Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Nếu có những chữ này kẻ thật đẹp vào một cái bảng để trước chỗ chúng tôi ngồi có lẽ những người đi đường mới thèm để ý và chúng tôi mới thoát khỏi nạn ngồi giơ mặt cho ruồi bâu. Theo lời mụ làm nghề đưa người ở, tôi đã ra góc phố Amiral Courbet từ 7 giờ. Thoạt đầu chỉ có bọn bẩy đứa chúng tôi ở hàng cơm ra. Về sau, cứ mỗi lúc lại thấy một vài đứa nữa, không biết từ đâu mà chui ra, dễ ở trên cao rơi xuống cũng chưa biết chừng, cũng đến họp ở ngã tư này, như ruồi thấy mùi mật vậy. Vì chúng tôi không cần có việc nên tôi thản nhiên mà nhìn bọn người đến tranh cơm cướp áo nhau trong bọn họ. Còn cái thằng Quít đã thức suốt đêm với tôi hôm qua ở hàng cơm thì mỗi lúc thấy một ai, bất cứ đực hay cái, đến giữ chỗ, là lại càu nhàu:
- Giời ơi! Lại cứ thêm thêm mãi thì bao giờ cho tôi mới có việc đây!
Thật vậy, bất cứ ở bậc thang nào trong xã hội, một kẻ đồng nghiệp cũng là một kẻ đáng ghét. Mụ vú già cũng cấm của chửi một câu bâng quơ:
- Tiên nhân nhà nó ra! Cứ ùn mãi người lên thế này!
Cả đám người ấy ngồi tản mạn thành từng tốp nho nhỏ. Trẻ với trẻ, già với già, đàn bà với đàn bà, con trai với con trai. Mà mụ đưa người thì không ngồi, chỉ đi đi lại lại, nhìn người này, nhìn người nọ như một viên võ quan lúc điểm binh và mấp máy cái mồm, không hiểu là đếm hay là đánh giá những kẻ chịu lụy mụ. Người ta nói chuyện rì rầm huyên thuyên lên, cái đó đã cố nhiên. Người ta lại chửi nhau cho vui, và bắt chấy cho nhau cắn đỡ đói.
Tôi thấy mụ trùm ế hàng mà tôi lo cho bọn khốn nạn kia. Còn chính mụ, mụ lại ra ý sung sướng, tôi chưa hiểu vì lẽ gì. Rồi tôi nghĩ đến bọn thất nghiệp ở Cảng, hẹn nhau một chỗ nhất định, họp đông hơn đám biểu tình. Đằng này, Hà thành không có sự tổ chức, đám dân hạ lưu chia nhau ra khắp các phố, thành thử những người lịch sự tưởng Hà thành lịch sự, mà các nhà xã hội học - cũng tưởng là Hà thành không có chuyện gì bi thương...
Chính ra, nó rất là thương tâm...
Nó đã cất tiếng gọi dân quê bỏ những nơi đồng khô cỏ héo để đến đây chết đói một lần thứ hai sau khi bỏ cửa bỏ nhà. Nó đã làm cho giá con người phải ngang hàng với giá loài vật; nó đã làm cho một bọn trẻ đực vào nhà Hỏa lò và một bọn trẻ cái làm nghề mãi dâm!
Muốn bán mười sáu người!
Cả buổi sáng hôm nay không có một khách hàng nào muốn mua.
Vậy 16 kẻ kia đáng giá như thế nào? Đó là tại bán đắt nên ế hàng hay là bán rẻ mà cũng vẫn ế?
(Chương 2: Muốn bán mười sáu người, Cơm thầy cơm cô, Toàn tập Vũ Trọng Phụng - Phóng sự - NXB Hội Nhà Văn.)
Nêu sự việc chính được thuật lại trong văn bản.
Nêu sự việc chính được thuật lại trong văn bản.
- Đọc toàn đoạn để xác định sự việc trung tâm.
- Xác định: Ai? Ở đâu? Làm gì?
Sự việc chính được thuật lại trong văn bản là: cảnh cả đám người tụ tập ở một góc phố, chờ đợi để có người thuê về làm tôi tớ.
Giải thích:
Toàn bộ đoạn văn xoay quanh cảnh “muốn bán mười sáu người”, miêu tả cảnh họ ngồi chờ, ế hàng, không ai thuê
- Tiểu thuyết là tác phẩm tự sự quy mô lớn, phản ánh hiện thực rộng lớn với nội dung đa dạng, chú trọng đến đời tư và số phận cá nhân.
- Nội dung của tiểu thuyết thường là chủ đề hư cấu hoặc bán hư cấu; bức tranh cuộc sống trong những cuốn tiểu thuyết văn học được phác hoạ rõ ràng, phức tạp và gần gũi hơn rất nhiều do câu từ phong phú và không bị giới hạn.
- Cốt truyện: Đây là phần nội dung bao gồm các nhân vật đã được thiết kế và xác định trước. Với mục tiêu trình bày mạch truyện và các điểm cảm xúc của nhân vật, cốt truyện giúp dẫn dắt người đọc thấu hiểu nội dung cuốn tiểu thuyết.
- Nhân vật trong tiểu thuyết thường được thể hiện qua hình dáng, cử chỉ, hành động, ngôn ngữ, suy nghĩ của chính nhân vật; qua nhận xét của người kể chuyện và các nhân vật khác…
Một số link tham khảo:
Liệt kê một số ví dụ về lời miêu tả, lời kể, lời bàn luận – trữ tình trong đoạn phóng sự.
Liệt kê một số ví dụ về lời miêu tả, lời kể, lời bàn luận – trữ tình trong đoạn phóng sự.
- Tìm câu miêu tả (tả cảnh, tả người).
- Tìm câu kể (thuật lại sự việc).
- Tìm câu bàn luận – trữ tình (bộc lộ cảm xúc, nhận xét).
- Lời miêu tả: “Cả đám người ấy ngồi tản mạn thành từng tốp nho nhỏ. Trẻ với trẻ, già với già, đàn bà với đàn bà, con trai với con trai. Mà mụ đưa người thì không ngồi, chỉ đi đi lại lại, nhìn người này, nhìn người nọ như một viên võ quan lúc điểm binh và mấp máy cái mồm, không hiểu là đếm hay là đánh giá những kẻ chịu lụy mụ. Người ta nói chuyện rì rầm huyên thuyên lên, cái đó đã cố nhiên.”
- Lời kể: “Theo lời mụ làm nghề đưa người ở, tôi đã ra góc phố Amiral Courbet từ 7 giờ. Thoạt đầu chỉ có bọn bảy đứa chúng tôi ở hàng cơm ra; Về sau, cứ mỗi lúc lại thấy một vài đứa nữa...; Cả buổi sáng hôm nay không có một khách hàng nào muốn mua...”
- Lời bàn luận – trữ tình:
“Thật vậy, bất cứ ở bậc thang nào trong xã hội, một kẻ đồng nghiệp cũng là một kẻ đáng ghét; Chính ra, nó rất là thương tâm... Nó đã cất tiếng gọi dân quê bỏ những nơi đồng khô cỏ héo […] làm nghề mãi dâm; Vậy 16 kẻ kia đáng gía như thế nào? Đó là tại bán đắt nên ế hàng hay là bán rẻ mà cũng vẫn ế?”
Giải thích:
- Miêu tả: dùng hình ảnh cụ thể để tái hiện cảnh tượng.
- Kể: thuật lại thời gian, sự việc.
- Bàn luận – trữ tình: thể hiện suy nghĩ, cảm xúc và đặt câu hỏi day dứt.
- Tiểu thuyết là tác phẩm tự sự quy mô lớn, phản ánh hiện thực rộng lớn với nội dung đa dạng, chú trọng đến đời tư và số phận cá nhân.
- Nội dung của tiểu thuyết thường là chủ đề hư cấu hoặc bán hư cấu; bức tranh cuộc sống trong những cuốn tiểu thuyết văn học được phác hoạ rõ ràng, phức tạp và gần gũi hơn rất nhiều do câu từ phong phú và không bị giới hạn.
- Cốt truyện: Đây là phần nội dung bao gồm các nhân vật đã được thiết kế và xác định trước. Với mục tiêu trình bày mạch truyện và các điểm cảm xúc của nhân vật, cốt truyện giúp dẫn dắt người đọc thấu hiểu nội dung cuốn tiểu thuyết.
- Nhân vật trong tiểu thuyết thường được thể hiện qua hình dáng, cử chỉ, hành động, ngôn ngữ, suy nghĩ của chính nhân vật; qua nhận xét của người kể chuyện và các nhân vật khác…
Một số link tham khảo:
Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ điệp ngữ được sử dụng trong đoạn văn sau:
“Chính ra, nó rất là thương tâm...
Nó đã cất tiếng gọi dân quê bỏ những nơi đồng khô cỏ héo để đến đây chết đói một lần thứ hai sau khi bỏ cửa bỏ nhà. Nó đã làm cho giá con người phải ngang hàng với giá loài vật; nó đã làm cho một bọn trẻ đực vào nhà Hỏa lò và một bọn trẻ cái làm nghề mãi dâm!”
Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ điệp ngữ được sử dụng trong đoạn văn sau:
“Chính ra, nó rất là thương tâm...
Nó đã cất tiếng gọi dân quê bỏ những nơi đồng khô cỏ héo để đến đây chết đói một lần thứ hai sau khi bỏ cửa bỏ nhà. Nó đã làm cho giá con người phải ngang hàng với giá loài vật; nó đã làm cho một bọn trẻ đực vào nhà Hỏa lò và một bọn trẻ cái làm nghề mãi dâm!”
- Xác định từ ngữ được lặp lại.
- Phân tích tác dụng về nội dung và cảm xúc.
- Phép tu từ điệp ngữ: “Nó đã”
- Hiệu quả nghệ thuật:
+ Nhấn mạnh hậu quả to lớn của thực trạng người lao động kéo nhau đến Hà Nội kiếm việc làm do tác động của chính sách thực dân tàn bạo đối với người lao động Việt Nam dưới xã hội thực dân nửa phong kiến. Qua đó tác giả tố cáo tội ác của chế độ thực dân nửa phong kiến đã đẩy con người vào tình cảnh trớ trêu, khốn cùng, bộc lộ niềm thương xót với tình cảnh của người lao động
+ Tạo nhịp điệu âm hưởng day dứt, đau đớn, xót xa.
Giải thích:
Việc lặp lại “Nó đã” nhấn mạnh những hậu quả nghiêm trọng của xã hội thực dân: đẩy người dân vào cảnh đói khổ, tù tội, mãi dâm
- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.
- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.
- Phân loại điệp ngữ:
+ Điệp ngữ cách quãng
+ Điệp ngữ nối tiếp
+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)
Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ
Người viết bày tỏ thái độ gì qua văn bản?
Người viết bày tỏ thái độ gì qua văn bản?
- Tìm những câu thể hiện cảm xúc, nhận xét của người viết.
- Xem giọng điệu chung: xót thương hay thờ ơ?
Thái độ của người viết thể hiện trong văn bản:
- Bày tỏ niềm cảm thông, xót thương cho những kiếp người làm nghề đi ở, đầy tớ khi mà giá trị con người chỉ ngang hàng với con vật.
- Gián tiếp tố cáo xã hội thực dân nửa phong kiến đương thời bốc lột người dân bởi sưu cao thuế nặng, khiến người nông dân không biết làm gì để có cái ăn, cái mặc, buộc họ phải di dân, rời bỏ làng quê để đến Hà thành phồn hoa với hi vọng đổi đời; để rồi làm gia tăng những tệ nạn xã hội ở nơi thành thị.
Giải thích:
Các câu như “rất là thương tâm”, “giá con người ngang hàng với giá loài vật” cho thấy sự đau xót và phê phán xã hội đã hạ thấp giá trị con người.
- Tiểu thuyết là tác phẩm tự sự quy mô lớn, phản ánh hiện thực rộng lớn với nội dung đa dạng, chú trọng đến đời tư và số phận cá nhân.
- Nội dung của tiểu thuyết thường là chủ đề hư cấu hoặc bán hư cấu; bức tranh cuộc sống trong những cuốn tiểu thuyết văn học được phác hoạ rõ ràng, phức tạp và gần gũi hơn rất nhiều do câu từ phong phú và không bị giới hạn.
- Cốt truyện: Đây là phần nội dung bao gồm các nhân vật đã được thiết kế và xác định trước. Với mục tiêu trình bày mạch truyện và các điểm cảm xúc của nhân vật, cốt truyện giúp dẫn dắt người đọc thấu hiểu nội dung cuốn tiểu thuyết.
- Nhân vật trong tiểu thuyết thường được thể hiện qua hình dáng, cử chỉ, hành động, ngôn ngữ, suy nghĩ của chính nhân vật; qua nhận xét của người kể chuyện và các nhân vật khác…
Một số link tham khảo:
Những câu văn cuối đoạn trích: “Vậy 16 kẻ kia đáng giá như thế nào? Đó là tại bán đắt nên ế hàng hay là bán rẻ mà cũng vẫn ế?” gợi cho anh/chị suy nghĩ gì?
Những câu văn cuối đoạn trích: “Vậy 16 kẻ kia đáng giá như thế nào? Đó là tại bán đắt nên ế hàng hay là bán rẻ mà cũng vẫn ế?” gợi cho anh/chị suy nghĩ gì?
- Hiểu ý nghĩa câu hỏi tu từ.
- Rút ra suy nghĩ về thân phận con người.
- Những câu văn cuối đoạn trích: "Vậy 16 kẻ kia đáng giá như thế nào? Đó là tại bán đắt nên ế hàng hay là bán rẻ mà cũng vẫn ế?"là những trăn trở của người viết về số phận của người nông dân nghèo - kẻ rời bỏ quê hương để lên Hà thành với ước mong đổi đời. Họ trở thành những món hàng ngay giữa chợ buôn người, nhưng ngay cả khi bị trở thành những món hàng thì cũng không ai thèm mua họ.
- Suy nghĩ của bản thân:
+ Nhận thấy số phận bất hạnh, bi thảm của người nông dân dưới chế độ Pháp thuộc.
+ Cảm thông, xót xa cho số phận những người dân nghèo trong tình thế tiến thoái lưỡng nan, về quê chẳng đặng, ở lại cũng không xong.
Giải thích:
Cách dùng từ “đáng giá”, “bán đắt”, “bán rẻ” biến con người thành hàng hóa → tố cáo xã hội tàn nhẫn và gợi niềm xót xa về số phận người nghèo.
- Tiểu thuyết là tác phẩm tự sự quy mô lớn, phản ánh hiện thực rộng lớn với nội dung đa dạng, chú trọng đến đời tư và số phận cá nhân.
- Nội dung của tiểu thuyết thường là chủ đề hư cấu hoặc bán hư cấu; bức tranh cuộc sống trong những cuốn tiểu thuyết văn học được phác hoạ rõ ràng, phức tạp và gần gũi hơn rất nhiều do câu từ phong phú và không bị giới hạn.
- Cốt truyện: Đây là phần nội dung bao gồm các nhân vật đã được thiết kế và xác định trước. Với mục tiêu trình bày mạch truyện và các điểm cảm xúc của nhân vật, cốt truyện giúp dẫn dắt người đọc thấu hiểu nội dung cuốn tiểu thuyết.
- Nhân vật trong tiểu thuyết thường được thể hiện qua hình dáng, cử chỉ, hành động, ngôn ngữ, suy nghĩ của chính nhân vật; qua nhận xét của người kể chuyện và các nhân vật khác…
Một số link tham khảo:
Danh sách bình luận