Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
TRONG CHIỀU NGHĨA TRANG
(Nguyễn Quang Thiều)
Mẹ ơi mẹ về đi, chiều phủ kín hết rồi
Sông ngửa mặt lên trời thở từng hơi trắng
Ai gọi đò bơ phờ bến vắng
Mẹ về đi, gió lạnh, cỏ đầy sương
Mẹ run run thắp những nén hương
Cắm trước từng bia mộ
Kia khói lên, khói lên lặng lẽ
Những con đường cát trắng của làng quê
Hồn những chàng trai giờ ở đâu xa
Nhìn thấy khói mà về với mẹ
Chim khách góc vườn mười mấy năm nói dối
Cau mười mấy năm trời vô ý trổ buồng đôi
Các anh về với mẹ một đêm thôi
Cho đèn khuya đỡ giật mình phụt tắt
Cho nồi cơm thêm một lần đầy đặn
Cho đũa trong nhà một bữa được so thêm
Các anh về không hoá được thành người
Thì xin hoá ngọn lửa cười trong bếp
Hoá chú cá con dưới ao nhà đợi mẹ
Hoá thạch sùng thưa lời mẹ trong mơ
Chiều phủ kín hết rồi, gió lạnh đổ từng cơn
Trăm mắt hương trăm mắt người hoe đỏ
Trong hoàng hôn hàng trăm bia mộ
Cùng dâng hương lặng lẽ đến bên người.
1984
Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của văn bản trên.
Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của văn bản trên.
- Vận dụng kiến thức về các thể thơ.
- Quan sát số tiếng trong dòng thơ, cách ngắt nhịp, gieo vần
- Bài thơ được viết theo thể thơ tự do.
- Dấu hiệu nhận biết:
+ Số tiếng trong mỗi dòng thơ không cố định
+ Cách ngắt nhịp và gieo vần linh hoạt, không theo quy luật nhất định.
Tìm những từ ngữ, hình ảnh có giá trị biểu đạt về mẹ trong khổ thơ thứ 2.
Tìm những từ ngữ, hình ảnh có giá trị biểu đạt về mẹ trong khổ thơ thứ 2.
- Đọc kĩ khổ thơ thứ hai.
- Xác định những từ ngữ, hình ảnh trực tiếp miêu tả hành động, trạng thái của người mẹ.
- Những từ ngữ, hình ảnh có giá trị biểu đạt về mẹ trong khổ thơ thứ hai:
+ “Mẹ run run”
+ “thắp những nén hương”
+ “cắm trước từng bia mộ”
Trình bày cách hiểu của anh/ chị về 2 câu thơ sau:
Chim khách góc vườn mười mấy năm nói dối
Cau mười mấy năm trời vô ý trố buồng đôi
Trình bày cách hiểu của anh/ chị về 2 câu thơ sau:
Chim khách góc vườn mười mấy năm nói dối
Cau mười mấy năm trời vô ý trố buồng đôi
- Phân tích ý nghĩa hình ảnh trong hai câu thơ.
- Liên hệ với bối cảnh chiến tranh và sự hi sinh của những người con.
- Hai câu thơ gợi lên nỗi chờ đợi và hi vọng dai dẳng của người mẹ:
+ “Chim khách góc vườn mười mấy năm nói dối”: theo quan niệm dân gian, chim khách kêu báo tin có khách đến. Nhưng suốt nhiều năm, tiếng chim vẫn vang lên mà những người con đã hi sinh không trở về, vì thế tiếng chim trở thành “nói dối”.
+ “Cau mười mấy năm trời vô ý trổ buồng đôi”: cây cau trổ buồng như một dấu hiệu của thời gian trôi qua. “Vô ý” gợi cảm giác thiên nhiên vẫn tuần hoàn bình thản, trong khi nỗi chờ đợi của người mẹ vẫn kéo dài.
=> Hai câu thơ diễn tả sự mòn mỏi chờ đợi của người mẹ và nỗi đau âm thầm của gia đình liệt sĩ sau chiến tranh.
Nêu hiệu quả của việc sử dụng hình thức lời tâm sự của chủ thể trữ tình với mẹ và với các anh trong bài thơ.
Nêu hiệu quả của việc sử dụng hình thức lời tâm sự của chủ thể trữ tình với mẹ và với các anh trong bài thơ.
- Xác định hình thức lời thơ, đối tượng tâm sự
- Phân tích tác dụng
- Việc sử dụng hình thức lời tâm sự của chủ thể trữ tình với mẹ và với các anh có những hiệu quả sau:
+ Tạo giọng điệu tha thiết, chân thành, như một cuộc trò chuyện gần gũi.
+ Thể hiện tình cảm xót xa, thương nhớ sâu sắc đối với những người đã hi sinh.
+ Làm nổi bật nỗi đau của người mẹ và sự mất mát của gia đình, quê hương sau chiến tranh. Qua đó khơi gợi lòng biết ơn, sự trân trọng đối với các liệt sĩ.
Từ ý thơ ở cuối bài thơ:
Trăm mắt hương trăm mắt người hoe đỏ...
Cùng dâng hương lặng lẽ đến bên người.
anh/ chị hãy bày tỏ suy nghĩ về cách ứng xử đối với người có công với Đất nước (Trình bày 5-7 dòng).
Từ ý thơ ở cuối bài thơ:
Trăm mắt hương trăm mắt người hoe đỏ...
Cùng dâng hương lặng lẽ đến bên người.
anh/ chị hãy bày tỏ suy nghĩ về cách ứng xử đối với người có công với Đất nước (Trình bày 5-7 dòng).
- Dựa vào ý thơ cuối bài: hình ảnh nhiều người cùng dâng hương tưởng nhớ.
- Nêu suy nghĩ cá nhân về cách ứng xử đối với người có công với đất nước.
Đoạn văn tham khảo:
Đọc những câu thơ cuối của bài thơ, ta càng thấm thía công lao to lớn của những người đã hi sinh vì Tổ quốc. Họ đã dành cả tuổi trẻ và cuộc đời mình để bảo vệ độc lập, tự do cho đất nước. Vì vậy, mỗi chúng ta cần có thái độ trân trọng và biết ơn đối với những người có công với Đất nước. Lòng biết ơn ấy không chỉ thể hiện qua lời nói mà còn bằng những hành động thiết thực như chăm sóc nghĩa trang liệt sĩ, tham gia các hoạt động đền ơn đáp nghĩa và sống có trách nhiệm với cộng đồng. Đó cũng là cách để thế hệ hôm nay tiếp nối và gìn giữ những giá trị mà các thế hệ đi trước đã hi sinh để tạo dựng.
Danh sách bình luận