Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
VẾT NỨT VÀ CON KIẾN
Khi ngồi ở bậc thềm trước nhà, tôi nhìn thấy một con kiến đang tha chiếc lá trên lưng. Chiếc lá lớn hơn con kiến gấp nhiều lần.
Bò được một lúc, con kiến chạm phải một vết nứt khá lớn trên nền xi măng. Nó dừng lại giây lát. Tôi tưởng con kiến hoặc là quay lại, hoặc là sẽ một mình bò qua vết nứt đó. Nhưng không, con kiến đặt chiếc lá ngang qua vết nứt trước, sau đó đến lượt nó vượt qua bằng cách vượt lên trên chiếc lá. Đến bờ bên kia, con kiến lại tha chiếc lá và tiếp tục cuộc hành trình.
Hình ảnh đó bất chợt làm tôi nghĩ rằng tại sao mình không thể học loài kiến nhỏ bé kia, biến những trở ngại, khó khăn của ngày hôm nay thành hành trang quý giá cho ngày mai tươi sáng hơn!
(Theo Hạt giống tâm hồn, t5)
Câu chuyện trên được kể theo ngôi thứ mấy?
Câu chuyện trên được kể theo ngôi thứ mấy?
Chú ý lời của người kể chuyện
Tìm đại từ xưng hô trong văn bản: “tôi” / “chúng tôi” hay người kể giấu mặt
Truyện kể ngôi thứ nhất
Giải thích:
Văn bản xuất hiện đại từ “tôi”: “Khi ngồi ở bậc thềm trước nhà, tôi nhìn thấy…” => Người kể chuyện xưng “tôi”, trực tiếp kể lại sự việc mình chứng kiến
Mở rộng:
Ngôi kể thứ nhất, khi tự xưng “tôi”, người kể có thể trực tiếp kể ra những gì mình nghe, mình thấy, mình trải qua, có thể trực tiếp nói ra những cảm tưởng, ý nghĩ của mình.
Link tham khảo: Ngôi kể và tác dụng của việc thay đổi ngôi kể
Nhân vật chính trong truyện là?
Nhân vật chính trong truyện là?
Xác định nhân vật xuất hiện xuyên suốt văn bản.
Nhân vật gắn với chuỗi hành động trung tâm của câu chuyện
Nhân vật chính trong truyện là: Con kiến
Giải thích:
Con kiến là đối tượng được miêu tả liên tục: tha lá, gặp vết nứt, tìm cách vượt qua.
Mọi suy ngẫm, bài học đều bắt nguồn từ hành động của con kiến.
Mở rộng:
- Truyện ngụ ngôn là những truyện kể ngắn gọn, hàm súc, bằng văn xuôi hoặc văn vần. Truyện thường đưa ra bài học về cách nhìn sự việc, cách ứng xử của con người trong cuộc sống.
- Nhân vật trong truyện ngụ ngôn có thể là loài vật, đồ vật, cây cối hoặc con người. Các nhân vật hầu như không có tên riêng, thường được người kể chuyện gọi bằng danh từ chung như: rùa, thỏ, sói, cừu, cây sậy, thầy bói, bác nông dân,… Từ suy nghĩ, hành động, lời nói của nhân vật ngụ ngôn, người nghe, người đọc có thể rút ra những bài học sâu sắc.
Link tham khảo:
Chi tiết: “Con kiến đặt chiếc lá ngang qua vết nứt trước, sau đó đến lượt nó vượt qua bằng cách bò lên trên chiếc lá. Đến bờ bên kia, con kiến lại tha chiếc lá và tiếp tục cuộc hành trình” thể hiện đức tính gì?
Chi tiết: “Con kiến đặt chiếc lá ngang qua vết nứt trước, sau đó đến lượt nó vượt qua bằng cách bò lên trên chiếc lá. Đến bờ bên kia, con kiến lại tha chiếc lá và tiếp tục cuộc hành trình” thể hiện đức tính gì?
Xác định hành động cụ thể của nhân vật trong chi tiết.
Liên hệ hành động với phẩm chất, đức tính phù hợp.
Thể hiện đức tính kiên trì
Giải thích:
- Con kiến không bỏ cuộc khi gặp vết nứt.
- Nó tìm cách khắc phục trở ngại bằng chiếc lá và tiếp tục hành trình.
=> Hành động cho thấy sự bền bỉ, không nản lòng trước khó khăn.
Mở rộng:
- Truyện ngụ ngôn là những truyện kể ngắn gọn, hàm súc, bằng văn xuôi hoặc văn vần. Truyện thường đưa ra bài học về cách nhìn sự việc, cách ứng xử của con người trong cuộc sống.
- Đề tài trong truyện ngụ ngôn thường là những vấn đề đạo đức hay những cách ứng xử trong cuộc sống.
- Nhân vật trong truyện ngụ ngôn có thể là loài vật, đồ vật, cây cối hoặc con người. Các nhân vật hầu như không có tên riêng, thường được người kể chuyện gọi bằng danh từ chung như: rùa, thỏ, sói, cừu, cây sậy, thầy bói, bác nông dân,… Từ suy nghĩ, hành động, lời nói của nhân vật ngụ ngôn, người nghe, người đọc có thể rút ra những bài học sâu sắc.
Link tham khảo: Thể loại Truyện ngụ ngôn
Em rút ra được bài học gì từ câu chuyện trên?
Em rút ra được bài học gì từ câu chuyện trên?
- Xác định ý nghĩa chung của câu chuyện.
- Liên hệ hành động của con kiến với đời sống con người.
- Rút ra bài học mang tính nhận thức và hành động.
Bài học:
- Trước bất cứ điều gì trong cuộc sống thường ngày, phải kiên trì, nhẫn nại, đối mặt với thử thách, không nên chỉ mới gặp trở ngại đã vội vàng bỏ cuộc.
- Để theo đuổi được mục đích của bản thân, phải luôn nỗ lực, sáng tạo, khắc phục hoàn cảnh.
- Phải biết biến những trở ngại, khó khăn của ngày hôm nay thành cơ hội, thành kinh nghiệm, thành hành trang quý giá cho ngày mai.
Giải thích:
Hình ảnh con kiến vượt “vết nứt” là ẩn dụ cho những thử thách trong cuộc sống => Cách con kiến xử lí khó khăn chính là bài học cho con người.
Em có đồng tình với suy nghĩ của tác giả: “rằng tại sao mình không thể học loài kiến bé nhỏ kia, biến trở ngại, khó khăn của ngày hôm nay thành hành trang quý giá cho ngày mai tươi sáng hơn” không?
Em có đồng tình với suy nghĩ của tác giả: “rằng tại sao mình không thể học loài kiến bé nhỏ kia, biến trở ngại, khó khăn của ngày hôm nay thành hành trang quý giá cho ngày mai tươi sáng hơn” không?
Xác định rõ thái độ: đồng tình hay không đồng tình.
Từ ý nghĩa hình ảnh của truyện, liên hệ thực tế cuộc sống
Đồng tình.
Vì: Trong cuộc sống, con người cũng phải trải qua những khó khăn, thử thách như “vết nứt” mà con kiến bé nhỏ kia gặp phải. Điều quan trọng là trước khó khăn đó, con người ứng xử và vượt qua khó khăn như thế nào. Hình ảnh con kiến đã cho chúng ta một bài học, hãy biến những trở ngại, khó khăn của ngày hôm nay thành trải nghiệm, là hành trang quý giá cho ngày mai để đạt đến thành công, tươi sáng. Ý kiến của tác giả cũng gián tiếp lên tiếng trước một thực trạng, trong cuộc sống, trước những khó khăn, nhiều người còn bi quan, chán nản, bỏ cuộc… đó là thái độ cần thay đổi để vươn lên trong cuộc sống
Giải thích:
- Cuộc sống con người cũng luôn có những “vết nứt” – khó khăn, thử thách.
- Điều quan trọng không phải là tránh né, mà là cách đối diện và vượt qua.
Danh sách bình luận