Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
MẠN THUẬT (Bài 5)
Nguyễn Trãi
Sơn thuỷ nhàn chơi phận khó khăn,
Cửa quyền hiểm góc ngại chồn chân.
Say minh nguyệt, trà ba chén,
Thích thanh phong, lều một gian.
Ngỏ của nho, chờ khách đến,
Trồng cây đức, để con ăn.
Được thua phú quý dầu thiên mệnh,
Chen chúc làm chi cho nhọc nhằn?
(Trích Thơ quốc âm Nguyễn Trãi, Bùi Văn Nguyên biên khảo, chú giải, giới thiệu, NXB Giáo dục, 2003, tr.50)
Văn bản trên được viết theo thể thơ nào?
Văn bản trên được viết theo thể thơ nào?
- Vận dụng kiến thức về thể thơ trung đại.
- Nhận diện qua: số câu, số chữ mỗi câu, cách gieo vần, kết cấu.
Thể thơ thất ngôn xen lục ngôn
Giải thích: Bài thơ gồm các câu thơ 7 chữ xen lẫn với các câu thơ 6 chữ
Chỉ ra các hình ảnh thiên nhiên xuất hiện trong văn bản.
Chỉ ra các hình ảnh thiên nhiên xuất hiện trong văn bản.
- Đọc kĩ văn bản.
- Xác định các từ ngữ chỉ sự vật thuộc về tự nhiên.
Các hình ảnh thiên nhiên xuất hiện trong bài thơ: Sơn thuỷ, minh nguyệt, thanh phong, cây
Giải thích: Những hình ảnh này tạo nên không gian sống thanh nhàn, khoáng đạt, gần gũi với thiên nhiên, thể hiện lối sống ẩn dật, thanh cao của tác giả.
Nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ: “Trồng cây đức, để con ăn.”
Nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ: “Trồng cây đức, để con ăn.”
- Xác định biện pháp tu từ.
- Phân tích ý nghĩa biểu đạt của hình ảnh.
- Biện pháp tu từ hoán dụ "cây đức"
- Tác dụng: Tăng sức gợi hình cho câu thơ
+ Diễn tả đầy thuyết phục về bài học đạo đức cần có trong cuộc đời. Đối với tác giả, đạo đức chính là thứ tài sản quý báu cần được các thế hệ đời đời kế thừa, tiếp nối, phát huy
Anh/chị hiểu như thế nào về hai câu thơ cuối?
Được thua phú quý dầu thiên mệnh,
Chen chúc làm chi cho nhọc nhằn?
Anh/chị hiểu như thế nào về hai câu thơ cuối?
Được thua phú quý dầu thiên mệnh,
Chen chúc làm chi cho nhọc nhằn?
- Phân tích nội dung tư tưởng.
- Liên hệ quan niệm sống của nhà Nho.
Hai câu thơ thể hiện quan niệm sống thuận theo tự nhiên, coi nhẹ danh lợi. Nguyễn Trãi cho rằng được hay mất, giàu sang hay nghèo khó đều do thiên mệnh. Vì vậy, con người không nên bon chen, tranh đoạt danh lợi để rồi tự làm khổ mình. Đó là thái độ sống an nhiên, tự tại, giữ gìn nhân cách thanh cao.
Anh/chị hãy nhận xét về vẻ đẹp con người Nguyễn Trãi được thể hiện trong văn bản. (viết đoạn văn 5-7 câu)
Anh/chị hãy nhận xét về vẻ đẹp con người Nguyễn Trãi được thể hiện trong văn bản. (viết đoạn văn 5-7 câu)
- Tổng hợp các chi tiết tiêu biểu.
- Khái quát thành nhận xét về nhân cách, lối sống.
Qua bài thơ “Mạn thuật (Bài 5)”, hiện lên vẻ đẹp của một con người thanh cao, từng trải và giàu nhân cách. Nguyễn Trãi lựa chọn lối sống nhàn tản, hòa mình với thiên nhiên, tránh xa vòng danh lợi chốn quan trường. Ông tìm niềm vui trong trăng sáng, gió mát, trong chén trà thanh đạm, thể hiện tâm hồn khoáng đạt, tự do. Đồng thời, ông đề cao đạo đức và trách nhiệm với thế hệ sau qua quan niệm “trồng cây đức”. Hai câu thơ cuối cho thấy thái độ coi nhẹ phú quý, sống thuận theo thiên mệnh. Tất cả tạo nên hình ảnh một bậc đại nhân vừa trí tuệ, vừa nhân hậu, vừa giữ trọn khí tiết giữa cuộc đời nhiều biến động.
Danh sách bình luận