Đọc bản dịch thơ bài Rằm tháng giêng và thực hiện các yêu cầu:
Rằm xuân lồng lộng trăng soi,
Sông xuân nước lẫn màu trời thêm xuân;
Giữa dòng bàn bạc việc quân,
Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền.
(Xuân Thủy dịch, trong Thơ Hồ Chí Minh, Ngữ văn 7, tập 1, trang 141)
Bài thơ có nhan đề phiên âm Hán Việt là gì?
Bài thơ có nhan đề phiên âm Hán Việt là gì?
Vận dụng kiến thức và trải nghiệm về sự nghiệp văn chương của Hồ Chí Minh
Bài thơ có nhan đề phiên âm Hán Việt là Nguyên tiêu
Giải thích:
Bài thơ Rằm tháng giêng là bản dịch thơ của Xuân Thủy từ nguyên tác chữ Hán của Hồ Chí Minh. Nhan đề phiên âm Hán Việt của bài thơ là Nguyên tiêu, có nghĩa là đêm rằm đầu tiên của năm mới.
Chỉ ra các từ láy có trong bài thơ. Nêu giá trị biểu đạt của các từ láy đó.
Chỉ ra các từ láy có trong bài thơ. Nêu giá trị biểu đạt của các từ láy đó.
Vận dụng kiến thức về từ láy
- Từ láy: “lồng lộng, bát ngát”
- Giá trị biểu đạt: Cho thấy sự rộng lớn về khung cảnh thiên nhiên nơi đây, đồng thời từ lồng lộng được dùng để miêu tả sắc thái của ánh trăng.
Giải thích:
Các từ láy trong bài thơ là “lồng lộng” và “bát ngát”. Những từ này góp phần gợi tả không gian thiên nhiên rộng lớn, khoáng đạt, tràn đầy ánh trăng và sắc xuân
- Từ láy là cấu tạo đặc biệt của từ phức, được tạo thành bởi hai tiếng trở lên, trong đó phối hợp những tiếng có âm đầu hoặc vần hoặc cả âm đầu và vần.
- Trong tiếng Việt, từ láy có độ dài tối thiểu là hai tiếng, tối đa là bốn tiếng. Tuy nhiên, láy hai tiếng là loại từ láy tiêu biểu của tiếng Việt.
- Dựa vào cấu trúc, cấu tạo giống nhau của các bộ phận thì từ láy được chia thành hai loại chính là từ láy toàn bộ và từ láy bộ phận.
Link tham khảo: Từ láy và tác dụng của từ láy
Giải thích nghĩa của từ ngân trong câu thơ cuối.
Giải thích nghĩa của từ ngân trong câu thơ cuối.
Dựa vào ngữ cảnh, xác định nghĩa của từ
“Ngân”: gợi sức lan tỏa của ánh trăng trong đêm rằm và qua đó thể hiện ý nguyện, mong muốn vươn tới thành công trong sự nghiệp cách mạng
Giải thích:
Trong câu thơ “Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền”, từ ngân gợi sự lan tỏa, ánh lên, lấp lánh của ánh trăng tràn ngập không gian.
Nghĩa của từ là nội dung (sự vật, tính chất, hoạt động, quan hệ…) mà từ biểu thị.
Link tham khảo: Nghĩa của từ
Chỉ rõ biện pháp tu từ ẩn dụ có trong câu thơ cuối của bài. Nêu ngắn gọn tác dụng của biện pháp tu từ đó.
Chỉ rõ biện pháp tu từ ẩn dụ có trong câu thơ cuối của bài. Nêu ngắn gọn tác dụng của biện pháp tu từ đó.
- Xác định hình ảnh không chỉ mang nghĩa tả thực mà còn hàm chứa ý nghĩa biểu tượng.
- Phân tích ý nghĩa ẩn dụ và tác dụng biểu đạt của hình ảnh đó.
- Biện pháp ẩn dụ: Thuyền
- Tác dụng: Ẩn dụ về thắng lợi cách mạng, con thuyền như báo hiệu chiến thắng không còn xa nữa, thể hiện sự lạc quan, yêu đời của bác.
Giải thích:
Trong câu thơ cuối, hình ảnh “thuyền” được sử dụng như một ẩn dụ. Con thuyền không chỉ là phương tiện di chuyển mà còn tượng trưng cho con đường cách mạng, cho thắng lợi trong tương lai.
- Ẩn dụ là một biện pháp tu từ mà ở đó có các sự vật và hiện tượng được nhắc đến qua việc gọi tên sự vật hiện tượng khác mà ở đó có những nét tương đối giống nhau.
- Ẩn dụ được phân thành 4 loại, hay còn gọi là 4 hình thức:
+ Ẩn dụ hình thức: nhằm mục đích là “dấu” đi một phần ý nghĩa mà không phải ai cũng biết.
+ Ẩn dụ phẩm chất: thay thế phẩm chất của sự vật, hiện tượng này có nét tương đồng với phẩm chất của sự vật, hiện tượng khác.
+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: là cách thức nhận biết sự vật, hiện tượng bằng giác quan này nhưng khi miêu tả lại mang tính chất, đặc điểm của sự vật lại bằng cách sử dụng từ ngữ cho giác quan khác.
+ Ẩn dụ cách thức: là loại ẩn dụ có nhiều cách để thể hiện một vấn đề. Vì thế, người diễn đạt sẽ đưa hàm ý vào câu nói.
Link tham khảo: Ẩn dụ và đặc điểm của ẩn dụ
Nêu cảm nhận của em về bức tranh thiên nhiên đêm rằm mùa xuân được thể hiện trong bài thơ bằng một đoạn văn ngắn từ 6 – 8 câu.
Nêu cảm nhận của em về bức tranh thiên nhiên đêm rằm mùa xuân được thể hiện trong bài thơ bằng một đoạn văn ngắn từ 6 – 8 câu.
- Dựa vào hình ảnh thiên nhiên được miêu tả trong bài thơ.
- Kết hợp cảm nhận về cảnh vật và tâm hồn, tư tưởng của tác giả.
Đứng trước cảnh đẹp của thiên nhiên, Bác phải thốt lên rằng đây là một cảnh đẹp hiếm có, đẹp như trong tranh vẽ. Và đây cũng chính là nguyên nhân khiến cho người thi sĩ vẫn chưa ngủ được. Người thao thức vì thiên nhiên đẹp quá, thơ mộng quá. Nhưng vẫn còn một lí do nữa mà Bác vẫn chưa ngủ được. Đó là nỗi lo gánh vác dân tộc, trách nhiệm đưa đất nước thoát khỏi ách thống trị của thực dân, giải phóng dân tộc. Ta có thể hiểu tại sao nỗi lo trong Người lại lớn đến như vậy, vì Bác đang gánh trên vai một trách nhiệm rất lớn, cả dân tộc đều đang trông đợi vào Người. Hai câu thơ cuối cho thấy nỗi niềm canh cánh đối với đất nước của Bác Hồ, dù thiên nhiên có đẹp đến thế nào, có khiến lòng người xao xuyến ra sao thì Bác vẫn không quên nhiệm vụ của mình đối với đất nước. Có chăng Bác vẫn luôn tự hỏi, rằng bao giờ con dân Việt Nam mới có thể thưởng thức vẻ đẹp của thiên nhiên, của cuộc sống mà không phải lo lắng về sự áp bức, bóc lột của chiến tranh khốc liệt, về nền hòa bình chưa có? Có thể nói, bài thơ là một bức tranh thiên nhiên hòa hợp giữa cảnh và tình, giữa con người và sự vật. Qua đó, ta hiểu thêm về tâm hồn thơ mộng của Bác cùng với nỗi niềm với quê hương, đất nước sâu sắc của Người.
Giải thích:
Bài thơ khắc họa một bức tranh thiên nhiên đêm rằm mùa xuân đẹp, rộng lớn và tràn đầy ánh trăng. Cảnh sông nước, trăng xuân hòa quyện tạo nên không gian vừa thơ mộng vừa hùng vĩ. Thiên nhiên không chỉ đẹp mà còn gắn liền với công việc cách mạng của Bác Hồ. Qua đó, ta cảm nhận được tâm hồn thi sĩ giàu cảm xúc, yêu thiên nhiên của Người. Đồng thời, bài thơ còn cho thấy tinh thần trách nhiệm lớn lao, sự lo lắng cho vận mệnh dân tộc. Cảnh và tình hòa quyện, làm nổi bật vẻ đẹp tâm hồn và lý tưởng sống cao đẹp của Bác.
Danh sách bình luận