Đề bài

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

BÍ MẬT LÂU ĐÀI CỔ SHOSCOMBE

(Lược trích một phần: Một hôm, Mason, một huấn luyện viên ngựa ở công viên Shoscombe đến tìm Holmes nhờ giúp đỡ. Chủ của ông là Robert, người có đam mê đua ngựa, sống nhờ trong lâu đài cổ Shoscombe của người chị gái - phu nhân Phalder. Phu nhân rất thương em trai, ngày ngày khi đi dạo, phu nhân sẽ ghé để thăm ngựa và động viên em. Robert đặt cược tất cả gia tài vào con Hoàng tử, thậm chí cắm cả lâu đài Shoscombe cho các chủ nợ Do Thái. Khoảng 1 tuần nay phu nhân không ghé thăm chuồng ngựa dù thỉnh thoảng bà vẫn đi dạo trên xe ngựa, Robert cáu gắt dẫn con chó giống quý hiếm của chị tới cho lão Barnes, chủ quán ăn “Con Rồng Xanh” . Đêm đêm lão còn xuống hầm mộ gần lâu đài hàng tiếng đồng hồ. Qua theo dõi, Mason còn thấy trong hầm mộ có bộ xương khô. Holmes và cộng sự đã tới Shoscombe, trọ và tìm cách tiếp cận lão Barnes)

Sau khi ông chủ quán rời chúng tôi, Holmes nói với tôi:

- Trong tay chúng ta chỉ có vài lá bài, Watson à. Ván bài này không phải dễ chơi đâu. Nhưng trong một hai ngày, chúng ta có thể tìm ra đầu mối. Tôi tin rằng ngài Robert vẫn còn ở Luân Đôn. Tôi đề nghị tối nay chúng ta chui vào vùng cấm địa. Có vài chi tiết tôi muốn rà soát lại.

- Anh có giả thiết rồi à?

- Sơ sơ như vầy, Watson à. Một chuyện đã xảy ra cách đây khoảng tám ngày, làm xáo trộn sinh hoạt tại lâu đài Shoscombe. Chuyện gì à? Này, hãy xét lại người em chấm dứt việc thăm viếng người chị tật nguyền, ông ấy tống khứ con chó mà bà chị cưng. Con chó thuộc quyền sở hữu của bà ấy, Watson! Anh có thấy gì lạ không?

- Thù vặt thôi?

- Có thể. Hoặc là... ờ... tôi lại thấy... Ta hãy nghiên cứu lại tình hình. Từ lúc cãi lộn cứ tạm cho là có đi, mệnh phụ đổi thói quen, ở mãi trong phòng, có ra đi thì không ghé thăm chuồng ngựa nữa, rõ ràng nhất là đâm ra uống rượu. Nào, khớp nhau trăm phần trăm chưa.

- Còn chuyện ở nhà mồ...

- À còn cái nhà mồ dưới đất! Giả thiết rằng... đó là giả thiết động trời rằng... Ngài Robert thanh toán chị ruột mình?

- Chuyện gì động trời vậy?

- Đành rằng, ngài thuộc thế gia vọng tộc. Nhưng trong một đàn cừu, biết đâu lại chẳng có một con chiên ghẻ... Anh có ý kiến gì, Watson?

- Một khi mà anh chọn giả thiết kinh khiếp như vậy thì chuyện gì lại không được? - Tôi định làm một thí nghiệm nhỏ vào ngày mai, Watson à.

Khoảng một hai giờ, chúng tôi đi dạo một vòng và anh xin được chủ quán cho dẫn theo con chó tinh khôn.

- Đây là vùng tử địa - Holmes nói. Khi chúng tôi tới trước cái cổng hai lớp song sắt có gắn huy hiệu của một dòng họ quý tộc. - Ông Barnes có cho biết, khoảng 12 giờ, bà mệnh phụ sẽ dùng ngựa đi dạo, và khi tới cổng, xe phải chạy chậm để chờ mở cổng. Xe chạy chậm lại, ngựa đi từng bước. Nhờ đó tôi có thể quan sát kỹ người trên xe. Một thiếu phụ trẻ, thân hình đều đặn, tóc vàng, ngồi bên trái. Bên phải là một bà lão, khăn choàng che khuất mặt và tai. Chắc chắn là một bà lão tật nguyền. Khi xe ra đường cái tôi ra hiệu lệnh. Xà ích ngừng xe lại. Tôi hỏi thăm ngài Robert.

Cùng lúc đó, Holmes rời nơi ẩn nấp, thả con chó trung thành ra. Con vật vui mừng, sủa vang, leo lên xe. Trong nháy mắt, nguồn vui cuống cuồng của nó biến thành sự thịnh nộ đằng đằng sát khí, nó muốn xẻ tà áo bà lão.

- Cho chạy, cho chạy - Một giọng cứng cỏi ra lệnh.

Ngựa ăn roi, chiếc xe phóng đi nhanh. Hai chúng tôi còn lại trên lộ.

- Thấy chưa Watson, kế sách của ta tốt đẹp - Holmes nói lớn và cột con chó lại - Nó lầm tưởng là chủ nó, nhưng nó phát hiện người nào khác.

Chó chưa khi nào lầm.

- Tiếng ra lệnh cho xe chạy là tiếng đàn ông - Tôi nói lớn. Ta có thêm một lá bài mạnh trong tay. Nhưng còn phải đổ mồ hôi nữa.

- Đúng thế.

(Lược phần cuối: Holmes và Watson được Ma-sơn bí mật đưa xuống hầm mộ. Holmes phát hiện trong 1 hòm cổ có xác một người mới mất. Vừa lúc đó, Robert đi xuống, biết mọi chuyện đã bại lộ, hắn đành kể hết cho Holmes nghe về cái chết của người chị, hắn không giết bà mà chỉ là giấu nhẹm cái chết của bà vì sợ bọn chủ nợ đến đòi và tịch thu con Hoàng tử. Lão có nhân chứng là hai vợ chồng người nữ hầu của bà chị. Hôm bàn giao vụ việc cho cảnh sát, cuối cùng, Robert thắng giải đua, trả hết nợ nần, lo tang lễ chu đáo cho người chị).

(Theo A-thơ Cô-nan Đoi-lơ, Thám tử Sherlock Holmes, Toàn tập, Tập 2, NXB Hồng Đức, 2019, tr 564-581)

Câu 1

Dựa vào phần lược trích ở đầu văn bản Bí mật lâu đài cổ Shoscombe, hãy xác định địa điểm xảy ra vụ án.

Phương pháp giải

- Đọc phần lược trích đầu văn bản.

- Tìm chi tiết nêu rõ không gian xảy ra sự việc

Lời giải của GV Loigiaihay.com

Vụ án xảy ra ở: lâu đài cổ Shoscombe, gần công viên Shoscombe

Giải thích:

Ngay phần mở đầu nêu: “... sống nhờ trong lâu đài cổ Shoscombe...”, các sự việc như hầm mộ, chuồng ngựa, xe ngựa đi dạo… đều diễn ra quanh khu vực này.

Mở rộng

- Truyện trinh thám là thể loại truyện kể lại quá trình tìm kiếm sự thật về một vụ án. Dựa vào những manh mối ban đầu, người điều tra (thám tử, cảnh sát,…) từng bước khám phá sự thật.

- Về nội dung, truyện phải có:

(1) một vụ việc đã xảy ra và thủ phạm còn giấu mặt

(2) một cuộc điều tra được tiến hành chủ yếu bởi các thám tử và/ hoặc nhân vật bị tình nghi là thủ phạm

- Không gian của truyện trinh thám là không gian hiện trường - nơi xảy ra vụ án

- Thời gian trong truyện trinh thám thường được giới thiệu ở phần đầu tác phẩm với thông tin cụ thể về tháng, năm hay tình huống mà người điều tra tiếp nhận vụ án.

- Cốt truyện của truyện trinh thám xoay quanh quá trình điều tra, làm sáng tỏ vụ án

- Truyện trinh thám thường có những kiểu nhân vật quen thuộc: kẻ gây án giấu mặt, nạn nhân, cảnh sát, thám tử, ... trong đó, nhân vật chính là thám tử.

Một số link tham khảo:

Truyện trinh thám là gì? Không gian, thời gian, cốt truyện, chi tiết bí ẩn trong truyện trinh thám

Hệ thống nhân vật, lời kể, lời đối thoại, độc thoại nội tâm trong truyện trinh thám

---

Xem thêm các câu hỏi cùng đoạn

Câu 2

Đặc điểm hệ thống nhân vật của thể loại truyện trinh thám được thể hiện như thế nào trong văn bản Bí mật lâu đài cổ shoscombe?

Phương pháp giải

- Nhận diện các kiểu nhân vật đặc trưng của truyện trinh thám.

- Xác định vai trò từng nhân vật trong truyện.

Lời giải của GV Loigiaihay.com

Đặc điểm hệ thống nhân vật của thể loại truyện trinh thám:

- Có các nhân vật đặc trưng của truyện trinh thám: thám tử Holmes, người báo án là Mason, nghi phạm là Robert.

- Trong đó, nhân vật chính là thám tử Sherlock Holmes.

Giải thích:

Truyện trinh thám thường có: người phá án – người kể chuyện – nghi phạm – nhân chứng => Holmes giữ vai trò trung tâm, dẫn dắt quá trình điều tra.

Mở rộng

- Truyện trinh thám là thể loại truyện kể lại quá trình tìm kiếm sự thật về một vụ án. Dựa vào những manh mối ban đầu, người điều tra (thám tử, cảnh sát,…) từng bước khám phá sự thật.

- Truyện trinh thám thường có những kiểu nhân vật quen thuộc: kẻ gây án giấu mặt, nạn nhân, cảnh sát, thám tử, ... trong đó, nhân vật chính là thám tử (chuyên nghiệp hoặc nghiệp dư) - người có kĩ thuật điều tra vượt trội, đồng thời có khả năng quan sát tinh tường, khả năng phân tích, suy luận, đánh giá sắc bén.

Một số link tham khảo:

Truyện trinh thám là gì? Không gian, thời gian, cốt truyện, chi tiết bí ẩn trong truyện trinh thám

Hệ thống nhân vật, lời kể, lời đối thoại, độc thoại nội tâm trong truyện trinh thám

---

Câu 3

Trong văn bản, dựa vào đâu mà Holmes phán đoán người đi dạo hàng ngày trên xe ngựa không phải là phu nhân Phalder? Bằng cách nào Holmes đã phát hiện ra chân tướng sự việc? Qua đó, em thấy được những năng lực nào của Holmes?

Phương pháp giải

- Tìm những chi tiết khiến Holmes nghi ngờ.

- Xác định hành động kiểm chứng của Holmes.

- Rút ra năng lực của nhân vật.

Lời giải của GV Loigiaihay.com

- Holmes phán đoán dựa vào các chi tiết sau trong lời kể của Mason:

+ Người em chấm dứt việc thăm viếng người chị tật nguyền, ông ấy tống khứ con chó mà bà chị cưng. Con chó thuộc quyền sở hữu của bà ấy.

+ Mệnh phụ đổi thói quen, ở mãi trong phòng, có ra đi thì không ghé thăm chuồng ngựa nữa, đâm ra uống rượu.

- Để phát hiện ra chân tướng sự việc, Holmes đã dùng cách sau: Holmes mượn con chó của lâu đài chặn xe ngựa chở phu nhân đi dạo và kiểm chứng người ngồi trong xe không phải chủ nhân của nó. Kẻ giả danh phu nhân đã phải lên tiếng để ra lệnh cho xe chạy.

- Qua đó, em thấy được những năng lực của Holmes: Là người có óc phán đoán, suy luận rất lo-gíc; Là người rất thông minh.

Giải thích:

- Con chó “chưa khi nào lầm” => chi tiết then chốt.

- Giọng ra lệnh “cứng cỏi” là giọng đàn ông => càng củng cố nghi ngờ.

Mở rộng

- Truyện trinh thám là thể loại truyện kể lại quá trình tìm kiếm sự thật về một vụ án. Dựa vào những manh mối ban đầu, người điều tra (thám tử, cảnh sát,…) từng bước khám phá sự thật.

- Chi tiết trong truyện trinh thám là loại chi tiết gắn với các tình huống có tác dụng gợi mở phán đoán đối với hoạt động điều tra. Mỗi chi tiết ấy như một bằng chứng hoặc một manh mối quan trọng trong quá trình điều tra.

- Truyện trinh thám có những chi tiết thể hiện sự bí ẩn, li kì của vụ án và những bất ngờ của cuộc điều tra. Những chi tiết về khung cảnh, không gian, thời gian xảy ra sự việc; chân dung, cử chỉ, hành động, lời nói, ... của nhân vật thường có dấu hiệu của bằng chứng hoặc manh mối quan trọng trong quá trình điều tra.

Một số link tham khảo:

Truyện trinh thám là gì? Không gian, thời gian, cốt truyện, chi tiết bí ẩn trong truyện trinh thám

Hệ thống nhân vật, lời kể, lời đối thoại, độc thoại nội tâm trong truyện trinh thám

---

Câu 4

Em hiểu câu nói: Nhưng trong một đàn cừu, biết đâu lại chẳng có một con chiên ghẻ như thế nào?

Phương pháp giải

- Giải thích nghĩa hình ảnh ẩn dụ.

- Liên hệ ngữ cảnh truyện.

Lời giải của GV Loigiaihay.com

Câu nói Nhưng trong một đàn cừu, biết đâu lại chẳng có một con chiên ghẻ được hiểu là:

- Đây là câu nói của Holmes với người cộng sự khi nhắc đến Robert - nghi can trong vụ việc ông đang giải quyết.

+ Robert dù thuộc dòng dõi quý tộc cao quý, nhưng vẫn có thể chính là kẻ dám làm ra những chuyện xấu xa.

+ Qua đó thể hiện sự phán đoán tinh nhạy, sự suy luận rất lo-gíc và mắt nhìn người đầy kinh nghiệm của Holmes.

Giải thích:

Holmes nói câu này khi nghi ngờ Robert => Thể hiện quan điểm: phải nhìn vào hành vi, không nhìn vào danh tiếng

Mở rộng

- Truyện trinh thám là thể loại truyện kể lại quá trình tìm kiếm sự thật về một vụ án. Dựa vào những manh mối ban đầu, người điều tra (thám tử, cảnh sát,…) từng bước khám phá sự thật.

- Chi tiết trong truyện trinh thám là loại chi tiết gắn với các tình huống có tác dụng gợi mở phán đoán đối với hoạt động điều tra. Mỗi chi tiết ấy như một bằng chứng hoặc một manh mối quan trọng trong quá trình điều tra.

- Truyện trinh thám có những chi tiết thể hiện sự bí ẩn, li kì của vụ án và những bất ngờ của cuộc điều tra. Những chi tiết về khung cảnh, không gian, thời gian xảy ra sự việc; chân dung, cử chỉ, hành động, lời nói, ... của nhân vật thường có dấu hiệu của bằng chứng hoặc manh mối quan trọng trong quá trình điều tra.

Một số link tham khảo:

Truyện trinh thám là gì? Không gian, thời gian, cốt truyện, chi tiết bí ẩn trong truyện trinh thám

Hệ thống nhân vật, lời kể, lời đối thoại, độc thoại nội tâm trong truyện trinh thám

---

Câu 5

Trong cuộc sống, đôi khi có những sự thật bị che giấu, để tìm ra sự thật, chúng ta cần có những phẩm chất gì?

Phương pháp giải

- Rút ra từ cách Holmes tìm sự thật.

- Liên hệ thực tế.

Lời giải của GV Loigiaihay.com

Trong cuộc sống, đôi khi có những sự thật bị che giấu, để tìm ra sự thật, chúng ta cần có những phẩm chất:

- Có lòng trung thực, tôn trọng sự thật và khao khát tìm kiếm sự thật;

- Có lòng dũng cảm, dám đối mặt với thử thách khó khăn để tìm ra sự thật; đối diện với sự thật.

- Không vì vật chất, tình cảm hay sự đe doạ mà che giấu sự thật, bao biện sự dối trá.

- Biết nhờ đến sự giúp đỡ của mọi người xung quanh, thậm chí là cảnh sát.

- Cần có óc phán đoán, suy luận lo-gíc, có căn cứ...

Giải thích:

Holmes không tin vào bề ngoài mà kiểm chứng bằng hành động cụ thể (dùng con chó). Điều này cho thấy giá trị của tư duy tỉnh táo.

---