Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
BIỂN, NÚI, EM VÀ SÓNG
Xin cảm ơn những con đường ven biển
Cho rất nhiều đôi lứa dẫn nhau đi
Cám ơn sóng nói thay lời dào dạt
Hàng thùy dương nói hộ tiếng thầm thì
Anh như núi đứng suốt đời ngóng biển
Một tình yêu vươn chạm tới đỉnh trời
Em là sóng nhưng xin đừng như sóng
Ðã xô vào xin chớ ngược ra khơi
Anh như núi đứng nghìn năm chung thủy
Không ngẩng đầu dù chạm tới mây bay
Yêu biển vỗ dưới chân mình dào dạt
Dẫu đôi khi vì sóng núi hao gầy...
Cám ơn em dịu dàng đi bên cạnh
Biển ngoài kia xanh quá nói chi nhiều
Núi gần quá - sóng và em gần quá
Anh đủ lời để tỏ một tình yêu.
(Biển, núi, em và sóng, Đỗ Trung Quân, http://tapchisonghuong.com.vn, ngày 30/01/2013)
Xác định đề tài của văn bản
Xác định đề tài của văn bản
Đọc nhanh toàn bài, chú ý các hình ảnh lặp lại (biển, núi, sóng, em) và cảm xúc chủ đạo để xác định nội dung chính mà văn bản hướng tới.
Đề tài: tình yêu
Giải thích:
Bài thơ xoay quanh mối quan hệ “anh – em” gắn với hình tượng biển, núi, sóng => tất cả đều nhằm diễn tả cảm xúc yêu thương, gắn bó => đề tài là tình yêu.
- Đề tài là lĩnh vực đời sống được nhà văn nhận thức, lựa chọn, khái quát, bình giá và thể hiện trong văn bản. Việc lựa chọn đề tài bước đầu bộc lộ khuynh hướng và ý đồ sáng tác của tác giả.
- Cách xác định đề tài: Căn cứ vào nội dung văn bản để xác định văn bản đang đề cập tới khía cạnh, vấn đề nào của đời sống.
Chỉ ra nhân vật trữ tình trong văn bản
Chỉ ra nhân vật trữ tình trong văn bản
Xác định đại từ xưng hô hoặc chủ thể bộc lộ cảm xúc trực tiếp trong bài thơ (thường là “tôi”, “anh”, “em”).
Nhân vật trữ tình: anh
Giải thích:
Trong bài, “anh” là người trực tiếp bày tỏ suy nghĩ, cảm xúc (so sánh mình với núi, nói lời cảm ơn)
Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Nêu tác dụng phép tu từ so sánh trong khổ thơ sau:
Anh như núi đứng suốt đời ngóng biển
Một tình yêu vươn chạm tới đỉnh trời
Em là sóng nhưng xin đừng như sóng
Ðã xô vào xin chớ ngược ra khơi
Nêu tác dụng phép tu từ so sánh trong khổ thơ sau:
Anh như núi đứng suốt đời ngóng biển
Một tình yêu vươn chạm tới đỉnh trời
Em là sóng nhưng xin đừng như sóng
Ðã xô vào xin chớ ngược ra khơi
Xác định từ ngữ có dấu hiệu so sánh (“như”, “là”), chỉ ra vế so sánh và phân tích ý nghĩa biểu đạt của chúng.
- Phép so sánh: “anh như núi, em là sóng”
- Tác dụng:
+ Tăng tính sinh động, gợi hình, gợi cảm cho đoạn thơ
+ Khẳng định một tình yêu cao cả, thuỷ chung, bền chặt bất chấp vật cản, bất chấp thời gian
Giải thích:
“Anh như núi, em là sóng” giúp cụ thể hóa tình yêu: núi tượng trưng cho sự bền vững, thủy chung; sóng gợi sự dạt dào
=> Làm nổi bật tình yêu sâu sắc, mãnh liệt và bền chặt.
- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.
- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2
- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:
+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...
+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..
Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:
+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...
+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?
+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?
Một số link tham khảo:
Nêu ý nghĩa của lời cảm ơn trong khổ thơ mở đầu và khổ thơ cuối.
Nêu ý nghĩa của lời cảm ơn trong khổ thơ mở đầu và khổ thơ cuối.
Xem vị trí (mở đầu – kết thúc) và đối tượng được cảm ơn để xác định ý nghĩa khái quát của lời cảm ơn trong mạch cảm xúc.
Bài thơ mở đầu bằng lời cảm ơn những con đường ven biển và kết thúc cũng bằng lời cám ơn em. Bởi những con đường ven biển vừa là nhân chứng của tình yêu, vừa góp phần điểm tô cho tình yêu thêm ý nghĩa. Cám ơn em bởi dù có sóng gió bất chợt, thì cuối cùng, em vẫn dịu dàng bên anh, anh cảm nhận được tình em rộng lớn và sâu sắc như tình biển Có thể nói, đây là một sự nhất quán, đem lại cho người đọc những dư vị tuyệt vời về một tình yêu thủy chung, trọn vẹn.
Giải thích:
- Mở đầu cảm ơn thiên nhiên (con đường, sóng): làm nền cho tình yêu
- Kết thúc cảm ơn “em”: khẳng định giá trị cốt lõi của tình yêu.
=> Cách lặp này tạo sự trọn vẹn, nhấn mạnh tình yêu thủy chung.
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Anh/chị hãy nhận xét tình cảm của tác giả được thể hiện trong văn bản.
Anh/chị hãy nhận xét tình cảm của tác giả được thể hiện trong văn bản.
Tổng hợp cảm xúc xuyên suốt bài (qua hình ảnh, giọng điệu, lời bộc bạch) để nhận xét tình cảm của tác giả.
Tình cảm của tác giả:
- Tấm lòng trân quý, biết ơn đối với cảnh vật, thiên nhiên tuyệt đẹp, người mình vẫn luôn yêu hết mực chờ đợi, thuỷ chung, son sắt
- Tình yêu chất chứa sâu thẳm trong lòng tác giả tuy nhẹ nhàng nhưng không kém phần tinh tế và sâu sắc
Giải thích:
Tác giả thể hiện tình yêu chân thành, sâu sắc, thủy chung; đồng thời bộc lộ sự trân trọng thiên nhiên và người mình yêu => cảm xúc nhẹ nhàng nhưng rất bền chặt, tinh tế
Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Danh sách bình luận