Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Trên mạng xã hội, mỗi người là một ông bầu của chính mình trong cuộc xây dựng cho mình một hình ảnh cá nhân. Chúng ta đã trở nên kỳ quặc mà không hề biết. Hãy hình dung cách đây mười năm, trong một buổi họp lớp, một người bỗng nhiên liên tiếp quẳng ảnh con cái, ảnh dã ngoại công ty, ảnh con mèo, ảnh bữa nhậu, ảnh lái ô tô, ảnh hai bàn chân mình, ảnh mình trong buồng tắm lên bàn – chắc hẳn người đó sẽ nhận được những ánh mắt ái ngại (…)
Chiếc smartphone đã trở thành một ô cửa nhỏ dẫn người ta thoát khỏi sự buồn chán của bản thân, và cái rung nhẹ báo tin có thông báo mới của nó bao giờ cũng đầy hứa hẹn. Nhưng càng kết nối, càng online, thì cái đám đông rộn ràng kia lại càng làm chúng ta cô đơn hơn. Chỗ này một cái like, chỗ kia một cái mặt cười, khắp nơi là những câu nói cụt lủn, phần lớn các tương tác trên mạng hời hợt và vội vã. Càng bận rộn để giao tiếp nhiều thì chúng ta lại càng không có gì để nói trong mỗi giao tiếp. Ngược với cảm giác đầy đặn, được bồi đắp khi chúng ta đứng trước thiên nhiên hay một tác phẩm nghệ thuật lớn, trên mạng xã hội ta bị xáo trộn, bứt rứt, và ghen tị với cuộc sống của người khác như một người đói khát nhìn một bữa tiệc linh đình qua cửa sổ mà không thể bỏ đi. Đêm khuya, khi các chấm xanh trên danh sách friend dần dần tắt, người ta cuộn lên cuộn xuống cái news feed để hòng tìm một status bị bỏ sót, một cứu rỗi kéo dài vài giây, một cái nhìn qua lỗ khóa vào cuộc sống của một người xa lạ, để làm tê liệt cảm giác trống rỗng
(Trích Bức xúc không làm ta vô can, Đặng Hoàng Giang, tr.76 77, NXB Hội Nhà văn, 2016)
Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên?
Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên?
Xác định mục đích chính của đoạn văn: kể chuyện, miêu tả hay bày tỏ quan điểm?
Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích là: nghị luận
Giải thích:
Đoạn trích nêu quan điểm, phân tích và đánh giá về tác động của smartphone và mạng xã hội đối với con người.
Phương thức biểu đạt là phương thức chủ yếu được dùng để bàn bạc phải trái, đúng sai nhằm bộc lộ rõ chủ kiến, thái độ của người nói, người viết rồi dẫn dắt, thuyết phục người khác đồng tình với ý kiến của mình.
Link tham khảo: Các phương thức biểu đạt trong văn bản
Đoạn trích trên bàn về ảnh hưởng của mạng xã hội đến đời sống tinh thần hay vật chất?
Đoạn trích trên bàn về ảnh hưởng của mạng xã hội đến đời sống tinh thần hay vật chất?
Xem nội dung tác giả tập trung bàn về khía cạnh nào của đời sống.
Đoạn trích bàn về ảnh hưởng của mạng xã hội đến đời sống tinh thần của con người.
Giải thích:
Tác giả nói đến cảm giác cô đơn, trống rỗng, ghen tị, bứt rứt… đều là trạng thái tâm lý, tinh thần.
- Văn nghị luận là thể loại văn được viết ra nhằm xác lập cho người đọc, người nghe một tư tưởng, tưởng tượng nào đó đối với các sự việc, hiện tượng trong đời sống hay trong văn học bằng các lập luận
- Mục đích của văn bản nghị luận là để thuyết phục người đọc, người nghe về ý kiến, quan điểm của người viết trước một vấn đề đời sống hoặc văn học.
- Nội dung chính của văn bản nghị luận là ý kiến, quan điểm mà người viết muốn thuyết phục người đọc.
- Mọi vấn đề của đời sống xã hội, văn học, nghệ thuật, khoa học,… đều có thể được nêu ra để bàn trong văn bản nghị luận.
- Trong văn bản nghị luận, phương thức biểu đạt chính là nghị luận
Link tham khảo: Văn bản nghị luận là gì? Các yếu tố cơ bản trong văn bản nghị luận
Theo tác giả, chiếc smartphone đem đến cho con người những lợi ích và tồn tại gì?
Theo tác giả, chiếc smartphone đem đến cho con người những lợi ích và tồn tại gì?
Tìm các chi tiết thể hiện mặt tích cực và tiêu cực.
Chú ý phần đầu đoạn (từ “Chiếc smartphone…” đến “đầy hứa hẹn”) để tìm ý nói về lợi ích.
Quan sát phần còn lại của đoạn (từ “Nhưng càng kết nối…” đến hết) để tìm các ý nói về tác động tiêu cực.
- Lợi ích: thoải mái chia sẻ cuộc sống cá nhân.
- Tồn tại:
+ Càng kết nối, càng online thì con người càng cô đơn hơn.
+ Sự tương tác hời hợt và vội vã trên mạng xã hội làm con người thấy trống vắng, không tìm được cảm giác quan tâm thật sự.
+ Sự hạn chế trong giao tiếp vì thời gian dành cho cuộc sống ảo quá nhiều.
+ Sự so sánh, đố kị khi nhìn ngắm cuộc sống trên mạng xã hội dẫn đến cảm giác bứt rứt, xáo trộn, ghen tị với cuộc sống của người khác.
=> Cuộc sống ảo trên mạng xã hội chi phối làm cho con người dường như tê liệt trong cuộc sống thực tế. Con người chạy trốn bản thân mình, sống cuộc sống trong đám đông hỗn loạn trên mạng xã hội.
Giải thích:
Smartphone giúp con người thoát khỏi buồn chán và tạo cảm giác hứng thú khi nhận thông báo mới.
Tuy nhiên, nó cũng khiến con người cô đơn hơn vì các tương tác trên mạng hời hợt, dễ gây so sánh, ghen tị và cảm giác trống rỗng.
=> Tác giả cho thấy smartphone vừa mang lại kết nối bề mặt, vừa tiềm ẩn nguy cơ làm nghèo đời sống tinh thần.
- Văn nghị luận là thể loại văn được viết ra nhằm xác lập cho người đọc, người nghe một tư tưởng, tưởng tượng nào đó đối với các sự việc, hiện tượng trong đời sống hay trong văn học bằng các lập luận
- Trong văn bản nghị luận, bên cạnh ý kiến lớn (quan điểm chính mà người viết muốn thuyết phục người đọc), còn có những ý kiến nhỏ nêu ra để bổ trợ cho ý kiến lớn. Mối quan hệ giữa ý kiến lớn, ý kiến nhỏ, lí lẽ và bằng chứng trong văn bản nghị luận được thể hiện qua sơ đồ sau:
Link tham khảo: Văn bản nghị luận là gì? Các yếu tố cơ bản trong văn bản nghị luận
Tại sao tác giả cho rằng, những trải nghiệm trên mạng xã hội sẽ “ngược với cảm giác đầy đặn, được bồi đắp khi chúng ta đứng trước thiên nhiên hay một tác phẩm nghệ thuật lớn”?
Tại sao tác giả cho rằng, những trải nghiệm trên mạng xã hội sẽ “ngược với cảm giác đầy đặn, được bồi đắp khi chúng ta đứng trước thiên nhiên hay một tác phẩm nghệ thuật lớn”?
So sánh hai trạng thái mà tác giả đặt cạnh nhau.
Vì:
- Khi đứng trước thiên nhiên hay một tác phẩm nghệ thuật lớn, con người được tiếp nhận, thẩm thấu những cái hay, cái đẹp của tự nhiên và nghệ thuật. Chính điều đó giúp cho tâm hồn con người được thanh lọc, cảm thấy thảnh thơi, thêm yêu cái đẹp và yêu cuộc sống.
- Những trải nghiệm trên mạng xã hội chỉ là cuộc sống ảo; thông tin xô bồ.
- Những trải nghiệm trên mạng xã hội không cho ta những cảm giác trên mà chỉ đem đến cho ta sự bứt rứt, xáo trộn, ghen tị với cuộc sống của người khác, làm ta trở nên nhỏ nhen, thấy mình bất hạnh, thiếu thốn. Trong một thế giới ảo hỗn độn ấy, con người không tìm thấy sự sẻ chia, quan tâm thật sự mà chỉ là sự tương tác hời hợt giữa những người xa lạ. Chính vì vậy, càng đi sâu vào cuộc sống ảo, con người càng cảm thấy thiếu thốn, trống trải, cô đơn mà không bao giờ có được cảm giác “đầy đặn” như khi đứng trước thiên nhiên hay một tác phẩm nghệ thuật lớn.
Giải thích:
Tác giả cho rằng trải nghiệm trên mạng xã hội “ngược với cảm giác đầy đặn” vì:
- Thiên nhiên và nghệ thuật giúp con người được bồi đắp tâm hồn, cảm thấy thanh thản, giàu cảm xúc.
- Mạng xã hội lại tạo ra sự xô bồ, so sánh, ghen tị và trống rỗng.
- Những tương tác trên mạng thiếu chiều sâu, không mang lại giá trị tinh thần bền vững.
=> Vì vậy, thay vì “đầy đặn”, con người dễ rơi vào cảm giác thiếu hụt và cô đơn.
- Văn nghị luận là thể loại văn được viết ra nhằm xác lập cho người đọc, người nghe một tư tưởng, tưởng tượng nào đó đối với các sự việc, hiện tượng trong đời sống hay trong văn học bằng các lập luận
- Trong văn bản nghị luận, bên cạnh ý kiến lớn (quan điểm chính mà người viết muốn thuyết phục người đọc), còn có những ý kiến nhỏ nêu ra để bổ trợ cho ý kiến lớn. Mối quan hệ giữa ý kiến lớn, ý kiến nhỏ, lí lẽ và bằng chứng trong văn bản nghị luận được thể hiện qua sơ đồ sau:
Link tham khảo: Văn bản nghị luận là gì? Các yếu tố cơ bản trong văn bản nghị luận
Bài học được rút ra trong đoạn trích trên là gì?
Bài học được rút ra trong đoạn trích trên là gì?
Từ nội dung, từ vấn đề mà tác giả bàn luận rút ra bài học phù hợp
Bài học:
- Đừng tự mình chạy trốn bản thân, đừng rơi vào thế giới hỗn độn của mạng xã hội.
- Bình tâm hơn giữa đời thực
Giải thích:
Đoạn trích gửi đến người đọc bài học:
- Cần tỉnh táo khi sử dụng smartphone và mạng xã hội, không để bản thân lệ thuộc vào thế giới ảo.
- Biết cân bằng giữa đời sống online và đời sống thực tế.
=> Con người chỉ thực sự bớt cô đơn khi xây dựng những giá trị và mối quan hệ thật trong cuộc sống.
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gì?
Danh sách bình luận