Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
QUÊ CỦA MẸ…
Tôi cùng mẹ trở về thăm quê ngoại
Nơi tuổi thơ mẹ lặn lội cơ hàn
Nơi ngoại tôi cứ mỗi vụ đông tàn
Tay cước đỏ, nơi đồng sâu cấy lúa.
Ở nơi đó, những ngày mẹ còn nhỏ
Đuổi bắt ve, nắng cháy những trưa hè
Bị ngoại mắng, đòn roi mẹ chẳng sợ
Vẫn đầu trần, chân sáo chạy khắp thôn
Mẹ lớn lên… rồi bôn ba xuôi ngược
Xa quê nghèo, cũng rất ít về thăm
Nhưng trong tim ký ức những tháng năm
Quê hương đó - in sâu trong tiềm thức.
(Nguyễn Khánh Châu, Văn học và tuổi trẻ- NXB Giáo dục Việt Nam)
Văn bản trên làm theo thể thơ gì?
Văn bản trên làm theo thể thơ gì?
- Đếm số tiếng trong mỗi dòng.
- Quan sát số câu trong mỗi khổ.
- Xem cách gieo vần.
Thể thơ tám chữ
Giải thích:
Mỗi dòng có 8 tiếng; mỗi khổ có 4 câu (có thể chia khổ hoặc không chia khổ), số câu trong bài không hạn chế. Ngắt nhịp linh hoạt. Gieo vần chân liền: “hàn-tàn”, “thăm-năm”
- Thơ tám chữ là thể thơ trong đó mỗi dòng thơ có tám chữ (tiếng), thường được sử dụng để diễn đạt tình cảm, miêu tả cảnh vật, hoặc kể chuyện, mang tính nhạc và dễ nhớ.
- Đặc điểm thơ tám chữ:
+ Mỗi dòng thơ có 8 chữ.
+ Không giới hạn số câu trong một bài thơ.
+ Thường gieo vần chân (vần ở cuối câu), nhưng cũng có thể gieo vần ở các vị trí khác trong câu.
+ Nhịp điệu có thể thay đổi, đa dạng, nhưng thường có nhịp 3/3/2, hoặc 4/4
Một số link tham khảo:
Hãy chỉ ra hai hình ảnh thiên nhiên xuất hiện trong bài thơ.
Hãy chỉ ra hai hình ảnh thiên nhiên xuất hiện trong bài thơ.
Tìm những hình ảnh thuộc về cảnh vật tự nhiên (không phải con người).
Hai hình ảnh thiên nhiên: Nắng cháy những trưa hè, đồng sâu…
Giải thích:
- “Nắng cháy những trưa hè” → gợi cái nóng mùa hè nơi quê.
- “Đồng sâu cấy lúa” → hình ảnh ruộng đồng nông thôn.
=> Đều là hình ảnh thiên nhiên gắn với làng quê.
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Nêu chủ đề của bài thơ.
Nêu chủ đề của bài thơ.
- Xác định đối tượng trung tâm (quê của mẹ).
- Xác định cảm xúc bao trùm.
Chủ đề bài thơ: Tình yêu quê hương, nơi gắn liền với kí ức tuổi thơ của người mẹ.
Giải thích:
Căn cứ để xác định chủ đề: Hình ảnh quê hương với những hình ảnh cụ thể như đồng sâu cấy lúa, nơi tuổi thơ mẹ, những kỷ niệm ngọt ngào…
- Chủ đề là vấn đề chính hoặc ý tưởng trung tâm mà một tác phẩm văn học, nghệ thuật, hoặc bài viết muốn truyền tải đến người đọc hoặc người xem.
- Chủ đề thường phản ánh những suy nghĩ, cảm xúc, và quan điểm của tác giả về một vấn đề cụ thể trong cuộc sống hoặc xã hội.
- Để xác định chủ đề, thường phải trả lời câu hỏi: Vấn đề cơ bản mà tác phẩm nêu lên là gì? Cần phải hiểu rõ nội dung mới xác định đúng chủ đề của bài.
Link tham khảo: Chủ đề và cách xác định chủ đề
Xác định và phân tích biện pháp tu từ hoán dụ trong câu thơ “Vẫn đầu trần, chân sáo chạy khắp thôn.”
Xác định và phân tích biện pháp tu từ hoán dụ trong câu thơ “Vẫn đầu trần, chân sáo chạy khắp thôn.”
- Xác định hình ảnh mang tính thay thế.
- Xem nó thay thế cho điều gì.
- Hoán dụ được thể hiện qua hình ảnh “đầu trần” và “chân sáo”.
- Tác dụng:
+ Làm tăng sức gợi hình, gợi cảm, sức hấp dẫn cho lời thơ.
+ “Đầu trần” là hoán dụ chỉ hình ảnh người mẹ lúc nhỏ hồn nhiên, tự do tung tăng chơi đùa; “Chân sáo” là hoán dụ cho sự nhí nhảnh vô tư, vui vẻ của tuổi thơ, không bị hạn chế bởi bất kỳ điều gì.
Giải thích:
Không nói trực tiếp “mẹ hồn nhiên, vui tươi” mà dùng hình ảnh cụ thể thay thế => Tăng sức gợi hình, gợi cảm cho câu thơ.
- Hoán dụ là biện pháp tu từ dùng từ ngữ vốn chỉ sự vật, hiện tượng này để gọi tên sự vật, hiện tượng khác có mối quan hệ tương cận (gần nhau) nhằm tăng khả năng gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt
- Có 4 loại hoán dụ:
+ Lấy một bộ phận thay thế cho toàn thể
+ Lấy vật chứa thay cho vật bị chứa
+ Lấy dấu hiệu thay cho vật mang dấu hiệu
+ Lấy cái cụ thể thay cho cái trừu tượng
Một số link tham khảo:
Từ bài thơ, em rút ra được bài học gì về giá trị của quê hương trong cuộc sống của mỗi người.
Từ bài thơ, em rút ra được bài học gì về giá trị của quê hương trong cuộc sống của mỗi người.
- Rút ra từ nội dung bài thơ.
- Liên hệ thực tế.
Dù có đi đâu xa, trải qua bao thăng trầm thì quê hương vẫn là nơi chúng ta trở về, là nơi bình yên nhất. Quê hương nơi lưu giữ những kỷ niệm đẹp, là nguồn động lực của mỗi người trong cuộc sống. Quê hương luôn có một vị trí đặc biệt trong tim mỗi người…
Giải thích:
Câu thơ: “Quê hương đó – in sâu trong tiềm thức” khẳng định giá trị bền vững của quê hương trong đời sống tinh thần.
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gì?
Danh sách bình luận