Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
NƯỚC MẮT CÁ SẤU
Một buổi trưa mùa hè nóng nực. Đang lúc hạn hán kéo dài, có một bác nông dân kéo một chiếc xe chở đồ đi qua ven rừng. Lúc đó, Cá Sấu đang nằm thoi thóp bên đường, tưởng như sắp chết khô đến nơi mất. Trông thấy bác nông dân đi tới, Cá Sấu liền giả bộ khóc lóc van xin:
- Ối ông ơi, xin ông rủ lòng thương cứu con với! Cánh đầm ven rừng này khô cạn từ lâu rồi. Ông hãy làm phúc chở giùm con đến cánh đầm sâu ở bên kia núi.
Bác nông dân đáp:
- Làm sao ta mang chú đi được! Chú kềnh càng thế kia cơ mà! Ta chịu thôi!
Cá Sấu lại giả tảng, lã chã giọt ngắn giọt dài:
- Ối ông ơi, ông cứu con làm phúc! Ông cứ đặt con lên xe, rồi chở con đi thôi mà!
Bác nông dân lắc đầu:
- Ta không bê nổi chú lên xe, chú nặng lắm! Vả lại xe ta đã chất đầy các thứ rồi!
Cá Sấu khẩn khoản:
- Hay ông cột chặt con vào gầm xe mà kéo đi vậy? Khi nào đến cánh đầm kia chân núi, ông cởi chão ra cho con!
Bác nông dân động lòng thương con vật khốn khổ, bèn lấy một cuộn chão to tướng cột chặt Cá Sấu vào gầm xe, rồi kéo chiếc xe lặc lè nặng gấp đôi lúc trước và đi tiếp.
Khi đến khu đầm sâu, mồ hôi nhễ nhại, bác ta cởi dây buộc Cá Sấu ra. Gã Cá Sấu liền há mõm nhe rặng chặn ngay bác nông dân lại và trở mặt:
- Này ông, ông hãy để lại xác ở đây cho ta ăn thịt, ta căm giận ông lắm!
Bác nông dân sửng sốt:
- Sao chú lại căm giân ta và muốn trả ơn ta bằng cách đó?
Cá Sấu lên giọng:
- Ông đã trói ta chặt quá làm cho suốt quãng đường dài ta nhức nhối khắp cả mình mẩy. Ta phải ăn thịt ông bạn cho bõ giận. Vả lại đã mấy ngày liền ta nằm khô, chẳng kiếm được con mồi nào cả
Vừa lúc đó, Thỏ Rừng ở đâu chọt đi tới, thoáng nghe cậu chuyện, liền hỏi Cá Sấu:
- Sao, ông bạn chuyến này lại muốn ăn thịt cả người nữa cơ à?
Cá Sấu vênh váo trả lời:
- Ừ, tớ nhờ cái nhà bác này chở tớ từ cánh đầm khô cạn bên kia chân núi sang cánh đầm bên này để kiếm ăn. Bác ta đã không thương thì chớ, lại trói chặt tớ vào gầm xe đến gãy hết cả xương và suýt nữa thì tắc thở. Tớ phải trả thù!
Thỏ Rừng lại hỏi:
- Bác ta đã trói ông bạn như thế nào? Lại đây tớ xem thử! Là người giữa, tớ sẽ phân rõ phải trái cho cả hai bên!
Thỏ Rừng nói luôn với bác nông dân:
- Bác câm lấy cuộn chão và thử trói lại anh bạn này vào gầm xe như ban nãy cho tôi xem có đúng như anh ta kể tội bác không?
Bác nông dân lại trói chặt Cá Sấu vào gầm xe. Thỏ Rừng giả vờ giật thử sợi dây, rồi hỏi Cá Sấu:
- Có phải ban nãy bác ta đã trói ông bạn như thế này không? Ồ, thế này thì đã chặt gì lắm đâu!
Cá Sấu hấp tấp phân bua:
- Không, không! Nếu chỉ trói như thế này thôi thì tớ nổi giận làm sao được cơ chứ!
Thỏ Rừng liền giúp bác nông dân siết chặt sợi dây chão hơn nữa, rồi lại hỏi Cá Sấu:
- Thế này đã đúng chưa?
Cá Sấu nhăn mặt xuýt xoa, gật đầu lia lịa:
- Đúng! Đúng như thế đấy! Tớ không tài nào cựa nổi mình nữa! Có thế tớ mới nổi giận và phải trả thù chứ!
Thỏ Rừng quay lại nói với bác nông dân:
- Bây giờ hắn đã bị trói không cựa nổi mình nữa thì bác còn đợi gì nào? Liệu cái giống bất nhân bất nghĩa này có tha cái mạng cho bác không, nếu bác lại thương hại hắn như ban nãy?
Như sực tỉnh, lập tức bác nông dân vác luôn một tảng đá to tướng nhặt ở ven đầm, vừa đập Cá Sấu vừa hét:
- Nước mắt cá sấu này! Nước mắt cá sấu này!
Thế là con Cá Sấu vô ơn, lật lọng đã bị trừng trị đích đáng.
(Câu chuyện Nước mắt Cá Sấu – Truyện cổ tích Khmer – truyencotichonline.net)
Câu chuyện trên được kể theo ngôi thứ mấy?
Câu chuyện trên được kể theo ngôi thứ mấy?
- Xác định người kể chuyện trong văn bản.
- Xem người kể có xưng “tôi”, “chúng tôi” (ngôi thứ nhất) hay gọi tên nhân vật và kể lại câu chuyện (ngôi thứ ba).
Ngôi thứ ba
Giải thích:
Người kể chuyện không xuất hiện trực tiếp trong câu chuyện, mà gọi tên các nhân vật như: Cá Sấu, bác nông dân, Thỏ Rừng để kể lại sự việc.
Ngôi kể thứ ba: khi gọi các nhân vật bằng tên gọi của chúng, người kể tự giấu mình đi, người kể có thể kể linh hoạt tự do những gì diễn ra với nhân vật.
Link tham khảo: Ngôi kể và tác dụng của việc thay đổi ngôi kể
Hành động “Cá Sấu nằm thoi thóp,giả bộ khóc lóc, van xin” nhằm mục đích gì?
Hành động “Cá Sấu nằm thoi thóp,giả bộ khóc lóc, van xin” nhằm mục đích gì?
Xác định hành động của nhân vật Cá Sấu nhằm đạt được điều gì từ bác nông dân.
Mục đích: đánh lừa bác nông dân
Giải thích:
Cá Sấu giả vờ yếu ớt và khóc lóc van xin để làm cho bác nông dân động lòng thương
- Truyện cổ tích là thể loại truyện kể dân gian, kết quả của trí tưởng tượng dân gian, thể hiện cách nhìn, cách nghĩ của người xưa đối với cuộc sống, đồng thời nói lên ước mơ về một xã hội công bằng, tốt đẹp.
- Truyện kể về những xung đột trong gia đình, xã hội, phản ánh số phận của các cá nhân, thể hiện ước mơ đổi thay số phận.
- Đặc điểm của truyện cổ tích:
+ Cốt truyện: thường mở đầu bằng “Ngày xửa ngày xưa”, sử dụng yếu tố kì ảo và kết thúc có hậu
+ Đề tài: hiện tượng đời sống
+ Chủ đề: ước mơ về một xã hội công bằng
+ Ngôi kể: ngôi thứ nhất hoặc ngôi thứ ba
+ Nhân vật trong truyện cổ tích đại diện cho các kiểu người khác nhau trong xã hội, thường được chia làm hai tuyến: chính diện (tốt, thiện) và phản diện (xấu, ác)
Một số link tham khảo:
Truyện cổ tích là gì? Một số yếu tố của truyện truyền thuyết
Đặc điểm nhân vật, lời của người kể trong truyện truyền thuyết
Việc “Bác nông dân động lòng thương con vật khốn khổ”cho thấy thái độ gì của bác nông dân?
Việc “Bác nông dân động lòng thương con vật khốn khổ”cho thấy thái độ gì của bác nông dân?
- Chú ý hành động và tâm trạng của bác nông dân.
- Xác định phẩm chất được thể hiện qua hành động đó.
Thương loài vật
Giải thích:
Dù biết việc giúp Cá Sấu sẽ rất vất vả, bác nông dân vẫn động lòng thương và giúp đỡ, thể hiện tấm lòng tốt bụng và nhân hậu.
- Truyện cổ tích là thể loại truyện kể dân gian, kết quả của trí tưởng tượng dân gian, thể hiện cách nhìn, cách nghĩ của người xưa đối với cuộc sống, đồng thời nói lên ước mơ về một xã hội công bằng, tốt đẹp.
- Truyện kể về những xung đột trong gia đình, xã hội, phản ánh số phận của các cá nhân, thể hiện ước mơ đổi thay số phận.
- Đặc điểm của truyện cổ tích:
+ Cốt truyện: thường mở đầu bằng “Ngày xửa ngày xưa”, sử dụng yếu tố kì ảo và kết thúc có hậu
+ Đề tài: hiện tượng đời sống
+ Chủ đề: ước mơ về một xã hội công bằng
+ Ngôi kể: ngôi thứ nhất hoặc ngôi thứ ba
+ Nhân vật trong truyện cổ tích đại diện cho các kiểu người khác nhau trong xã hội, thường được chia làm hai tuyến: chính diện (tốt, thiện) và phản diện (xấu, ác)
Một số link tham khảo:
Truyện cổ tích là gì? Một số yếu tố của truyện truyền thuyết
Đặc điểm nhân vật, lời của người kể trong truyện truyền thuyết
Em rút ra được bài học gì từ câu chuyện trên?
Em rút ra được bài học gì từ câu chuyện trên?
- Dựa vào hành động và kết cục của các nhân vật trong truyện.
- Rút ra ý nghĩa hoặc bài học đạo đức của câu chuyện.
Bài học: Không được vô ơn, lật lọng; cần biết sống biết ơn và giữ lời hứa.
Giải thích:
Cá Sấu sau khi được cứu giúp lại trở mặt muốn ăn thịt ân nhân, nên cuối cùng bị trừng trị thích đáng.
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gì?
Em có đồng tình với việc làm của Cá sấu trong câu chuyện không? Vì sao?
Em có đồng tình với việc làm của Cá sấu trong câu chuyện không? Vì sao?
- Nêu ý kiến của bản thân (đồng tình hoặc không đồng tình).
- Giải thích dựa vào hành động và ý nghĩa của câu chuyện.
Em không đồng tình với cá sấu vì Cá Sấu đã giả vờ khóc lóc để được giúp đỡ, nhưng sau khi được cứu lại trở mặt muốn ăn thịt bác nông dân. Hành động đó thể hiện sự vô ơn, gian trá và độc ác, đáng bị phê phán.
Giải thích:
Câu chuyện nhắc nhở mỗi người cần sống biết ơn, trung thực và không nên lợi dụng lòng tốt của người khác, vì vậy không thể đồng tình với việc làm của cá sấu
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gì?
Danh sách bình luận