Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Đang hưởng thú điền viên yên lành, ngày chăm sóc cây cảnh, tối nghe cải lương, đột nhiên bà đề nghị với ba mẹ: “Mẹ muốn đi bán khoai lang, khoai mì”. Ba tôi giật bắn mình vì điều đó.
– Nay mẹ sao vậy? Ở không sướng cái thân sao không chịu? Già cả lụm cụm rồi bán buôn nỗi gì nữa. Thôi, con không tán thành đâu.
Bà chau mày cau có:
– Tụi bây1 tưởng mẹ ngồi không là vui sướng lắm sao? Thử bằng tuổi mẹ đi rồi biết. Trước đây làm lụng vất vả quen tay quen chân, vậy mà khỏe chán. Bây giờ cứ ra vô hoài, tay chân không vận động, nhức mỏi khắp người, muốn phát bệnh. Mà cho dù tụi bây không đồng ý thì mẹ cũng làm. Được rồi, để mẹ tự lo liệu, khỏi cần đến ai giúp đâu.
Thấy không can ngăn được nên cả nhà chiều theo. Rồi ba chạy ra chợ mua cho bà nồi gang nấu khoai to thiệt to. Đồng thời đặt bạn hàng giao khoai ngon tận nhà. Thế là buổi tối hôm đó, cả nhà xúm xít lại rửa khoai giúp bà. Bà vui ra mặt, yêu đời, tay chân làm lia lịa mà không mệt mỏi. Dù miệng bà bỏm bẻm nhai trầu nhưng vẫn cứ huyên thuyên trêu chọc mọi người:
– Rửa khoai nhiệt tình nhưng tôi không có trả công đâu à nghen. Nói trước cho biết, “mếch lòng trước, đặng lòng sau”2 đấy!
Tôi hưởng ứng câu nói của bà:
– Nội, con không cần trả lương. Sáng đi học, nội cho con vài củ ăn điểm tâm nhé!
– Sẵn sàng thôi, ông tướng ạ! – Nội rổn rảng3 bảo thế.
Sáng hôm sau, mẹ gánh thúng khoai lang, khoai mì ra đầu hẻm cho nội bán. Nói là sáng nhưng mới 4 giờ, trời còn tờ mờ là mẹ đã dậy nấu khoai sẵn rồi. Nội dậy sau, ngạc nhiên:
– Bây dậy sớm còn hơn mẹ nữa. Mẹ cảm ơn bây đã chuẩn bị tươm tất. Giờ để mẹ gánh hai thúng khoai ra đầu ngõ.
Khỏi phải nói cũng biết mẹ tôi không đồng tình:
– Mẹ già rồi, xương giòn lắm, rủi có gì thì biết làm sao! Thôi để con gánh ra cho, nhiệm vụ của mẹ chỉ việc ngồi bán và chào mời sao cho người ta mua đắt, hết sớm.
Nội cười, nụ cười giòn tươi màu trầu:
– Ừ, cũng được! Mẹ làm mà tụi bây cứ “dọn ổ” sẵn, thiệt là…
Mẹ đi trước, nội nối bước theo sau. Nội ngồi sau hai thúng khoai, cung cách đon đả với khách như một bà bán hàng thứ thiệt. Bà kỹ tính, nên củ khoai lang, khoai mì, khoai từ nào cũng sạch láng, không dính tí bùn đất, râu ria gì cả. Khu này sinh viên, công nhân ở trọ đông nên chỉ đến 8 giờ sáng là mẹt khoai đã hết sạch sành sanh.
(Lược một đoạn: Ngày đầu "thắng lợi vang dội". Nhưng bán đến ngày thứ 2, thứ 3 ... thì chậm dần, thưa dần và rồi ngày nào nội cũng ế ít nhất 1kg khoai. Những hôm trời trở chứng đỏng đảnh mưa to lúc sáng sớm, thấy nội ôm hai thúng khoai sợ ướt khiến cho cả nhà rơi nước mắt. Ba đề nghị nội dừng bán khoai. Thay vào đó, ba mua hạt giống đề nội trồng rau)
Tôi giơ tay ý kiến:
– Ba nói hay đó nội. Con cũng thích trồng rau lắm! Bà cháu mình hợp tác canh nông nha, có nhiều thì mang rau chia sẻ với người, còn ít thì để nhà dùng.
– Lại buôn bán à? – Bà bỏm bẻm cười.
– Dạ… Ý con là mình biếu họ ăn lấy thảo chứ không bán ạ!
– Vậy thì được. Mà thôi vụ trồng rau sau này hẵng tính. Mẹ nghỉ bán, chắc chắn rồi. Nhưng còn hai mẹt khoai này tính sao đây?
Mẹ tôi nhanh nhẩu nói:
– Mẹ đừng lo, con tính nấu chè và nướng bánh. Rồi sau đó mang biếu cho họ hàng, láng giềng một ít ăn lấy thảo chứ không bỏ lãng phí đâu má.
– Thế thì còn gì bằng. À, tiền lời mẹ bán trong mấy ngày qua để trong ngăn tủ dưới, con lấy mà mua nguyên liệu làm bánh.
– Thôi mẹ cứ giữ mua trầu cau ăn.
– Cau trầu ngoài vườn ăn cả đời không hết. Giờ dành dụm tiền làm gì nữa? Chết có mang theo được đâu. Mẹ định bỏ ống để cho tiền cháu của mẹ đi học, nhưng chẳng có là bao. Thôi coi như mẹ hùn4 tiền đường, tiền bột vậy! Không lấy là mẹ giận, mai đi bán tiếp.
Cả nhà hoảng hốt, vội đồng thanh đồng thủ hô to:
– Xin vâng lời ạ!
ĐẶNG TRUNG THÀNH
Báo Giác Ngộ 8.2024
(1) Tui bây: (bay) bọn bây, chúng bây, tiếng gọi nhóm người đối thoại với mình, ngang vai, dưới tay hay thù nghịch của mình.
(2) Mếch lòng trước, đặng lòng sau: mất lòng trước, được lòng sau.
(3) Rổn rảng: tiếng nói vang, to.
(4) Hùn: (khẩu ngữ) góp chung lại để cùng làm việc gì
Truyện sử dụng hình thức ngôn ngữ nào là chủ yếu?
Truyện sử dụng hình thức ngôn ngữ nào là chủ yếu?
- Xác định hình thức ngôn ngữ được sử dụng nhiều nhất trong văn bản.
- Quan sát xem văn bản chủ yếu là lời kể hay lời thoại giữa các nhân vật.
Văn bản sử dụng hình thức ngôn ngữ đối thoại là chủ yếu.
Giải thích:
Trong văn bản có nhiều câu trao đổi trực tiếp giữa các nhân vật như: bà, ba, mẹ, cháu.
- Ngôn ngữ là công cụ quan trọng giúp con người truyền đạt thông tin, biểu đạt cảm xúc và tạo nên mối liên kết trong xã hội.
- Các hình thức ngôn ngữ:
+ Ngôn ngữ tự: kể lại sự kiện, hành động, tình huống diễn ra trong một khoảng thời gian nhất định
+ Ngôn ngữ miêu tả: tái hiện hình ảnh, âm thanh, màu sắc, mùi vị, cảm giác của sự vật, hiện tượng.
+ Ngôn ngữ biểu cảm: bộc lộ tình cảm, cảm xúc, thái độ của người viết hoặc nhân vật
+ Ngôn ngữ người kể chuyện: kể lại câu chuyện, có thể là ngôi thứ nhất hoặc ngôi thứ ba.
+ Ngôn ngữ nhân vật: là hình thức ngôn ngữ của các nhân vật trong câu chuyện, phản ánh tính cách, suy nghĩ, cảm xúc của họ
+ Ngôn ngữ độc thoại nội tâm: diễn tả những suy nghĩ, cảm xúc, tâm trạng bên trong của nhân vật mà không nói ra lời.
+ Ngôn ngữ đối thoại: là hình thức ngôn ngữ dùng trong các cuộc trò chuyện giữa các nhân vật.
Xét theo cấu tạo, câu văn: “Thứ bằng tuổi mẹ đi rồi biết” thuộc kiểu câu gì?
Xét theo cấu tạo, câu văn: “Thứ bằng tuổi mẹ đi rồi biết” thuộc kiểu câu gì?
Xác định thành phần chủ ngữ – vị ngữ của câu.
Xét theo cấu tạo, câu văn: “Thứ bằng tuổi mẹ đi rồi biết” thuộc kiểu câu rút gọn chủ ngữ.
Giải thích:
Chủ ngữ thực chất là “Tụi bây / con” nhưng đã được lược bỏ. Nếu câu lược bỏ chủ ngữ nhưng vẫn hiểu được nhờ ngữ cảnh thì đó là câu rút gọn chủ ngữ.
- Câu rút gọn là câu có thành phần câu (thường là thành phần chính) bị tỉnh lược do phương châm tiết kiệm trong việc sử dụng ngôn ngữ, nhất là khi nói (lược bỏ những thông tin đã biết hoặc bị coi là lặp, thừa), hoặc do dụng ý của người sử dụng (không muốn nêu rõ sự vật, sự việc nào đó trong câu).
- Câu rút gọn phổ biến được chia thành 3 loại là: câu rút gọn chủ ngữ, câu rút gọn vị ngữ, câu rút gọn cả chủ ngữ và vị ngữ.
- Tác dụng của câu rút gọn:
+ Giúp câu trở nên ngắn ọn, súc tích hơn những vẫn cung cấp đầy đủ thông tin
+ Tránh lặp từ quá nhiều
+ Bỏ chủ ngữ không cần thiết giúp câu bao hàm ý nghĩa tổng quát hơn
Link tham khảo: Câu rút gọn là gì? Phân loại câu rút gọn. Tác dụng của câu rút gọn
Liệt kê 5 phương ngữ Nam Bộ có trong văn bản.
Liệt kê 5 phương ngữ Nam Bộ có trong văn bản.
Vận dụng kiến thức về từ địa phương và xác định những từ ngữ mang đặc điểm cách nói của vùng Nam Bộ.
5 phương ngữ Nam Bộ có trong văn bản: “Tụi bây, Thiệt to, À nghen, Méch lòng trước, đặng lòng sau, Rổn rảng, Thiệt là, Hùn, Bòm bèm”
Giải thích:
Đây là các phương ngữ Nam Bộ, thể hiện rõ đặc điểm ngôn ngữ vùng miền.
- Ngôn ngữ vùng miền (từ ngữ địa phương) là những từ ngữ được sử dụng ở một vùng miền nhất định.
- Thường thì người ta chia từ ngữ địa phương từ ngữ địa phương theo vùng miền và theo ý nghĩa
+ Theo vùng miền có 3 loại là: từ ngữ địa phương Bắc Bộ, từ ngữ địa phương Trung Bộ, từ ngữ địa phương Nam Bộ
+ Theo ý nghĩa có 2 loại: tương ứng với từ toàn dân và đồng âm khác nghĩa với từ toàn dân
Một số link tham khảo:
Cả gia đình đã làm gì để giúp bà chuẩn bị bán hàng? Vì sao mọi người làm như vậy?
Cả gia đình đã làm gì để giúp bà chuẩn bị bán hàng? Vì sao mọi người làm như vậy?
Tìm các chi tiết trong văn bản nói về hành động của các thành viên gia đình.
– Những hành động của gia đình để giúp bà chuẩn bị bán hàng:
+ “Rồi ba chạy ra chợ mua cho bà nồi gang nấu khoai to thiệt to. Đồng thời đặt bạn hàng giao khoai ngon tận nhà. Thế là buổi tối hôm đó, cả nhà xúm xít lại rửa khoai giúp bà.”
+ “Sáng hôm sau, mẹ gánh thúng khoai lang, khoai mì ra đầu hẻm cho nồi bán. Nói là sáng nhưng mới 4 giờ, trời còn tờ mờ là mẹ đã dậy nấu khoai sẵn rồi.”
– Lý do: Mọi người trong gia đình giúp bà chuẩn bị vì rất thương yêu bà, thấu hiểu mong muốn lao động để cảm thấy có ích và vui vẻ của bà. Họ muốn ủng hộ tinh thần, giúp bà khỏe mạnh, lạc quan hơn.
Giải thích:
Những việc gia đình làm để giúp bà xuất phát từ tình thương yêu và quan tâm bà, muốn ủng hộ mong muốn được lao động của bà, giúp bà vui vẻ, khỏe mạnh và cảm thấy mình có ích.
- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…
- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.
- Kết cấu truyện ngắn không chia thành nhiều tuyến nhân vật.
- Sử dụng chi tiết cô đúc và lối hành văn mang nhiều ẩn ý
- Có truyện ngắn khai thác cốt truyện kì lạ, lại có truyện ngắn viết về câu chuyện giản dị, đời thường; có truyện ngắn giàu tính triết lí, trào phúng, châm biếm, hài hước, lại có truyện ngắn rất giàu chất thơ…
Link tham khảo:
Có câu “trẻ cậy cha, già cậy con”, người lớn tuổi nên trông cậy hoàn toàn vào con cái, để con cháu phụng dưỡng; nhưng cũng có những quan điểm rằng bác làm cha mẹ khi về già cũng nên sống một cách độc lập nhất có thể. Em nghĩ sao về điều này?
Có câu “trẻ cậy cha, già cậy con”, người lớn tuổi nên trông cậy hoàn toàn vào con cái, để con cháu phụng dưỡng; nhưng cũng có những quan điểm rằng bác làm cha mẹ khi về già cũng nên sống một cách độc lập nhất có thể. Em nghĩ sao về điều này?
Liên hệ thực tế
Nêu quan điểm cá nhân về việc người già nên sống phụ thuộc hay độc lập.
Theo em, người lớn tuổi nên cố gắng sống tự lập trong khả năng của mình để giữ gìn sức khỏe, tinh thần lạc quan và cảm thấy mình không phụ thuộc vào con cháu. Tuy nhiên, người lớn tuổi cũng nên nhận sự hỗ trợ khi cần thiết để tránh gắng sức quá mức. Con cháu nên có trách nhiệm phụng dưỡng, còn cha mẹ cũng cần thông cảm cho con cháu để từ đó gia đình luôn tràn ngập sự ấm áp và tình yêu thương.
Giải thích:
Sự kết hợp giữa tự lập của cha mẹ và sự quan tâm của con cháu sẽ giúp gia đình luôn gắn bó, ấm áp.
Danh sách bình luận