Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
Dấu làng
Dấu làng tôi nằm dưới gót chân cha
nứt nẻ như ruộng đồng tháng hạn
đỏ quạch màu phèn chua
in vào đời những vết chân quanh co
thăng trầm như bản đồ làng nước
nên chẳng ai mất dấu
dẫu một đời bươn chải bôn ba
Dấu làng tôi nằm trên mỗi đường cày
rộng rãi và thẳng thơm
tôi như hạt giống lớn lên trên đường cày đó
dẫu bão giông cũng vẫn ngẩng đầu
Dấu làng tôi nằm trong thổ nhưỡng bao đời
cất giọng ở đâu là thấy quê ở đó
chẳng phải tại ăn sắn, ăn khoai mà ngọng
chẳng tại uống nước làng, cũng chẳng phải nắng sương
Dấu làng tôi nằm trong khói rạ khói rơm
con muỗm muỗm đậu cong lá lúa
chiều lững thững đàn bò no cỏ
đôi nơi đòi ru ngủ những đàn chim...
(Nguồn: Thơ của Vũ Thị Huyền Trang)
Chỉ ra dấu hiệu xác định thể thơ của văn bản.
Chỉ ra dấu hiệu xác định thể thơ của văn bản.
- Vận dụng kiến thức về các thể thơ
- Xác định đặc điểm hình thức của văn bản: số chữ trong dòng thơ, cách gieo vần, ngắt nhịp, số câu trong khổ.
- Văn bản thuộc thể thơ tự do:
+ Các dòng thơ có số chữ không đều nhau
+ Không có vần điệu cố định, không chia khổ theo số câu nhất quán.
+ Không tuân theo luật bằng trắc của thơ Đường luật hay lục bát.
Giải thích: Thơ tự do là thể thơ không bị ràng buộc bởi số chữ, số câu, vần, nhịp cố định. Bài thơ “Dấu làng” thể hiện rõ đặc điểm này.
Dấu làng tôi được hiện lên qua những hình ảnh nào trong khổ thơ đầu?
Dấu làng tôi được hiện lên qua những hình ảnh nào trong khổ thơ đầu?
- Đọc kỹ khổ thơ đầu.
- Tìm các hình ảnh gắn với cụm từ “Dấu làng tôi” hoặc miêu tả về dấu làng.
Trong khổ thơ đầu, “dấu làng” hiện lên qua các hình ảnh:
+ Nằm dưới gót chân cha
+ Nứt nẻ như ruộng đồng tháng hạn
+ Đỏ quạch màu phèn chua
+ In vào đời những vết chân quanh co
+ Thăng trầm như bản đồ làng nước
Giải thích: Đây là những hình ảnh giàu giá trị tạo hình và biểu cảm, gợi sự lam lũ, khắc nghiệt nhưng cũng rất đỗi thân thương của làng quê.
Nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong các dòng thơ sau:
Dấu làng tôi nằm trên mỗi đường cày
rộng rãi và thẳng thơm
tôi như hạt giống lớn lên trên đường cày đó
dẫu bão giông cũng vẫn ngẩng đầu
Nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong các dòng thơ sau:
Dấu làng tôi nằm trên mỗi đường cày
rộng rãi và thẳng thơm
tôi như hạt giống lớn lên trên đường cày đó
dẫu bão giông cũng vẫn ngẩng đầu
- Vận dụng kiến thức về biện pháp tu từ so sánh
- Chỉ ra biểu hiện và phân tích tác dụng
- So sánh “tôi như hạt giống”
- Tác dụng:
+ Làm lời thơ sinh động, giàu hình ảnh, tăng sức gợi hình gợi cảm
+ Nhấn mạnh sự gắn bó máu thịt giữa nhân vật trữ tình với làng quê.
+ Khẳng định tình yêu, lòng biết ơn và sức mạnh từ quê hương.
Nêu sự vận động cảm xúc của nhân vật trữ tình trong bài thơ.
Nêu sự vận động cảm xúc của nhân vật trữ tình trong bài thơ.
- Đọc bài thơ theo trình tự các khổ.
- Nhận diện mạch cảm xúc từ đầu đến cuối.
- Khổ 1: Cảm xúc ban đầu là sự thấm thía, trân trọng dấu ấn của làng trong những vất vả của cha ông
- Khổ 2: Cảm xúc biết ơn, tự hào khi nhận ra mình lớn lên từ đường cày, từ lao động của làng.
- Khổ 3: Cảm xúc thiết tha, khẳng định bản sắc quê hương trong giọng nói, trong thổ nhưỡng.
- Khổ 4: Cảm xúc lắng đọng, mênh mang, nhớ thương khi liệt kê những hình ảnh bình dị, thân thuộc
=> Sự vận động: từ trân trọng, biết ơn đến khẳng định, tự hào và cuối cùng là nỗi nhớ da diết, sâu lắng.
Hai ngữ liệu sau có sự tương đồng nào về ý nghĩa?
Ngữ liệu 1:
Dấu làng tôi nằm trong khói rạ khói rơm
con muỗm muỗm đậu cong lá lúa
chiều lững thững đàn bò no cỏ
đôi nơi đòi ru ngủ những đàn chim...
Ngữ liệu 2:
Mảnh hồn làng trong con..
Là bà
Là cha, là mẹ
Là ngọt bùi củ sắn, mớ khoai
Là mùi mồ hôi ngai ngái trên vai cha
Là hương sữa lúa đọng trên tà áo mẹ.
Hai ngữ liệu sau có sự tương đồng nào về ý nghĩa?
Ngữ liệu 1:
Dấu làng tôi nằm trong khói rạ khói rơm
con muỗm muỗm đậu cong lá lúa
chiều lững thững đàn bò no cỏ
đôi nơi đòi ru ngủ những đàn chim...
Ngữ liệu 2:
Mảnh hồn làng trong con..
Là bà
Là cha, là mẹ
Là ngọt bùi củ sắn, mớ khoai
Là mùi mồ hôi ngai ngái trên vai cha
Là hương sữa lúa đọng trên tà áo mẹ.
- Đọc và hiểu nội dung từng ngữ liệu.
- Tìm điểm chung về chủ đề
- Chỉ ra sự tương đồng về hình ảnh, cảm xúc, cách thể hiện.
Đoạn văn tham khảo:
Hai ngữ liệu có sự tương đồng sâu sắc về ý nghĩa khi cùng khắc họa những dấu ấn thiêng liêng của làng quê trong tâm hồn mỗi người. Cả hai đều lựa chọn những hình ảnh giản dị, gần gũi, thân thuộc của làng quê Việt Nam để làm nổi bật mạch cảm xúc chủ đạo. Nếu ngữ liệu 1 của Vũ Thị Huyền Trang gợi không gian làng quê qua khói rạ khói rơm, con muỗm muỗm đậu cong lá lúa, đàn bò no cỏ và tiếng đòi ru ngủ những đàn chim thì ngữ liệu 2 lại khắc họa hồn làng qua những gì máu thịt nhất như bà, cha, mẹ, củ sắn, mớ khoai, mùi mồ hôi trên vai cha và hương sữa lúa trên tà áo mẹ. Dù ở mỗi cách thể hiện khác nhau, điểm chung nổi bật là cả hai đều khẳng định dấu làng không chỉ tồn tại ở không gian bên ngoài mà đã thấm sâu vào ký ức, thành tình cảm, thành hồn cốt và bản sắc không thể phai mờ của mỗi con người. Qua đó, hai ngữ liệu đều thể hiện tình yêu quê hương tha thiết, sự trân trọng những giá trị văn hóa truyền thống và khơi gợi lòng biết ơn sâu nặng đối với cội nguồn đã nuôi dưỡng tâm hồn mỗi người.
Danh sách bình luận