Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Nước mắt của ong là mật
Nước mắt của hoa là hương
Nước mắt của chim là những
Tiếng ca thoáng tưởng du dương.
Nước mắt của sông là những
Gợn sóng dường như bình yên
Nước mắt của mây là những
Giọt mưa ngỡ vợi ưu phiền.
Nước mắt thiên nhiên là những
Dịu êm khiến ta mỉm cười
Liệu nước mắt ta rớt xuống
Có làm một đóa hoa tươi?
(Lệ, Nguyễn Thế Hoàng Linh, NXB Hội nhà văn, 2011)
Xác định thể thơ của bài thơ trên.
Xác định thể thơ của bài thơ trên.
Đếm số tiếng (chữ) trong mỗi dòng thơ để xác định thể thơ.
Thể thơ: 6 chữ
Giải thích:
Mỗi dòng thơ trong bài đều có 6 tiếng
- Thơ sáu chữ là thể thơ mỗi dòng có sáu chữ (sáu tiếng)
- Thơ sáu chữ thường có nhiều vần, thường là vần chân, vần cách
- Các dòng thơ trong bài thường ngắt nhịp 2/2/2, 2/4 hoặc 4/2, có khi ngắt nhịp 3/3.
Link tham khảo: Thơ sáu chữ là gì? Một số yếu tố của thơ sáu chữ
Trong khổ thơ thứ hai, nhà thơ nói đến nước mắt của những đối tượng nào?
Trong khổ thơ thứ hai, nhà thơ nói đến nước mắt của những đối tượng nào?
Đọc kĩ khổ thơ thứ hai, xác định những sự vật được nhắc đến trong hình ảnh “nước mắt của…”.
Trong khổ thơ thứ hai, nhà thơ nói đến nước mắt của: “sông, mây”
Giải thích:
Khổ thơ thứ hai, tác giả viết: “Nước mắt của sông là những…”, “Nước mắt của mây là những…”
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Hãy phân tích tác dụng của biện pháp tu từ điệp ngữ trong đoạn thơ:
Nước mắt của ong là mật
Nước mắt của hoa là hương
Nước mắt của chim là những
Tiếng ca thoáng tưởng du dương.
Hãy phân tích tác dụng của biện pháp tu từ điệp ngữ trong đoạn thơ:
Nước mắt của ong là mật
Nước mắt của hoa là hương
Nước mắt của chim là những
Tiếng ca thoáng tưởng du dương.
Xác định từ ngữ được lặp lại nhiều lần trong đoạn thơ để nhận diện biện pháp tu từ điệp ngữ
- Biện pháp tu từ điệp ngữ: “nước mắt của…là” (hoặc học sinh trả lời nước mắt của, là)
- Tác dụng:
+ Làm cho cách diễn đạt sinh động, hấp dẫn, gợi hình gợi cảm; tạo nên nhịp điệu hài hòa, nhịp nhàng, sự liên kết cho lời thơ.
+ Nhấn mạnh giá trị của “nước mắt”, của những hi sinh, mất mát, gian khổ khó khăn để tạo nên những thành quả ngọt ngào, tốt đẹp. Ong, hoa, chim cũng phải cần mẫn, nhọc nhằn mới mang lại cho đời mật ngọt, sắc hương và tiếng hót đắm say.
+ Qua đó, thể hiện tình yêu thiên nhiên, sự trân trọng của tác giả với những vất vả, hi sinh, cống hiến của vạn vật cho cuộc đời.
Giải thích:
Trong đoạn thơ, cụm từ “nước mắt của…” được lặp lại ở đầu nhiều dòng thơ tạo nhịp điệu cho bài thơ và nhấn mạnh ý nghĩa rằng đằng sau những điều ngọt ngào, đẹp đẽ của thiên nhiên luôn có sự vất vả, hi sinh.
- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.
- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.
- Phân loại điệp ngữ:
+ Điệp ngữ cách quãng
+ Điệp ngữ nối tiếp
+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)
Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ
Nêu cách hiểu của em về hai dòng thơ cuối:
“Liệu nước mắt ta rớt xuống
Có làm một đóa hoa tươi?”
Nêu cách hiểu của em về hai dòng thơ cuối:
“Liệu nước mắt ta rớt xuống
Có làm một đóa hoa tươi?”
Xác định ý nghĩa biểu tượng của các hình ảnh thơ, lí giải nội dung mà nhà thơ muốn gửi gắm.
- Hình ảnh thơ mang ý nghĩa biểu tượng:
+ “Nước mắt”: Biểu trưng cho những vất vả, khó nhọc, gian nan, đắng cay, đau khổ trong cuộc đời.
+ “Đóa hoa tươi”: Là những điều tốt đẹp, thành quả rực rỡ mà con người có được, cống hiến cho đời.
=> Liệu những khó khăn, vất vả khổ đau mà ta trải qua có đem lại những giá trị tốt đẹp cho cuộc sống?
=> Lời thơ sử dụng câu hỏi tu từ để khẳng định giá trị của nước mắt, của những gian nan nhọc nhằn. Đồng thời nhắc nhở con người về lẽ sống cống hiến, vượt qua những gian khổ, khó khăn, đớn đau để mang lại những điều tốt đẹp cho xã hội.
Giải thích:
Sau khi nói đến “nước mắt” của các sự vật trong thiên nhiên và những điều tốt đẹp mà chúng tạo ra (mật, hương, tiếng ca…), tác giả liên hệ đến con người. Câu hỏi tu từ nhằm gợi suy ngẫm: con người cũng cần vượt qua khó khăn, đau khổ để tạo ra giá trị tốt đẹp cho cuộc đời.
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Từ nội dung của bài thơ, hãy nêu một thông điệp em tâm đắc nhất
Từ nội dung của bài thơ, hãy nêu một thông điệp em tâm đắc nhất
Từ nội dung bài thơ, rút ra bài học hoặc thông điệp có ý nghĩa đối với bản thân.
Thông điệp:
- Bất kì thành quả tốt đẹp nào đều là kết quả của những nỗ lực, cố gắng vượt qua khó khăn, gian khổ.
- Trân trọng những thành quả tốt đẹp của thiên nhiên, của con người mà chúng ta đang tận hưởng.
- Hãy cống hiến hết mình cho cuộc đời, cho xã hội.
- Hãy biết biến những nỗi đau, mất mát hay thử thách của bản thân thành những giá trị tốt đẹp, hữu ích cho cuộc đời.
- …
Giải thích:
Bài thơ cho thấy từ “nước mắt” của thiên nhiên lại tạo ra mật ngọt, hương thơm, tiếng ca, mưa và sóng. Từ đó tác giả đặt câu hỏi về “nước mắt của con người”, gợi suy nghĩ rằng khó khăn và thử thách có thể trở thành nguồn gốc của những giá trị tốt đẹp nếu con người biết cố gắng và cống hiến.
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gì?
Danh sách bình luận