữ:
+ Mỗi dòng thơ có 8 chữ.
+ Không giới hạn số câu trong một bài thơ.
+ Thường gieo vần chân (vần ở cuối câu), nhưng cũng có thể gieo vần ở các vị trí khác trong câu.
+ Nhịp điệu có thể thay đổi, đa dạng, nhưng thường có nhịp 3/3/2, hoặc 4/4
Một số link tham khảo:
Xác định nhân vật trữ tình trong bài thơ trên.
Xác định nhân vật trữ tình trong bài thơ trên.
Xác định người bộc lộ cảm xúc trong bài thơ (thường qua đại từ “con”, “tôi”…).
Nhân vật trữ tình: người con (xưng “con”)
Giải thích:
Các câu như “Con giận mình…” cho thấy người nói trực tiếp là “con”.
Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Tìm những câu thơ tái hiện tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài thơ
Tìm những câu thơ tái hiện tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài thơ
Xác định các câu có từ ngữ biểu lộ cảm xúc (thương, giận, xót xa…).
Những câu thơ tái hiện tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài thơ:
- "Chạnh thương mẹ bao mùa đông sũng ướt"
- "Một vòng tay cũng không cho người được"
- "Con giận mình thua cả lá bàng khô!"
Giải thích:
Ba câu thơ đều chứa cảm xúc trực tiếp: “chạnh thương”, “không cho người được”, “giận mình” => Chúng thể hiện rõ sự xót xa, ân hận của người con
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Nêu tác dụng của các từ láy được sử dụng trong bài thơ
Nêu tác dụng của các từ láy được sử dụng trong bài thơ
- Xác định các từ láy trong bài.
- Nêu tác dụng: gợi hình, gợi cảm và làm rõ nội dung, cảm xúc.
- Các từ láy: “phập phù, chầm chậm, rưng rưng, run rẩy, phũ phàng”
- Tác dụng
+ Làm cho diễn đạt trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng tính nhạc, tính hình tượng
+ Giúp người đọc cảm nhận sâu sắc hơn về sự sự thay đối rõ nét của cây bàng từ khi lá còn xanh rồi chuyển sang đỏ "phập phù” như đốm lửa và “chầm chậm” rơi “run rẩy” nghẹn ngào trước sự chia lìa “phũ phàng” của thực tại nhưng vẫn "rưng rưng" nhớ về cội nguồn là gốc cây mẹ để ấp ủ cho cây mẹ tốt tươi.
+ Qua sự thay đối của cây bàng trút lá ngày đông nhà thơ gửi gắm tình yêu mẹ và sự nghẹn ngào khi chưa thể cho mẹ một mùa đông ấm áp, đó chính là những trăn trở đầy nhân văn của nhà thơ.
Giải thích:
Các từ láy như “phập phù”, “chầm chậm”, “rưng rưng”, “run rẩy”, “phũ phàng” vừa gợi hình ảnh vừa gợi cảm xúc.
Chúng làm nổi bật sự mong manh của lá bàng và nỗi xúc động, nghẹn ngào của con người, qua đó tăng chiều sâu cảm xúc và ý nghĩa tình mẫu tử.
- Từ láy là cấu tạo đặc biệt của từ phức, được tạo thành bởi hai tiếng trở lên, trong đó phối hợp những tiếng có âm đầu hoặc vần hoặc cả âm đầu và vần.
- Trong tiếng Việt, từ láy có độ dài tối thiểu là hai tiếng, tối đa là bốn tiếng. Tuy nhiên, láy hai tiếng là loại từ láy tiêu biểu của tiếng Việt.
- Từ láy được chia thành 2 loại:
+ Từ láy toàn bộ: Là loại từ được láy giống nhau cả phần âm, vần, dấu câu.
+ Từ láy bộ phận: Là loại từ được láy giống phần âm hoặc phần vần, dấu câu có thể giống hoặc khác tuỳ vào cách người dùng muốn
- Tác dụng của từ láy được dùng để miêu tả nhấn mạnh vẻ đẹp của phong cảnh, hình dáng của sự vật hoặc diễn đạt cảm xúc, tâm trạng, trình trạng, âm thanh … của con người, của sự vật và hiện tượng trong cuộc sống. Từ đó, mang đến cho con người một cái nhìn đa chiều và sâu sắc đối với vấn đề được nói đến.
Link tham khảo:
Em hãy nêu nội dung chính của bài thơ.
Em hãy nêu nội dung chính của bài thơ.
- Xác định 2 ý chính: (1) hình ảnh thiên nhiên, (2) tình cảm gửi gắm.
- Khái quát ngắn gọn thành nội dung chung.
Nội dung chính:
- Bài thơ Cây bàng mùa đông không chỉ tái hiện sự thay đối của thiên nhiên khi mùa đông đến mà còn gửi gắm những cảm xúc sâu sắc về tình mẫu tử.
- Qua đó, bài thơ thế hiện tình yêu, sự trân trọng, biết ơn mẹ của tác giả, đồng thời nhắn nhủ mỗi người hãy trân trọng Mẹ cha, hãy thể hiện sự yêu thương và biết ơn khi còn có thế, bởi thời gian không chờ đợi ai.
Giải thích:
Bài thơ mượn hình ảnh cây bàng mùa đông để gợi liên tưởng đến người mẹ lam lũ, chịu nhiều vất vả.
Từ đó bộc lộ tình yêu thương, sự biết ơn và cả nỗi day dứt của người con khi chưa thể chăm sóc mẹ
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gì?
Danh sách bình luận