Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
CẬU BÉ NẠO ỐNG KHÓI(1)
31 tháng mười
Chiều qua, tôi đến khu nữ sinh, ở cạnh khu Baretti của chúng tôi, để đưa cho cô giáo của em Xinvia bài chép về truyện cậu bé Pađôva mà cô muốn đọc. Trong khu có đến bảy trăm nữ sinh. Lúc tôi đến thì học trò bắt đầu ra về, ai nấy đều vui vẻ được nghỉ học một đợt vào những ngày đầu tháng mười một.
Trước cổng trường, bên kia đường phố, một cậu bé nạo ống khói đang đứng, tay tựa vào tường, đầu gục vào tay. Người cậu đen ngòm những bồ hóng(2), cũng như cái bị, mấy cái chổi và cái nạo của cậu, và cậu khóc nức nở, não nuột quá chừng.
Hai ba nữ sinh lớp hai lại gần, hỏi cậu tại sao mà khóc như vậy.
Nhưng cậu bé nạo ống khói không trả lời, và cứ khóc mãi.
Các bạn nữ sinh lại hỏi: - Kìa, nói đi, bạn làm sao vậy? Tại sao bạn khóc?
Cậu bé bỏ cánh tay xuống, để lộ một gương mặt trông hết sức hiền hậu, và kể lại là đi nạo mấy ống khói, được số tiền cộng lại là ba hào, nhưng chẳng may rơi mất, vì vô ý bỏ vào cái túi áo thủng ...
Cậu bé tội nghiệp không dám trở về nhà chủ vì sợ bị đánh.
Nói rồi, cậu lại càng khóc thảm thiết hơn, đầu gục vào cánh tay như một kẻ tuyệt vọng.
Các nữ sinh nhìn nhau, vẻ mặt rất nghiêm chỉnh; một số nữa cũng kéo đến, bé có, lớn có, con em những công nhân nghèo cũng như con nhà giàu, tay ôm cặp sách. Một nữ sinh vào loại lớn, đội cái mũ có cắm chiếc lông chim xanh, lấy hai đồng xu trong túi ra và nói:
- Mình chỉ có hai xu, chúng ta hãy góp nhau lại.
- Mình cũng có hai xu đây, - một cô bé mặc áo đỏ nói. - Thế nào tất cả chúng ta cũng kiếm đủ ba hào!
Thế là các nữ sinh lên tiếng gọi: "Amelia, Luighia, Anna, một xu nhé. Ai có xu đưa đây!"
Một vài cô mang tiền đi mua vở và mua hoa. Họ liền vội vàng đem tiền đến. Những cô khác bé hơn biếu những đồng trinh. Cô nữ sinh đội mũ cắm lông xanh, thu tiền và lên tiếng đếm:
- Tám, mười, mười lăm xu! Chưa đủ, phải thêm nữa!
Một chị con gái, hình như là phụ giáo, đi tới và cho một hào. Tất cả nữ sinh tíu tít hoan nghênh chị. Thế là chỉ còn thiếu năm xu nữa thôi!
- Kia, các chị lớp bốn đang tới kìa, họ có tiền đấy, - một em bé nói.
Lớp bốn tới nơi, tiền lại càng nhiều. Các bạn nữ sinh xúm quanh cậu bé nạo ống khói; và thật là thích mắt nhìn cái cảnh cậu bé đen ngòm, hiền hậu, ở giữa đám nữ sinh xinh xắn, đáng yêu, mặc áo đủ màu, tóc xõa phất phới, người cắm lông chim tươi màu, kẻ thắt ruy băng bằng lụa.
Số tiền ba hào đã đủ, nhưng xu vẫn tiếp tục đổ ra như mưa. Những em bé không có tiền, cũng lách qua giữa các chị lớn, đem cho những chùm hoa nho nhỏ, gọi là cũng góp phần mình.
Bỗng bác gác cổng chạy tới, nói to: "Bà hiệu trưởng đến".
Tức thì các nữ sinh bỏ chạy tứ tung như một đàn chim sẻ.
Cậu bé nạo ống khói còn lại một mình trên đường phố, đứng lau nước mắt. Không những hai tay cậu đầy cả xu, mà các bạn nữ sinh còn luồn vào khuyết áo của cậu, đút vào túi áo, và cả trong mũ của cậu không biết bao nhiêu là chùm hoa nho nhỏ.
(Ét-môn- đô đơ A-mi-xi, Những tấm lòng cao cả, Nxb Văn học, 2013)
(1) Ở các nước ôn đới, trẻ con nghèo thường đi làm nghề nạo ống khói lò sưởi, nhà bếp, vì thân hình nhỏ dễ chui vào ống khói.
(2) Bồ hóng: mảng bụi đen đóng lại trên vách bếp, nóc bếp.
Văn bản sử dụng ngôi kể nào?
Văn bản sử dụng ngôi kể nào?
Quan sát cách xưng hô của người kể trong toàn văn bản
Ngôi kể thứ nhất
Giải thích:
Văn bản mở đầu bằng “tôi đến khu nữ sinh…”, người kể trực tiếp chứng kiến và kể lại sự việc nên xác định là ngôi kể thứ nhất.
Ngôi kể thứ nhất, khi tự xưng “tôi”, người kể có thể trực tiếp kể ra những gì mình nghe, mình thấy, mình trải qua, có thể trực tiếp nói ra những cảm tưởng, ý nghĩ của mình.
Link tham khảo: Ngôi kể và tác dụng của việc thay đổi ngôi kể
Chỉ ra một lời dẫn gián tiếp trong văn bản.
Chỉ ra một lời dẫn gián tiếp trong văn bản.
Tìm câu thuật lại lời nói/ý nghĩ của nhân vật nhưng không giữ nguyên lời, không có dấu ngoặc kép hay gạch đầu dòng.
Lời dẫn gián tiếp: “Hai ba nữ sinh lớp hai lại gần, hỏi cậu tại sao mà khóc như vậy.”
Giải thích:
Dấu hiệu:
- Về hình thức: không có đánh dấu bằng dấu hai chấm, ngoặc kép, gạch đầu dòng.
- Về nội dung: phần hỏi của các cô gái được diễn đạt lại.
- Cách dẫn gián tiếp là sử dụng ý tưởng của người khác và diễn đạt lại theo cách của mình. Tuy được diễn đạt lại nhưng ý tưởng trong văn bản gốc cần được thể hiện một cách trung thành.
- Lời dẫn gián tiếp cho phép chúng ta điều chỉnh và thay đổi ý kiến một cách hài hoà với nội dung văn bản.
Link tham khảo: Dấu hiệu nhận biết lời dẫn gián tiếp
Xác định chủ đề của văn bản Cậu bé nạo ống khói.
Xác định chủ đề của văn bản Cậu bé nạo ống khói.
Xác định nội dung chính xuyên suốt văn bản (ai làm gì, nhằm ca ngợi điều gì), từ đó khái quát thành chủ đề.
Chủ đề: Ca ngợi tình yêu thương, sự đồng cảm, sẻ chia trong cuộc sống
Giải thích:
Toàn bộ câu chuyện xoay quanh việc các nữ sinh giúp đỡ cậu bé nghèo → thể hiện tình yêu thương, sự sẻ chia giữa con người với nhau.
- Chủ đề là vấn đề chính hoặc ý tưởng trung tâm mà một tác phẩm văn học, nghệ thuật, hoặc bài viết muốn truyền tải đến người đọc hoặc người xem.
- Chủ đề thường phản ánh những suy nghĩ, cảm xúc, và quan điểm của tác giả về một vấn đề cụ thể trong cuộc sống hoặc xã hội.
- Để xác định chủ đề, thường phải trả lời câu hỏi: Vấn đề cơ bản mà tác phẩm nêu lên là gì? Cần phải hiểu rõ nội dung mới xác định đúng chủ đề của bài.
Link tham khảo: Chủ đề và cách xác định chủ đề
Em có suy nghĩ như thế nào về chi tiết kết thúc câu chuyện:
“Không những hai tay cậu đầy cả xu, mà các bạn nữ sinh còn luồn vào khuyết áo của cậu, đút vào túi áo, và cả trong mũ của cậu không biết bao nhiêu là chùm hoa nhỏ.”
Em có suy nghĩ như thế nào về chi tiết kết thúc câu chuyện:
“Không những hai tay cậu đầy cả xu, mà các bạn nữ sinh còn luồn vào khuyết áo của cậu, đút vào túi áo, và cả trong mũ của cậu không biết bao nhiêu là chùm hoa nhỏ.”
Phân tích chi tiết cuối (thường là chi tiết giàu ý nghĩa), xem nó thể hiện điều gì về nhân vật và thông điệp.
- Chi tiết kết thúc câu chuyện là chi tiết hay, giàu ý nghĩa, cảm động, sâu sắc,...
- Chi tiết đã thể hiện:
+ Tình cảm, tấm lòng của mọi người đối với cậu bé nạo ống khói.
+ Lòng tốt của bạn bè và những xung quanh dành cho người có hoàn cảnh khó khăn.
+ Chi tiết mang đến bài học về lòng yêu thương, sự đồng cảm giữa người với người.
Giải thích:
Hình ảnh tiền và hoa đầy tay, đầy túi cho thấy tấm lòng nhân ái của các nữ sinh; đồng thời làm nổi bật sức lan tỏa của lòng tốt, khiến câu chuyện trở nên cảm động.
- Tiểu thuyết là tác phẩm tự sự quy mô lớn, phản ánh hiện thực rộng lớn với nội dung đa dạng, chú trọng đến đời tư và số phận cá nhân.
- Nội dung của tiểu thuyết thường là chủ đề hư cấu hoặc bán hư cấu; bức tranh cuộc sống trong những cuốn tiểu thuyết văn học được phác hoạ rõ ràng, phức tạp và gần gũi hơn rất nhiều do câu từ phong phú và không bị giới hạn.
- Cốt truyện: Đây là phần nội dung bao gồm các nhân vật đã được thiết kế và xác định trước. Với mục tiêu trình bày mạch truyện và các điểm cảm xúc của nhân vật, cốt truyện giúp dẫn dắt người đọc thấu hiểu nội dung cuốn tiểu thuyết.
- Nhân vật trong tiểu thuyết thường được thể hiện qua hình dáng, cử chỉ, hành động, ngôn ngữ, suy nghĩ của chính nhân vật; qua nhận xét của người kể chuyện và các nhân vật khác…
Một số link tham khảo:
Tác phẩm đã để lại trong lòng người đọc nhiều thông điệp ý nghĩa. Thông điệp nào có ý nghĩa nhất đối với em? Vì sao?
Tác phẩm đã để lại trong lòng người đọc nhiều thông điệp ý nghĩa. Thông điệp nào có ý nghĩa nhất đối với em? Vì sao?
Rút ra thông điệp từ nội dung truyện
- Thông điệp có ý nghĩa nhất đối với em qua tác phẩm là: Cuộc sống cần có lòng yêu thương, sự đồng cảm giữa người với người.
- Lí giải:
+ Lòng yêu thương sự đồng cảm có thể gắn kết những mối quan hệ của con người với nhau.
+ Lòng yêu thương, sự đồng cảm có thể mang đến động lực cho những người đang gặp khó khăn trong cuộc sống, tạo động lực sống và làm việc.
+ Lòng yêu thương khiến chính chúng ta cảm thấy vui vẻ, hạnh phúc, yêu đời, có niềm tin hơn vào cuộc sống.
Giải thích:
Thông điệp về lòng yêu thương là phù hợp vì câu chuyện cho thấy chỉ một hành động nhỏ cũng có thể giúp người khác vượt qua khó khăn và làm cuộc sống trở nên ấm áp hơn.
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gì?
Danh sách bình luận