Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
CÂY BÀNG CỦA CHA
Khi xây căn nhà này
Cha tôi dành một khoảng sân
Gieo vào đó một mầm xanh
Cây bàng là cả khu vườn của cha
Cây bàng mang tuổi thơ tôi
Vươn vào vòm trời rộng mát
Những đàn chim thành phố về đây ca hát
Cho riêng cha và cho riêng tôi
Tôi lớn lên
Khói bụi bời bời
Những tòa nhà hầm hập chen nhau
Những tham vọng hầm hập đẩy xô nhau
Những đàn chim gãy cánh
Không bao giờ về đây được nữa
Cha tôi nhỏ bé giữa những tòa nhà
Cây bàng đơn độc giữa những tòa nhà
Cây bàng là cả khu vườn của cha
Bàn tay trổ đồi mồi của cha quét lá
Cha tưới cây bằng tiếng hát của mình
Cây bàng hóa cuộc đời cha
Tôi đi xa
Giữa những tầng mây
Tôi nhìn xuống thấy một đốm lửa xanh
Cây bàng của cha tôi đang lách mình qua thành phố
Vuơn lên vươn lên.
(Tuyển tập thơ Tổ quốc gọi tên mình, Nguyễn Phan Quế Mai, NXB Phụ nữ, 2015, tr.97-98)
Xác định thể thơ được sử dụng trong văn bản.
Xác định thể thơ được sử dụng trong văn bản.
Quan sát số tiếng trong các dòng thơ, cách gieo vần và cấu trúc bài thơ để xác định thể thơ.
Thể thơ: thơ tự do.
Giải thích:
Các dòng thơ trong bài không có số tiếng cố định, độ dài ngắn khác nhau, không tuân theo quy luật gieo vần hay số câu cố định như các thể thơ truyền thống (lục bát, 5 chữ, 7 chữ)…
Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.
Link tham khảo: Thể thơ tự do
Trong bài thơ Cây bàng của cha, cây bàng được cha trồng ở đâu?
Trong bài thơ Cây bàng của cha, cây bàng được cha trồng ở đâu?
Đọc kĩ khổ thơ đầu, chú ý những câu thơ nói về việc cha trồng cây bàng để xác định vị trí trồng cây.
Cha trồng cây bàng ở một khoảng sân trước căn nhà
Giải thích:
Trong khổ thơ đầu, tác giả viết:
Khi xây căn nhà này
Cha tôi dành một khoảng sân
Gieo vào đó một mầm xanh.
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Trong bài thơ, những hình ảnh nào của thành phố được miêu tả đối lập với sự hiện diện của cây bàng và người cha?
Trong bài thơ, những hình ảnh nào của thành phố được miêu tả đối lập với sự hiện diện của cây bàng và người cha?
Đọc kĩ đoạn thơ thứ ba nói về khung cảnh thành phố, tìm các hình ảnh thể hiện sự ngột ngạt, ồn ào đối lập với cây bàng và người cha.
Những hình ảnh của thành phố được miêu tả đối lập với cây bàng và người cha là:
- “khói bụi bời bời”
- “những tòa nhà hầm hập chen nhau”
- “những tham vọng hầm hập đẩy xô nhau”
Giải thích:
Những hình ảnh này gợi lên sự chật chội, nóng bức, ồn ào của đô thị, nơi con người bị cuốn vào những tham vọng và nhịp sống gấp gáp. Điều đó tạo nên sự đối lập với hình ảnh cây bàng và người cha, vốn tượng trưng cho sự bình dị, yên bình và gắn bó với thiên nhiên.
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Phân tích hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ ẩn dụ trong hai dòng thơ:
Cha tưới cây bằng tiếng hát của mình
Cây bàng hóa cuộc đời cha
Phân tích hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ ẩn dụ trong hai dòng thơ:
Cha tưới cây bằng tiếng hát của mình
Cây bàng hóa cuộc đời cha
- Xác định biện pháp tu từ được sử dụng (ẩn dụ).
- Giải thích ý nghĩa của hình ảnh ẩn dụ.
- Biện pháp tu từ ẩn dụ được sử dụng trong hai dòng thơ:
+ “Cha tưới cây bằng tiếng hát của mình”: tiếng hát ẩn dụ cho tình yêu thương, sự chăm sóc và niềm vui sống của người cha.
+ “Cây bàng hóa cuộc đời cha”: cây bàng ẩn dụ cho cuộc đời, tâm huyết và tình cảm của cha dành cho gia đình và thiên nhiên.
Giải thích:
Những hình ảnh ẩn dụ này làm nổi bật tình yêu thương, sự gắn bó và sự hi sinh thầm lặng của người cha. Cây bàng không chỉ là một cái cây mà còn là biểu tượng cho cuộc đời, tình cảm và những giá trị mà cha vun đắp.
- Ẩn dụ là một biện pháp tu từ mà ở đó có các sự vật và hiện tượng được nhắc đến qua việc gọi tên sự vật hiện tượng khác mà ở đó có những nét tương đối giống nhau.
- Ẩn dụ được phân thành 4 loại, hay còn gọi là 4 hình thức:
+ Ẩn dụ hình thức: nhằm mục đích là “dấu” đi một phần ý nghĩa mà không phải ai cũng biết.
+ Ẩn dụ phẩm chất: thay thế phẩm chất của sự vật, hiện tượng này có nét tương đồng với phẩm chất của sự vật, hiện tượng khác.
+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: là cách thức nhận biết sự vật, hiện tượng bằng giác quan này nhưng khi miêu tả lại mang tính chất, đặc điểm của sự vật lại bằng cách sử dụng từ ngữ cho giác quan khác.
+ Ẩn dụ cách thức: là loại ẩn dụ có nhiều cách để thể hiện một vấn đề. Vì thế, người diễn đạt sẽ đưa hàm ý vào câu nói.
Link tham khảo: Ẩn dụ là gì? Đặc điểm của ẩn dụ
Từ hình ảnh cây bàng lách mình qua thành phố - vươn lên vươn lên, em hãy nêu suy nghĩ về vai trò của ý chí, nghị lực của con người trong cuộc sống. (Trả lời trong khoảng 5 - 7 dòng).
Từ hình ảnh cây bàng lách mình qua thành phố - vươn lên vươn lên, em hãy nêu suy nghĩ về vai trò của ý chí, nghị lực của con người trong cuộc sống. (Trả lời trong khoảng 5 - 7 dòng).
- Nêu ý nghĩa của hình ảnh cây bàng vươn lên.
- Liên hệ với vai trò của ý chí, nghị lực trong cuộc sống.
Hình ảnh cây bàng lách mình qua thành phố và vươn lên gợi cho em suy nghĩ về vai trò quan trọng của ý chí và nghị lực trong cuộc sống. Trong hoàn cảnh khó khăn, nếu con người có ý chí mạnh mẽ thì vẫn có thể vượt qua thử thách để phát triển và khẳng định bản thân. Nghị lực giúp chúng ta không nản lòng trước thất bại mà tiếp tục cố gắng để đạt được mục tiêu. Giống như cây bàng vẫn vươn lên giữa thành phố chật chội, con người cũng cần kiên trì và bền bỉ trước những khó khăn của cuộc sống. Vì vậy, mỗi người cần rèn luyện ý chí và nghị lực để trưởng thành và sống có ý nghĩa hơn.
Giải thích:
Hình ảnh cây bàng vươn lên giữa thành phố là biểu tượng cho sự kiên cường và sức sống mạnh mẽ, từ đó gợi ra bài học về ý chí, nghị lực của con người.
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gì?
Danh sách bình luận