Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Ý nghĩ người canh đảo
Sẽ chẳng lọt một chấm đen mặt sóng
Chẳng sót qua một bóng xám chân trời
Khi trái tim tôi thức cùng cây súng
Đứng vững vàng trên chóp đảo mù khơi
Đã hiểu biển đến từng con sóng lạ
Thuộc hải đồ như thuộc chỉ lòng tay
Dẫu đảo vắng gió mài lì mặt đá
Quê hương ơi, tôi nguyện sống nơi này!
Bởi nơi này ta gọi là Tổ quốc
Sóng cồn cào nhắc thù giặc khôn nguôi
Một tấc đất nặng đằm hơn núm ruột
Máu ông cha đã thấm đẫm bao đời
Xanh trước mặt là muôn trùng sóng cả
Ấm sau lưng dài vạn dặm đất liền
Trái tim đập giữa nơi đầu ngọn gió
Đón ánh mặt trời, tôi đón đầu tiên!
Nhưng cũng đầu tiên đạn bom nghiền đá bụi
Nếu quân thù chọn hướng biển tràn sang
Sẽ có vạn Chi Lăng từng hẻm núi
Mỗi dặm xanh nghìn thế võ Bạch Đằng...
Hãy vượt sóng kéo mắt rùng nặng cá
Chạm súng cùng mũi đảo kết trùng vây
Cho muôn dặm đất liền ta yên ả
Hỡi những lá buồm so cánh với chim bay!
(Nguyễn Văn Chương, in trong Tổng tập Nhà văn Quân đội, Kỉ yếu tác phẩm tập 1, NXB Văn học, 2023)
Chú thích:
- Nguyễn Văn Chương (1945 - 2023), quê ở Phú Xuyên, Hà Nội. Ông còn có bút danh Thục Chương, Thôn Trang, từng gia nhập quân ngũ và có nhiều cống hiến trong lĩnh vực văn hoá, nghệ thuật. Ông là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, được trao nhiều giải thưởng về thơ ca.
- Ông quan niệm: “Thơ ca là sự giãi bày, một chút tâm tình, tâm sự. Thơ ca không nên rắc rối”, vì như thế mới tìm đến với sự đồng cảm, đồng điệu.
Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?
Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?
Đếm số chữ trong mỗi dòng thơ
Quan sát cách ngắt nhịp, gieo vần
Đối chiếu với đặc điểm các thể thơ quen thuộc
Thể thơ tự do
Giải thích:
Các dòng thơ không đều số chữ
Vần điệu, nhịp thơ linh hoạt, không gò bó theo khuôn mẫu cố định
Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.
Link tham khảo: Thể thơ tự do
Em hiểu như thế nào về hình ảnh “một chấm đen mặt sóng” và “một bóng xám chân trời” trong khổ thơ thứ nhất?
Em hiểu như thế nào về hình ảnh “một chấm đen mặt sóng” và “một bóng xám chân trời” trong khổ thơ thứ nhất?
- Xác định vị trí hình ảnh: khổ thơ thứ nhất
- Hiểu theo nghĩa tả thực kết hợp biểu tượng
- Liên hệ với nhiệm vụ người lính canh đảo
Hình ảnh “một chấm đen mặt sóng” và “một bóng xám chân trời” chỉ những dấu hiệu rất nhỏ, rất xa trên biển, chúng tượng trưng cho mọi nguy cơ xâm phạm chủ quyền
Giải thích:
Hình ảnh cho thấy người lính canh đảo luôn cảnh giác cao độ, dù là tín hiệu nhỏ nhất cũng không thể bỏ qua
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Ghi lại những địa danh lịch sử được người lính canh đảo nhắc đến. Nêu ý nghĩa của việc xuất hiện những địa danh đó.
Ghi lại những địa danh lịch sử được người lính canh đảo nhắc đến. Nêu ý nghĩa của việc xuất hiện những địa danh đó.
Đọc kĩ khổ thơ có yếu tố lịch sử – truyền thống
Ghi lại tên địa danh cụ thể
- Địa danh lịch sử được nhắc đến: Chi Lăng, Bạch Đằng
- Ý nghĩa:
+ Gợi nhắc đến những chiến công chống ngoại xâm của dân tộc
+ Khẳng định truyền thống bất khuất, anh hùng của Việt Nam
Giải thích:
Việc nhắc các địa danh nhằm nhấn mạnh việc bảo vệ biển đảo là tiếp nối truyền thống giữ nước
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Thơ trữ tình giàu hình ảnh và sức gợi, vì vậy việc phân tích các chi tiết ngôn ngữ như hình ảnh, từ ngữ chọn lọc hay các biện pháp tu từ (ẩn dụ, nhân hoá, hoán dụ, điệp từ...) là vô cùng quan trọng. Những yếu tố này chính là công cụ tạo nên xúc cảm, chiều sâu ý nghĩa và cái đẹp thẩm mỹ cho tác phẩm.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Nhận xét tình cảm tác giả dành cho những người lính canh giữ biển đảo quê hương qua bài thơ?
Nhận xét tình cảm tác giả dành cho những người lính canh giữ biển đảo quê hương qua bài thơ?
Xác định giọng điệu chung của bài thơ
Tìm các từ ngữ thể hiện cảm xúc, thái độ
Tác giả dành cho người lính canh đảo tình cảm trân trọng, yêu thương, đồng thời thể hiện niềm tự hào, cảm phục sâu sắc
Giải thích:
Người lính hiện lên kiên cường, sẵn sàng hi sinh, gắn trái tim cá nhân với vận mệnh Tổ quốc => Tác giả ngợi ca vẻ đẹp cao cả của họ
Những người lính đảo đang ngày đêm “thức cùng cây súng” để bảo vệ từng tấc đất máu thịt của cha ông để lại. Là học sinh, em sẽ làm gì để góp phần vào việc tuyên truyền và bảo vệ chủ quyền biển đảo quê hương?
Những người lính đảo đang ngày đêm “thức cùng cây súng” để bảo vệ từng tấc đất máu thịt của cha ông để lại. Là học sinh, em sẽ làm gì để góp phần vào việc tuyên truyền và bảo vệ chủ quyền biển đảo quê hương?
Từ nội dung của bài thơ, liên hệ thực tế, nêu suy nghĩ của bản thân
Là học sinh, em có thể:
- Tìm hiểu lịch sử, chủ quyền biển đảo Việt Nam
- Tuyên truyền, chia sẻ thông tin đúng đắn
- Học tập tốt để góp phần xây dựng đất nước
- Bày tỏ lòng biết ơn, ủng hộ người lính biển
Giải thích:
Bảo vệ Tổ quốc không chỉ bằng súng đạn, mỗi hành động nhỏ, đúng đắn đều góp phần giữ gìn chủ quyền
Danh sách bình luận