Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
TRUNG THU
Phiên âm
Trung thu thu nguyệt viên như kính,
Chiếu diệu nhân gian bạch tự ngân.
Gia lý đoàn viên ngật thu tiết,
Bất vong ngục lý ngật sầu nhân.
Ngục trung nhân dã thưởng trung thu,
Thu nguyệt thu phong đới điểm sầu.
Bất đắc tự do thưởng thu nguyệt,
Tâm tuỳ thu nguyệt cộng du du!
Dịch nghĩa
Trăng trung thu tròn như gương,
Chiếu rọi cõi đời, ánh trăng trắng như bạc;
Nhà ai sum họp ăn tết trung thu,
Chẳng quên người trong ngục nuốt sầu.
Người trong ngục cũng thưởng thức trung thu,
Trăng thu, gió thu đều vương sầu;
Không được tự do ngắm trăng thu,
Lòng theo cùng trăng thu vời vợi.
Dịch thơ
Trung thu vành vạnh mảnh gương thu,
Sáng khắp nhân gian bạc một màu;
Sum họp nhà ai ăn tết đó,
Chẳng quên trong ngục kẻ ăn sầu.
Trung thu ta cũng tết trong tù,
Trăng gió đêm thu gợn vẻ sầu;
Chẳng được tự do mà thưởng nguyệt,
Lòng theo vời vợi mảnh trăng thu.
(Trích Nhật kí trong tù, Hồ Chí Minh, NXB Văn học, 2021, tr.31)
- Nhật ký trong tù - Ngục trung nhật ký: là tập thơ chữ Hán gồm 134 bài theo thể Đường luật do Hồ Chí Minh sáng tác trong thời gian bị chính quyền Tưởng Giới Thạch bắt giam ở Quảng Tây, Trung Quốc, từ ngày 29 tháng 8 năm 1942 đến ngày 10 tháng 9 năm 1943. Ngoài ra, phần cuối văn bản là bút ký đọc sách và bút ký đọc báo ghi chép tóm tắt những thông tin quan trọng về chính trị, quân sự, văn hóa quốc tế và Việt Nam đương thời.
- “Trung thu” được xem là hai bài thơ, đánh số thứ tự 22,23 trên tổng số 134 bài
Xác định nhân vật trữ tình trong bài thơ.
Xác định nhân vật trữ tình trong bài thơ.
- Vận dụng kiến thức về nhân vật trữ tình trong thơ: là người trực tiếp bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ trong bài thơ.
- Dựa vào đại từ xưng hô, hoàn cảnh, cảm xúc được thể hiện trong bài thơ để xác định.
Nhân vật trữ tình trong bài thơ là người tù cách mạng đang bị giam trong nhà tù nhưng vẫn cảm nhận và suy ngẫm về đêm trung thu.
Giải thích: Bài thơ được sáng tác khi Hồ Chí Minh bị giam trong nhà tù của chính quyền Tưởng Giới Thạch, vì vậy nhân vật trữ tình chính là người tù thi sĩ - người đang nhìn trăng trung thu và bộc lộ tâm trạng của mình.
Chỉ ra cách gieo vần trong bài thơ
Chỉ ra cách gieo vần trong bài thơ
- Vận dụng kiến thức về luật thơ Đường luật.
- Xác định từ cuối mỗi câu thơ để tìm tiếng có vần giống nhau.
Bài thơ được viết theo thể thất ngôn bát cú Đường luật, gieo vần bằng ở cuối các câu 1, 2, 4, 6, 8 (ngân – nhân – sầu – du du…)
Nêu tác dụng của nghệ thuật đối trong hai câu sau:
Sum họp nhà ai ăn tết đó,
Chẳng quên trong ngục kẻ ăn sầu.
Nêu tác dụng của nghệ thuật đối trong hai câu sau:
Sum họp nhà ai ăn tết đó,
Chẳng quên trong ngục kẻ ăn sầu.
- Vận dụng kiến thức về nghệ thuật đối trong thơ Đường luật.
- Phân tích sự đối lập về hình ảnh và ý nghĩa.
- Nghệ thuật đối: Sum họp nhà ai ăn tết đó >< Chẳng quên trong ngục kẻ ăn sầu.
- Tác dụng:
+ Tạo sự đăng đối, tăng tính gợi hình, gợi cảm
+ Làm nổi bật hoàn cảnh đáng buồn của Bác: Trong tết trung thu, mọi người được sum họp đoàn viên, nhưng Người phải chịu cảnh giam hãm tù đày nơi ngục thất. Thể hiện tâm trạng buồn, cô đơn nhưng vẫn luôn hướng về cuộc sống con người, chia sẻ với niềm vui bình dị của con người. Quá đó cho thấy tình yêu thiên nhiên, tấm lòng nhân ái bao la của Bác.
+ Tạo sự đăng đối, tăng tính gợi hình, gợi cảm
Khái quát tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài thơ trên.
Khái quát tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài thơ trên.
- Đọc toàn bài, xác định các từ ngữ biểu cảm.
- Khái quát diễn biến cảm xúc của nhân vật trữ tình.
Tâm trạng của nhân vật trữ tình vừa buồn, cô đơn, nhớ tự do, vừa lạc quan, ung dung và giàu tình yêu thiên nhiên. Dù trong hoàn cảnh tù ngục, người tù vẫn hướng lòng mình theo vầng trăng, thể hiện tinh thần vượt lên hoàn cảnh, phong thái tự do trong tâm hồn.
Chỉ ra điểm tương đồng và khác biệt của bài thơ trên với bài thơ Ngắm trăng của Hồ Chí Minh trong Nhật kí trong tù:
Trong tù không rượu cũng không hoa
Cảnh đẹp đêm nay, khó hững hờ
Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ
Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ.
Chỉ ra điểm tương đồng và khác biệt của bài thơ trên với bài thơ Ngắm trăng của Hồ Chí Minh trong Nhật kí trong tù:
Trong tù không rượu cũng không hoa
Cảnh đẹp đêm nay, khó hững hờ
Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ
Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ.
- So sánh hai văn bản cùng tác giả trong tập Nhật ký trong tù.
- Chỉ ra điểm giống và khác trên phương diện nội dung và nghệ thuật.
Đoạn văn tham khảo:
- Điểm tương đồng: Cùng viết về việc thưởng trăng trong cảnh ngộ tù đày; tâm hồn tự do hòa cùng thiên nhiên; tù đày không ngăn cách giam hãm được người tù cách mạng. Tài liệu thuộc về
- Khác biệt:
+ Bài thơ Trung thu: Cảm xúc bao trùm: buồn.
+ Bài Ngắm trăng: Cảm xúc vui hơn, tác giả tự do tự tại, giao hòa say đắm với thiên nhiên.
Danh sách bình luận