Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Tết của mẹ
Đây Tết của mẹ gói bánh chưng
Là bao hương vị đến thơm lừng
Quanh nồi bánh luộc từng câu chuyện
Ngọn lửa bếp chiều kể rưng rưng.
Đây Tết của mẹ nắm cây mùi
Trên nồi bánh luộc lẫn buồn vui
Chậu nước xôn xao vòng khói toả
Cuối năm gột sạch lớp bụi đời.
Đây Tết quê nhà của mẹ tôi
Góc vườn đốt lá khói xanh trời
Run run ngọn bấc chiều ren rét
Vẫn ẩm cội đào thắm cánh môi.
Đây Tết của mẹ đơn giản thôi
Dưa hành thịt mỡ biết bao đời
Đi xa nỗi nhớ về như thể
Thấy Tết quê hương mắt mẹ cười.
(Nguyễn Hữu Thịnh, Bước qua cánh đồng làng – NXB Hội Nhà văn, năm 2022)
Xác định thể thơ của đoạn thơ trên.
Xác định thể thơ của đoạn thơ trên.
Dựa vào số tiếng trong mỗi dòng thơ; đếm số chữ ở các câu thơ để xác định thể thơ của văn bản.
Thể thơ 7 chữ
Giải thích:
Mỗi dòng thơ trong bài đều có 7 tiếng, ví dụ: “Đây / Tết / của / mẹ / gói / bánh / chưng”
- Thơ bảy chữ là thể thơ mỗi dòng có bảy chữ. Mỗi bài gồm nhiều khổ, mỗi khổ thường có bốn dòng thơ và có cách gieo vần, ngắt nhịp đa dạng.
- Thơ bảy chữ thường gieo vần chân hoặc vần cách
- Các dòng trong bài thơ thường ngắt nhịp 4/3, cũng có khi ngắt nhịp 3/4.
Link tham khảo: Thơ bảy chữ là gì? Một số yếu tố của thơ bảy chữ
Những hình ảnh nào trong bài thơ là đặc trưng Tết truyền thống của người Việt?
Những hình ảnh nào trong bài thơ là đặc trưng Tết truyền thống của người Việt?
Đọc kĩ bài thơ, chú ý các hình ảnh, sự vật quen thuộc thường xuất hiện trong dịp Tết cổ truyền của dân tộc.
Những hình ảnh: “Bánh chưng, nước cây mùi, cội đào, dưa hành thịt mỡ.”
Giải thích:
Các hình ảnh này đều gắn liền với phong tục và không khí Tết cổ truyền của người Việt từ bao đời nay.
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình
Cho biết và tác dụng của biện pháp tu từ trong hai câu sau:
“Run run ngọn bấc chiều ren rét
Vẫn ấm cội đào thắm cánh môi."
Cho biết và tác dụng của biện pháp tu từ trong hai câu sau:
“Run run ngọn bấc chiều ren rét
Vẫn ấm cội đào thắm cánh môi."
Xác định các từ ngữ có giá trị nghệ thuật trong câu thơ, từ đó gọi tên biện pháp tu từ và phân tích tác dụng biểu đạt.
- BPTT nhân hoá: “ngọn bấc run run”, “chiều ren rét” (gán trạng thái, cảm giác của con người cho sự vật, thời gian).
- BPTT hoán dụ: “cội đào thắm cánh môi” gợi hình ảnh sức sống, hơi ấm và vẻ đẹp của mùa xuân, con người.
- Tác dụng:
+ Làm hình ảnh thơ trở nên sinh động, giàu cảm xúc.
+ Gợi cảm giác giá lạnh của không gian nhưng vẫn làm nổi bật hơi ấm, sức sống và vẻ đẹp ấm áp (tình người, tình xuân) đối lập với cái rét.
+ Thể hiện niềm tin, sự nâng niu những giá trị ấm áp giữa hoàn cảnh khắc nghiệt.
Giải thích:
Tác giả gán trạng thái “run run” cho “ngọn bấc”, khiến cảnh vật như mang tâm trạng con người, từ đó làm nổi bật cái lạnh của chiều cuối năm.
Hình ảnh “thắm cánh môi” gợi vẻ tươi tắn, ấm áp và sức sống của mùa xuân, tạo sự đối lập với cái rét để nhấn mạnh hơi ấm gia đình.
- Nhân hoá là gọi vật hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật,… bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người làm cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối,… trở nên gần gũi với con người, đồng thời biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.
- Hoán dụ là biện pháp tu từ dùng từ ngữ vốn chỉ sự vật, hiện tượng này để gọi tên sự vật, hiện tượng khác có mối quan hệ tương cận (gần nhau) nhằm tăng khả năng gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt
Một số link tham khảo:
Hoán dụ là gì? Tác dụng của hoán dụ
Cho biết cảm xúc chủ đạo (xuyên suốt) của bài thơ
Cho biết cảm xúc chủ đạo (xuyên suốt) của bài thơ
Dựa vào toàn bộ nội dung, hình ảnh và giọng điệu bài thơ để xác định cảm xúc bao trùm mà tác giả muốn thể hiện.
Mạch cảm xúc của bài thơ: Hình ảnh Tết quê nhà gần gũi, bình dị và thân thương luôn hiện hữu. Cảm xúc về Tết và mẹ cũng chính là niềm thương, nỗi nhớ và sự gắn bó máu thịt trong tâm hồn tác giả.
Giải thích:
Bài thơ tái hiện những hình ảnh Tết quê bình dị, gần gũi gắn liền với người mẹ và mái ấm gia đình. Qua đó, tác giả bộc lộ niềm xúc động, nỗi nhớ da diết và sự trân trọng đối với những giá trị truyền thống thân thương.
- Cảm hứng chủ đạo là tình cảm, thái độ được thể hiện xuyên suốt tác phẩm đối với những vấn đề cuộc sống được nêu ra
- Cách xác định cảm hứng chủ đạo:
+ Thường được thể hiện qua các hình ảnh, từ ngữ và cảm xúc trong tác phẩm
+ Thường gắn liền với một tư tưởng hoặc thông điệp cụ thể mà tác giả muốn truyền tải.
Link tham khảo:
Bài thơ đã khơi gợi trong em suy ngẫm gì về tình cảm và trách nhiệm của bản thân đối với gia đình và những truyền thống tốt đẹp của quê hương.
Bài thơ đã khơi gợi trong em suy ngẫm gì về tình cảm và trách nhiệm của bản thân đối với gia đình và những truyền thống tốt đẹp của quê hương.
Liên hệ bản thân từ nội dung bài thơ; nêu suy nghĩ về tình cảm gia đình và ý thức giữ gìn truyền thống quê hương.
Bài thơ đã khơi gợi trong em suy: Mẹ đã chăm lo tần tảo, vất vả và luôn dành hết tình yêu thương cho gia đình của chính mình. Ngày tết là ngày sum họp gia đình. Trân trọng những ngày tết để trở về với mẹ với gia đình cùng sum họp, quây quần bên nhau tùy mộc mạc, giản dị nhưng đong đầy sự hạnh phúc.
Giải thích:
Qua hình ảnh người mẹ tần tảo cùng không khí Tết quê giản dị mà ấm áp, bài thơ gợi lên giá trị thiêng liêng của tình thân và truyền thống gia đình. Điều đó nhắc nhở mỗi người phải biết sống yêu thương, biết gìn giữ những nét đẹp văn hóa đã gắn bó với quê hương từ bao đời.
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Link tham khảo: Thông điệp là gì?
Danh sách bình luận