Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Con quạ và cái bình nước
Vào một năm nọ, hạn hán kéo dài, suốt mấy tháng liền trời không có lấy một giọt mưa. Đất đai khô cằn, cây cỏ héo úa, nước trong các ao hồ đều cạn khô hết cả. Sự sống của muôn loài bị đe dọa như đang đứng trước lưỡi gươm của Thần Chết.
Có một chú quạ đậu trên cành cây khô để nghỉ chân. Chú quạ rất khát nước nhưng không biết cách nào để tìm được nước cả. Sau đó tình cờ nhìn thấy trên mặt đất có một cái bình nước. Ngay lập tức, nó bèn sà xuống và thò mỏ vào chiếc bình để uống nước.
Thế nhưng, chú quạ không làm cách nào để uống nước được vì miệng bình nhỏ quá mà cổ bình lại cao, nước trong bình không dâng lên đủ để cho chú uống được. Dù nó đã cố gắng hết sức nhưng vẫn không uống được một giọt nước nào.
Đang trong lúc tuyệt vọng không biết phải làm thế nào thì nó nhìn thấy một viên sỏi. Một ý nghĩ vụt lóe lên trong đầu nó là sẽ dùng chiếc mỏ để cắp những viên sỏi bỏ vào trong bình. Bỏ càng nhiều sỏi, nước trong bình sẽ càng dâng cao. Khi nước dâng lên đến miệng bình là nó có thể uống được rồi.
Ngay lập tức, quạ đi khắp nơi để tìm sỏi bất chấp cái nắng nóng như đổ lửa. Sau một thời gian bỏ công đi tìm kiếm những viên sỏi trở về, lúc này nó chỉ việc thả những viên sỏi bỏ vào bình. Sỏi trong bình càng nhiều, nước trong bình càng dâng lên cao hơn. Khi bỏ viên sỏi cuối cùng vào thì mực nước trong bình cũng vừa dâng lên đến miệng và quạ ung dung uống ngụm nước trong bình.
(Kho tàng truyện dân gian Việt Nam)
Xác định thể loại của văn bản trên.
Xác định thể loại của văn bản trên.
Dựa vào đặc điểm: truyện có ý nghĩa giáo huấn, nhân vật là con vật nhưng mang đặc điểm con người.
Thể loại: truyện ngụ ngôn
Giải thích:
Truyện mượn hình ảnh con quạ để rút ra bài học => Đặc trưng truyện ngụ ngôn
- Truyện ngụ ngôn là những truyện kể ngắn gọn, hàm súc, bằng văn xuôi hoặc văn vần. Truyện thường đưa ra bài học về cách nhìn sự việc, cách ứng xử của con người trong cuộc sống.
- Đề tài trong truyện ngụ ngôn thường là những vấn đề đạo đức hay những cách ứng xử trong cuộc sống.
- Nhân vật trong truyện ngụ ngôn có thể là loài vật, đồ vật, cây cối hoặc con người. Các nhân vật hầu như không có tên riêng, thường được người kể chuyện gọi bằng danh từ chung như: rùa, thỏ, sói, cừu, cây sậy, thầy bói, bác nông dân,… Từ suy nghĩ, hành động, lời nói của nhân vật ngụ ngôn, người nghe, người đọc có thể rút ra những bài học sâu sắc.
Link tham khảo: Thể loại Truyện ngụ ngôn
Quạ đã làm gì để có thể với được tới nước?
Quạ đã làm gì để có thể với được tới nước?
Đọc đoạn “Đang trong lúc tuyệt vọng… uống được rồi”.
Tìm chi tiết hành động của quạ khi gặp khó khăn để xác định cách giải quyết
Để với được tới nước, Quạ thả những viên sỏi nhỏ vào trong bình cho đến khi mực nước dâng lên đến nơi mà nó có thể với tới được.
Giải thích:
Quạ thả sỏi vào bình để nước dâng lên: “Một ý nghĩ vụt lóe lên trong đầu nó là sẽ dùng chiếc mỏ để cắp những viên sỏi bỏ vào trong bình. Bỏ càng nhiều sỏi, nước trong bình sẽ càng dâng cao. Khi nước dâng lên đến miệng bình là nó có thể uống được rồi.”
- Truyện ngụ ngôn là những truyện kể ngắn gọn, hàm súc, bằng văn xuôi hoặc văn vần. Truyện thường đưa ra bài học về cách nhìn sự việc, cách ứng xử của con người trong cuộc sống.
- Nhân vật trong truyện ngụ ngôn có thể là loài vật, đồ vật, cây cối hoặc con người. Các nhân vật hầu như không có tên riêng, thường được người kể chuyện gọi bằng danh từ chung như: rùa, thỏ, sói, cừu, cây sậy, thầy bói, bác nông dân,… Từ suy nghĩ, hành động, lời nói của nhân vật ngụ ngôn, người nghe, người đọc có thể rút ra những bài học sâu sắc.
Link tham khảo:
Nội dung chính được nói tới trong văn bản trên là gì?
Nội dung chính được nói tới trong văn bản trên là gì?
Khái quát nội dung toàn truyện, tập trung vào hành động và phẩm chất của nhân vật.
Truyện kể về trí thông minh và sự kiên nhẫn của chú quạ khi muốn uống nước trong chai
Giải thích:
Truyện nhấn mạnh sự kiên trì và trí thông minh của quạ khi tìm cách uống nước.
- Truyện ngụ ngôn là những truyện kể ngắn gọn, hàm súc, bằng văn xuôi hoặc văn vần. Truyện thường đưa ra bài học về cách nhìn sự việc, cách ứng xử của con người trong cuộc sống.
- Đề tài trong truyện ngụ ngôn thường là những vấn đề đạo đức hay những cách ứng xử trong cuộc sống.
Link tham khảo: Thể loại Truyện ngụ ngôn
Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ có trong câu văn: “Ngay lập tức, quạ đi khắp nơi để tìm sỏi bất chấp cái nắng nóng như đổ lửa.”
Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ có trong câu văn: “Ngay lập tức, quạ đi khắp nơi để tìm sỏi bất chấp cái nắng nóng như đổ lửa.”
Nhận diện từ so sánh (có “như”), nêu tác dụng về nội dung và nghệ thuật.
- BPTT so sánh: “nắng nóng” như “đổ lửa”
- Tác dụng:
+ Nội dung: nhấn mạnh sự khắc nghiệt của thời tiết. Qua đó thể hiện thái đội ngợi ca của tác giả với sự bền bỉ của chú quạ
+ Nghệ thuật: làm cho câu văn sinh động, hấp dẫn. Tăng tính gợi hình, gợi cảm
Giải thích:
“Nắng nóng như đổ lửa” => làm nổi bật sự khắc nghiệt và ý chí bền bỉ của quạ, tăng tính gợi hình.
- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.
- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2
- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:
+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...
+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..
Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:
+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...
+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?
+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?
Một số link tham khảo:
Từ văn bản trên, em rút ra được bài học gì cho bản thân trong cuộc sống?
Từ văn bản trên, em rút ra được bài học gì cho bản thân trong cuộc sống?
Từ hành động và kết quả của quạ, rút ra bài học phù hợp cho bản thân.
- Bài học:
+ Khi gặp khó khăn trong cuộc sống, không nên thấy khó mà từ bỏ dễ dàng mà hãy bình tĩnh, kiên trì nhẫn nại nghĩ cách và vượt qua nó.
+ Sự kiên trì là chìa khóa để giải quyết bất kỳ vấn đề nào vì cuối cùng dù cho tình hình có nghiêm trọng đi chăng nữa, thì bạn cũng sẽ tìm thấy một giải pháp.
Giải thích:
Câu chuyện khuyên ta phải kiên trì, suy nghĩ sáng tạo khi gặp khó khăn để tìm ra cách giải quyết
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gì?
Danh sách bình luận