Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Ta đã đi qua những năm tháng không ngờ
Vô tư quá để bây giờ xao xuyến
Bèo lục bình mênh mang màu mực tím
Nét chữ thiếu thời trôi nhanh như dòng sông…
Ta lớn lên bối rối một sắc hồng
Phượng cứ nở hoài như đếm tuổi
Như chiều nay, một buổi chiều dữ dội
Ta nhận ra mình đang lớn khôn…
Biết ơn những cánh sẻ nâu đã bay đến cánh đồng
Rút những cọng rơm vàng về kết tổ
Đã dạy ta với cánh diều thơ nhỏ
Biết kéo về cả một sắc trời xanh…
Biết ơn mẹ vẫn tính cho con thêm một tuổi sinh thành
“Tuổi của mụ” con nằm trong bụng mẹ
Để con quý yêu tháng ngày tuổi trẻ
Buổi mở mắt chào đời, phút nhắm mắt ra đi…
(Nguyễn Khoa Điềm, Trích Chương I: Lời chào, trường ca Mặt đường khát vọng, NXB Văn nghệ giải phóng, 1974)
Đoạn trích trên được làm theo thể thơ gì?
Đoạn trích trên được làm theo thể thơ gì?
Quan sát số chữ từng dòng và cách gieo vần, nếu không theo khuôn mẫu cố định thì là thơ tự do.
Thể thơ tự do
Giải thích:
Các dòng thơ dài ngắn khác nhau, nhịp điệu linh hoạt → đặc trưng thể thơ tự do.
Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.
Link tham khảo: Thể thơ tự do

Sắc hồng trong câu thơ: “Ta lớn lên bối rối một sắc hồng” là của sự vật nào?
Sắc hồng trong câu thơ: “Ta lớn lên bối rối một sắc hồng” là của sự vật nào?
Đọc kĩ câu thơ và liên hệ với hình ảnh xuất hiện ngay sau đó trong cùng khổ thơ.
Hình ảnh: hoa phượng
Giải thích:
“Sắc hồng” gắn với hình ảnh “phượng cứ nở hoài” → đó là màu hoa phượng, biểu tượng của tuổi học trò.
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Khổ thơ cuối giúp em hiểu gì về những khoảng thời gian trong cuộc đời mỗi người?
Khổ thơ cuối giúp em hiểu gì về những khoảng thời gian trong cuộc đời mỗi người?
Phân tích khổ thơ cuối, chú ý các từ ngữ về thời gian như “sinh thành”, “chào đời”, “ra đi”.
Những khoảng thời gian trong cuộc đời mỗi người đều rất ý nghĩa, thiêng liêng.
Thời gian không bao giờ quay lại nên ta cần trân quý, sử dụng thời gian có ý nghĩa.
Giải thích:
Khổ thơ cho thấy thời gian đời người là hữu hạn, mỗi khoảnh khắc đều thiêng liêng → cần trân trọng và sống ý nghĩa.
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Nhận xét về tình cảm, cảm xúc của nhân vật trữ tình thể hiện qua đoạn trích.
Nhận xét về tình cảm, cảm xúc của nhân vật trữ tình thể hiện qua đoạn trích.
Dựa vào các từ ngữ biểu cảm như “xao xuyến”, “biết ơn” để xác định cảm xúc.
Tình cảm, cảm xúc của nhân vật trữ tình trong đoạn trích:
- Xao xuyến, bồi hồi và tiếc nuối về những tháng ngày thơ ấu đẹp đẽ;
- Thể hiện niềm trân trọng đối với những điều bình dị, thân thuộc quanh mình và lòng biết ơn về công lao sinh thành của mẹ.
Giải thích:
Nhân vật trữ tình bộc lộ sự bồi hồi, tiếc nuối tuổi thơ, đồng thời thể hiện lòng biết ơn mẹ và những điều bình dị.
Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Em hãy rút ra thông điệp ý nghĩa từ đoạn thơ trên. Viết về thông điệp đó bằng một đoạn văn khoảng 8 câu.
Em hãy rút ra thông điệp ý nghĩa từ đoạn thơ trên. Viết về thông điệp đó bằng một đoạn văn khoảng 8 câu.
Từ nội dung rút ra thông điệp phù hợp. Gợi ý:
- Thông điệp: Trong cuộc sống, mỗi người cần biết nuôi dưỡng lòng biết ơn.
- Lí giải:
+ Lòng biết ơn giúp phát huy, kế thừa truyền thống tốt đẹp, giúp con người sống có tình nghĩa, biết yêu thương, san sẻ, gắn kết giữa con người với con người.
+ Lòng biết ơn giúp con người hoàn thiện về nhân cách, hướng con người ta đến lối sống nghĩa tình, lành mạnh.
+ Lòng biết ơn giúp gây dựng những mối quan hệ tốt đẹp.
Đoạn thơ gợi cho em thông điệp về lòng biết ơn trong cuộc sống. Mỗi con người đều lớn lên từ những điều bình dị nhưng vô cùng thiêng liêng như tình mẹ, tuổi thơ và quê hương. Vì vậy, chúng ta cần biết trân trọng những gì mình đang có. Lòng biết ơn giúp con người sống tình nghĩa hơn, biết yêu thương và sẻ chia với người khác. Khi biết ơn, ta cũng sẽ có ý thức sống tốt hơn để xứng đáng với những gì đã nhận được. Đặc biệt, biết ơn cha mẹ là điều quan trọng nhất, bởi họ là người đã hi sinh và dành cho ta tất cả. Ngoài ra, lòng biết ơn còn giúp gắn kết con người với nhau, tạo nên những mối quan hệ tốt đẹp. Ngược lại, nếu sống vô ơn, con người sẽ trở nên ích kỉ và dễ đánh mất giá trị sống. Vì thế, mỗi chúng ta cần nuôi dưỡng lòng biết ơn từ những điều nhỏ nhất trong cuộc sống.
Giải thích:
Đoạn thơ nhấn mạnh các yếu tố “biết ơn mẹ”, “tuổi sinh thành”, “chào đời – ra đi” → gợi về giá trị thời gian và tình cảm gia đình.
=> Thông điệp rút ra phải xoay quanh lòng biết ơn và sự trân trọng cuộc sống, phù hợp nội dung và cảm xúc chủ đạo của đoạn thơ.
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gsì?








Danh sách bình luận